Starożytność

Michał · Archanioł — Wódz zastępów niebieskich, pogromca Szatana

Michal (hebrajskie Mikha'el, greckie Mikhael, lacinskie Michael, arabskie Mikail) to decydujacy kanoniczny archaniol-glowny judaizmu, chrzescijanstwa i islamu — trzech decydujacych kanonicznych religii. Etymologia to decydujace kanoniczne slownictwo hebrajskiego 'mi-ka-El' — 'kto jak Bog (quis ut Deus)'. Decydujacy kanon tekstowy to Ksiega Daniela (Daniel) 10:13, 10:21 i 12:1 z okolo II wieku p.n.e. — 167-164 p.n.e. — Stary Testament — decydujacy kanon, w ktorym Michal jest 'jednym z najwyzszych ksiazat' i 'opiekunem synow Izraela' — i Apokalipsa (Revelation) 12:7-9 z okolo I wieku n.e. Nowego Testamentu — decydujacy kanon, w ktorym Michal mial 'wojne w niebie' i pokonal wielkiego smoka (smoka), tj. 'staroglob weza' Szatana (Satan), i jego anielskich poplecznikow, i wyrzucil ich z nieba. Mikail (Mikail) z okolo VII wieku islamskiego Koranu (Qur'an) 2:98 — aniol deszczu i roslin — to decydujaca kanoniczna ikonografia. Decydujaca kanoniczna ikonografia anielskiego wojownika w zbroi i helmie, depczacego Szatana (smoka) plomiennym mieczem lub wlocznia, i trzymajacego wagi (wagi) do wazenia dusz w jednej rece.

Rafał · Archanioł — Anioł uzdrowienia, przewodnik wędrowców

Rafael (hebrajskie Rafa'el, greckie Rhaphael, lacinskie Raphael, 'uzdrowienie Boze') to decydujacy kanoniczny archaniol judaizmu i chrzescijanstwa — dwoch decydujacych kanonicznych religii. Etymologia to decydujace kanoniczne slownictwo hebrajskiego zlozenia 'rafa (uzdrowienie)' i 'El (Bog)' — 'uzdrowienie Boze'. Decydujacy kanon tekstowy to Ksiega Tobiasza (Tobit) apokryficzna 3:17, 5:4-22, 6:1-18, 7:9-17, 8:1-9, 11:1-15 i 12:1-22 z okolo III-II wieku p.n.e. — okolo 225-175 p.n.e. — decydujacy kanon, w ktorym Rafael, pod aliasem 'Azariasz (Azariah)', towarzyszyl mlodemu Tobiaszowi (Tobiah) w jego podrozy, wypedzil demona Asmodeusza (Asmodeus) i uzdrowil slepote Tobita (Tobit) zolcia ryby (gall) — i apokryficzna 1 Ksiega Henocha (1 Enoch) 9:1, 10:4, 20:3, 40:9 i 71 z okolo III-I wieku p.n.e. — decydujacy kanon ustanawiajacy Rafala jako jednego z siedmiu archaniolow lub czterech archaniolow (razem z Michalem, Gabrielem, Rafalem i Urielem). Decydujaca kanoniczna ikonografia aniola w stroju podroznym z laska, ryba (epizod Tobita) i flakonem z ziolami leczniczymi, ikonografia mlodego Tobiasza, ktory mu towarzyszy, i zielonych lub turkusowych szat.

Uriel · Archanioł — Światło Boga, anioł mądrości i pokuty

Uriel (hebrajskie Uri'el, greckie Ouriel, lacinskie Uriel, 'swiatlo Boze') to decydujacy kanoniczny archaniol literatury apokaliptycznej zydowskiej — apokryfow. Etymologia to decydujace kanoniczne slownictwo hebrajskiego zlozenia 'ur (swiatlo lub plomien)' i 'El (Bog)' — 'swiatlo Boze' lub 'ogien Bozy'. Decydujacy kanon tekstowy to apokryficzna 1 Ksiega Henocha (1 Enoch) 9:1, 10:1-8, 20:2, 21-22 i 33-36 z okolo III-I wieku p.n.e. — decydujacy kanon, w ktorym Uriel jest jednym z siedmiu archaniolow lub czterech archaniolow (Michal, Gabriel, Rafal, Uriel) — i apokryficzna 2 Ksiega Esdrasza (2 Esdras, 4 Ezra) 4, 5 i 10 z okolo 70-100 r. n.e. — decydujacy kanon, w ktorym Uriel nauczyl Ezdrasza (Ezra) opatrznosci Bozej i tajemnic konca czasow. Decydujaca kanoniczna ikonografia, w ktorej zostal wykluczony z kanonu katolickiego na Synodzie Rzymskim (Council of Rome) w 745 r., ale jest uwazany za decydujacy kanon w tradycjach wschodnio-prawoslawnych (Eastern Orthodox), gnostyckich (Gnostic) i chrzescijansko-porownawczych. Decydujaca kanoniczna ikonografia aniola trzymajacego plomienny miecz lub pochodnie, zwoj madrosci (scroll of wisdom), zlote lub karmazynowe szaty i swiecacy plomien na czole lub rece.

Metatron · Pisarz Niebios — Głos Boga i kronikarz boskich czynów

Metatron (hebrajskie Mēṭāṭrōn, greckie Metatrōn) to jeden z najwyzszych aniolow zydowskiej Kabaly i tradycji apokryfowej — decydujaca kanoniczna ikonograficzna postac zwana 'tym, ktory stoi najblizej Boga', 'Mniejszym JHWH (Lesser YHVH)', 'Ksieciem Obecnosci (Sar ha-Panim)' i 'niebianskim pisarzem'. Etymologia wywodzi sie z greckiego meta (poza, blisko) + thronos (tron) — 'ten, ktory stoi przy tronie' — lub z greckiego metator (poslaniec, przewodnik). Pseudonimy Yahoel, Sar ha-Panim, Sar ha-Olam ('Ksiaze Swiata'), Mitatron i Mniejszy JHWH to decydujace kanoniczne slownictwo. Decydujacy kanon tekstowy to 3 Henocha (Sefer Hekhalot) rozdzialy 4-16 z okolo V-VI wieku n.e., w ktorym czlowiek Henoch wstapil do nieba i zostal przemieniony w Metatrona, i Talmud babilonski Hagiga 15a IV-VI wieku, w ktorym Elisza ben Abuja (Aher) zobaczyl Metatrona siedzacego w niebie i zostal wprowadzony w blad herezji 'dwoch wladz w niebie'. Decydujacy Zohar Mojzesza de Leon z lat 1280., w ktorym Metatron jest aniolem Keter Drzewa Zycia (Sephirot), i Metatron (glos Boga) grany przez Alana Rickmana z filmu Dogma (w rezyserii Kevina Smitha) wydanego w USA 12 listopada 1999 r. — decydujacy kanon video XXI wieku.

Azrael· Anioł śmierci Żniwiarz dusz

Azrael (hebrajskie Azra'el, arabskie Azra'il) to aniol smierci w tradycjach zydowskiej i islamskiej — decydujacy kanon — wywodzacy sie z hebrajskiego azra ('pomoc') + el ('Bog') oznaczajacego 'Bog pomaga (God helps)' — decydujace kanoniczne slownictwo. Pseudonimy — Malak al-Mawt (Malak al-Mawt, arabskie 'aniol smierci'), Izra'il, Azra'il i aniol-kosiarz — to decydujace kanoniczne slownictwo. Decydujacy kanon tekstowy to decydujacy kanon pochodzenia Azraela w 3 Henocha (3 Enoch, Sefer Hekhalot) z okolo V-VI wieku n.e. i decydujacy kanon Koranu (Qur'an) 32:11 z VII wieku n.e. — 'Powiedz: aniol smierci (Malak al-Mawt), ktory zostal wam wyznaczony, sprowadzi was na smierc; potem zostaniecie zwroceni do waszego Pana'. Decydujacy kanon jako jeden z czterech archaniolow islamu (Mikail, Jibril, Israfil, Azrael), i decydujacy kanon tradycji muzulmanskiej, ze pojawia sie zaslonety w 70 000 zaslon, gdy zabiera dusze. Decydujacy kanon komiksowy XX wieku czarnego kota Azraela (Azrael) czarodzieja Gargamela (Gargamel) w komiksie Smerfy (Les Schtroumpfs) belgijskiego Peyo (Peyo, prawdziwe nazwisko Pierre Culliford) od 1958 r.

Serafini · Najwyższy z dziewięciu chórów anielskich — Płonący wokół Boga

Serafini (hebrajskie Səraphim, liczba pojedyncza Saraph) to najwyzszy ranga 9 hierarchii anielskich angelologii judeochrzescijanskiej — decydujacy kanon — decydujaca kanoniczna ikonograficzna postac 'plonacych', wywodzaca sie z hebrajskiego saraph oznaczajacego 'plonac'. Pseudonimy — plonacy, ogniscy aniolowie, straznicy tronu i wraz z Cherubinami dwa najblizsze rangi Boga — to decydujace kanoniczne slownictwo. Decydujacy kanon tekstowy to decydujacy kanon pochodzenia wizji Izajasza w Izajaszu (Isaiah) 6:1-7 z okolo VIII wieku p.n.e., w ktorej szesc-skrzydle istoty latajace wokol tronu Boga wolaly 'Swiety, swiety, swiety Pan Zastepow, pelna jest wszystka ziemia chwaly jego (Holy holy holy Lord of Hosts)', i decydujacy kanon pierwszej rangi 9-rangowej hierarchii anielskiej w Hierarchii Niebianskiej (De Coelesti Hierarchia) rozdziale 7 Pseudo-Dionizego (Pseudo-Dionysius) z okolo V-VI wieku n.e. Decydujacy kanon Sumy teologicznej (Summa Theologica) Czesc I pytanie 108 artykul 5 Tomasza z Akwinu (Thomas Aquinas) z XIII wieku, i decydujacy kanon wizji szesc-skrzydlego Serafa i stygmatow (stigmata) sw. Franciszka z Asyzu (St. Francis of Assisi) na Gorze La Verna 14 wrzesnia 1224 r.

Cherubini · Drugi z dziewięciu chórów anielskich — Strażnicy boskiej mądrości i tronu

Cherubini (hebrajskie kerubim, liczba pojedyncza kerub, greckie cheroubin, lacinskie cherubim) to aniolowie 2. stopnia po Serafinach (Seraphim) z 9 stopni judeochrzescijanskiej angelologii — decydujacy kanon, decydujaca kanoniczna ikonograficzna postac, ktora wspiera tron Boga i przekazuje boska madrosc. Etymologia to decydujace kanoniczne slownictwo wywodzace sie z akadyjskiego karibu (poredniczacy) lub aramejskiego kerub (bliski), a wplyw zlozonej ikonografii asyryjskich lamassu (lamassu) i shedu (shedu) byka, czlowieka i orla to decydujacy kanon. Decydujacy kanon tekstowy to Ksiega Rodzaju (Bereshit) rozdzial 3 werset 24 z okolo VI wieku p.n.e. — decydujacy kanon 'cherubinow i ognistego miecza, ktory obracal sie we wszystkie strony (lahat ha-herev ha-mithapeketh)', ktory strzegl drogi do ogrodu Eden — i Ksiega Wyjscia (Shemot) rozdzial 25 wersety 18-22 i rozdzial 26 werset 31 — decydujacy kanon dwoch zlotych cherubinow na przeblaganiu (kapporet) Arki Przymierza (Ark of the Covenant) — i 1 Krolewska rozdzial 6 wersety 23-28 — decydujacy kanon cherubinow 10-lokciowych (okolo 4,5 m) swiatyni Salomona. Ksiega Ezechiela (Yehezkel) rozdzial 1 wersety 5-14 z 593-571 p.n.e. — decydujacy kanon 'czterech istot zywych (chayot, twarze czlowieka, lwa, byka i orla, cztery skrzydla)' — i rozdzial 10 — decydujacy kanon cherubinow i kol (ophanim) — i Hierarchia niebianska (De Coelesti Hierarchia) rozdzial 7 Pseudo-Dionizego Areopagity (Pseudo-Dionysius the Areopagite) z okolo V-VI wieku n.e. — decydujacy kanon jako 2. stopien 9 stopni.

Ofanim · Trzeci z dziewięciu chórów anielskich — Koła Boga, tron sprawiedliwości

Ofanim (hebrajskie Ofannim, liczba pojedyncza Ofan) to aniol trzeciego rangu 9-rangowej hierarchii anielskiej judeochrzescijanskiej angelologii — decydujacy kanon — decydujaca kanoniczna ikonograficzna postac, wywodzaca sie z hebrajskiego 'ofan' oznaczajacego 'kolo' w liczbie mnogiej. Pseudonimy — Galgalim ('kola'), Trony (lacinskie Throni) i kola rydwanu Boga (Merkabah, Merkabah) — to decydujace kanoniczne slownictwo. Decydujacy kanon tekstowy to decydujacy kanon pochodzenia Ezechiela (Ezekiel) 1:15-21 i 10:9-13 z okolo VI wieku p.n.e., w ktorym obok Cherubinow stoja olbrzymie kola z kolem w innym kole (Wheel within a wheel), ktorych obreczy sa pelne niezliczonych oczu, i decydujacy kanon tronu o 'kolach plonacego ognia' 'Staradawnego' w Danielu (Daniel) 7:9 z okolo II wieku p.n.e. Decydujacy kanon teologiczny trzeciego rangu Tronow (Throni) 9-rangowej hierarchii anielskiej w Hierarchii Niebianskiej (De Coelesti Hierarchia) rozdziale 7 Pseudo-Dionizego z okolo V-VI wieku n.e., a decydujacy kanon Tronow w Sumie teologicznej (Summa Theologica) Czesc I pytanie 108 Tomasza z Akwinu (Thomas Aquinas) z XIII wieku. Decydujacy kanon XIV wieku to decydujacy kanon trzeciego rangu Tronow 9-rangowej hierarchii anielskiej w Boskiej Komedii (Divina Commedia) Raj (Paradiso) Pieśń 28 wersety 103-105 Dantego Alighieri (Dante Alighieri) z okolo 1320 r.

Lucyfer · Niosący światło — Upadły archanioł, książę pychy

Lucyfer (lacinskie Lucifer — 'przynoszacy swiatlo', hebrajskie Heylel — 'gwiazda poranna') to najslawniejszy upadly aniol w tradycji chrzescijanskiej — decydujacy kanon — i Ksiaze Pychy (Pride, Superbia) Siedmiu Grzechow Glownych — pierwotnie najchwalebniejszy archaniol Boga, ktory upadl z nieba z powodu pychy chcacej zrownac sie z Bogiem i stal sie Krolem Piekla — decydujaca kanoniczna ikonograficzna postac. Pseudonimy — Szatan (Satan), Gwiazda Poranna (Morning Star, Lucifer), Heylel ben Szachar (Heylel ben Shahar), Helel (Helel), upadly archaniol, Krol Piekla — to decydujace kanoniczne slownictwo. Decydujacy kanon Starego Testamentu to decydujacy kanon pochodzenia Izajasza (Isaiah) 14:12-15 z okolo VI wieku p.n.e. — 'Jakos to spadl z nieba, jutrzenko (Heylel ben Shahar), corko zorzy! Powalony jestes na ziemi, ty, ktorys pokonywal narody!'. Decydujacy kanon literacki to decydujacy kanon Boskiej Komedii (Divina Commedia) Pieklo (Inferno) Pieśń 34 Dantego Alighieri (Dante Alighieri) z okolo 1308-1320 r. — olbrzym z trzema twarzami i szescioma skrzydlami, zamarzniety po piers w lodzie Kocytu (Cocytus) — i Raj utracony (Paradise Lost) Johna Miltona (John Milton) z 1667 r. — Lucyfer jako tragiczny bohater wolnej woli.

Szatan · Przeciwnik — Książę gniewu, oskarżyciel ludzkości

Szatan (hebrajskie Satan, greckie Satanas, lacinskie Satanas, aramejskie Satana) to najwyzszy demon tradycji judeochrzescijansko-islamskiej — decydujacy kanon, decydujace kanoniczne slownictwo wywodzace sie z hebrajskiego 'satan' oznaczajacego 'przeciwnik' lub 'oskarzyciel'. Pseudonimy Diabolos (greckie 'oszczerca'), diabel (devil), Lucyfer ('niosacy swiatlo'), Belial, Beelzebub, Iblis (islamski Szatan), stary waz (old serpent), wielki smok i ksiaze ciemnosci (prince of darkness) to decydujace kanoniczne slownictwo. Decydujacy kanon tekstowy to decydujacy kanon pochodzenia Hioba (Job) rozdzialy 1:6-12 i 2:1-7 z okolo VI-IV wieku p.n.e. — przeciwnik (the-satan, z przedimkiem okreslonym), ktory wystawil na probe Hioba (Job) w niebianskim sadzie — i decydujacy kanon Zachariasza (Zechariah) 3:1-2 z okolo VI-V wieku p.n.e. — Szatan oskarzajacy Jozuego (Joshua). Decydujacy kanon 40-dniowego kuszenia Jezusa Chrystusa na pustyni w Ewangelii Mateusza (Matthew) 4:1-11 i Ewangelii Lukasza (Luke) 4:1-13 z I wieku n.e., decydujacy kanon wojny niebianskiej w Apokalipsie (Revelation) 12:7-9, w ktorej wielki smok Szatan zostal stracony przez archaniola Michala, i decydujacy kanon tysiacletniego zwiazania i ostatecznego wiecznego jeziora ognia w 20:1-3 i 20:10.

Belzebub · Pan Much — Książę obżarstwa

Belzebub (hebrajskie Baʿal-Zəvuv, greckie Beelzeboul, lacinskie Beelzebub) to wielki demon tradycji judeochrzescijanskiej — decydujacy kanon — wywodzacy sie z hebrajskiego Baal-zebub oznaczajacego 'Pan Much' — decydujaca kanoniczna ikonograficzna postac kananickiego boga 'Baal-Zebul (Baal-Zebul, ksiazecy Baal)', pierwotnie czczonego w miescie Ekron Filistynow, przy czym Zydzi zmienili nazwe na 'Pan Much (zebub = mucha)' w sposob pogardliwy. Pseudonimy — Beelzeboul, Pan Much, ksiaze demonow i Arcyksiaze 'Lakomstwa (Gula, Gluttony)' wsrod Siedmiu Grzechow Glownych — to decydujace kanoniczne slownictwo. Decydujacy kanon tekstowy to decydujacy kanon pochodzenia 2 Krolewskiej 1:2-16 z okolo VI-IV wieku p.n.e., w ktorej krol Izraela Achazjasz (Ahaziah) zachorowal i wyslal poslancow, aby skonsultowac sie z Belzebubem z Ekronu, ale zostal upomniany przez Eliasza (Elijah), a decydujacy kanon Ewangelii Mateusza (Matthew) 12:24-27, Ewangelii Lukasza (Luke) 11:15-19 i Ewangelii Marka (Mark) 3:22 I wieku n.e., w ktorej faryzeusze oczernili Chrystusa, mowiac 'wyrzuca demony przez Belzebuba, ksiecia demonow'. Decydujacy kanon literacki angielski XVII wieku Raju utraconego (Paradise Lost) Ksiega 1 wersety 78-81 Johna Miltona (John Milton) z 1667 r. — upadly aniol po Lucyferze — i decydujacy kanon literacki angielski XX wieku powiesci Wladca Much (Lord of the Flies) Williama Goldinga (William Golding) z 1954 r.

Asmodeusz · Książę pożądliwości — Demon niszczący małżeństwa

Asmodeusz (hebrajskie Ashmedai, greckie Asmodaios, lacinskie Asmodaeus) to wielki demon pozadania, zniszczenia malzenstwa i gniewu zydowskich apokryfow i tradycji chrzescijanskiej — decydujacy kanon, decydujaca kanoniczna ikonograficzna postac wywodzaca sie z perskiego zoroastryjskiego Aeshma-daevy (Aeshma-daeva, 'demon gniewu'). Etymologia to decydujace kanoniczne slownictwo zoroastryjskiej Awesty (Avesta) Aeshma (Aeshma, 'gniew') + daeva (daeva, 'zly bog'), a hebrajskie Ashmedai (Ashmedai) i greckie Asmodaios to decydujace kanoniczne slownictwo. Decydujacy kanon tekstowy to Ksiega Tobiasza (Book of Tobit) rozdzial 3 werset 8 z okolo 200 p.n.e. zydowskich apokryfow — decydujacy kanon demona pozadania, ktory zabil siedmiu mezow Sary (Sarah) w noc poslubna — i rozdzial 3 werset 17, rozdzial 6 wersety 14-18 i rozdzial 8 wersety 1-3 — decydujacy kanon, w ktorym archaniol Rafal (Raphael) kazal Tobiaszowi (Tobias) spalic watrobe i serce ryby na kadzidle, a dym przegonil Asmodeusza, a Rafal zwiazal go w Gornym Egipcie. Testament Salomona (Testament of Solomon) rozdzial 5 z okolo I-III wieku n.e. — decydujacy kanon pozadania zony Salomona — i Lemegeton (Lesser Key of Solomon, Ars Goetia) z okolo XVII wieku — decydujacy kanon jako 32. krol 72 demonow.

Belfegor · Książę lenistwa — Ten, kto rujnuje ludzkość przez gnuśność

Belfegor (lacinskie Belphegor, angielskie Belphegor) to demon tradycji judeochrzescijanskiej — decydujacy kanon — i Ksiaze Lenistwa (Sloth, Acedia) — jeden z Siedmiu Grzechow Glownych — wywodzacy sie z hebrajskiego Baal-Peor (Baal-Peor, 'Pan Peor') — decydujace kanoniczne slownictwo — decydujaca kanoniczna ikonograficzna postac moabskiego boga ery Starego Testamentu spersonifikowanego z perspektywy judeochrzescijanskiej. Pseudonimy — Baal-Peor (Baal-Peor), Belfagor (Belfagor), Balphegor (Balphegor), Ksiaze Lenistwa — to decydujace kanoniczne slownictwo. Decydujacy kanon Starego Testamentu to decydujacy kanon pochodzenia Ksiegi Liczb (Numbers) 25:1-9 z okolo VI-IV wieku p.n.e. — 'Tymczasem mieszkal Izrael w Szittim, a lud zaczal sie pusciac z corkami Moabu. One zapraszaly lud na ofiary swych bogow, a lud jadl i klanial sie ich bogom. I przylgnal Izrael do Baal-Peora (Baal-Peor); i gniew PANA rozgorzal przeciw Izraelowi'. Decydujacy kanon literatury satyrycznej to decydujacy kanon Novella di Belfagor Arcidiavolo (Novella di Belfagor Arcidiavolo) wloskiego Niccolò Machiavellego (Niccolò Machiavelli) z 1518 r.

Bael · Pierwszy z 72 duchów Salomona — Król Wschodu

Bael (lacinskie Bael, angielskie Bael, hebrajskie Baal — 'pan') to 1. z 72 demonow w Ksiedze 1 Ars Goetia (Ars Goetia) grymuaru z XVII wieku — decydujacy kanon — Maly Klucz Salomona (Lemegeton Clavicula Salomonis) — i Krol Wschodu (King of the East), dowodzacy 66 legionami (legiony) demonow — decydujaca kanoniczna ikonograficzna postac. Etymologiczne pochodzenie to decydujacy kanon pochodzenia Baala (Baal, syn Ela), kananejskiego i fenickiego boga plodnosci, grzmotu i wojny, w Ugaryckim Cyklu Baala (Ugaritic Baal Cycle, KTU 1.1-1.6) z okolo XIII wieku p.n.e. — decydujace kanoniczne slownictwo zdegradowane przez pozniejsza tradycje judeochrzescijanska do cudzoziemskiego balwana. Pseudonimy — Baal (Baal), Baal Hadad (Baal Hadad), Baal-Zebub (Baal-Zebub), Baal-Peor (Baal-Peor), Krol Wschodu — to decydujace kanoniczne slownictwo. Decydujacy kanon Starego Testamentu to decydujacy kanon konfrontacji miedzy Eliaszem a 450 prorokami Baala na Gorze Karmel w 1 Krolewskiej (1 Kings) 18:17-40 z okolo VI-IV wieku p.n.e.

Paimon · Dziewiąty z 72 duchów Salomona — Król sztuk i wiedzy

Paimon (lacinskie Paimon, angielskie Paimon) to potezny krol 9. rangi sposrod 72 demonow w Ksiedze 1 grymuaru z XVII wieku — decydujacy kanon — Maly Klucz Salomona (Lemegeton Clavicula Salomonis) — Ars Goetia (Ars Goetia) — dowodzacy 200 legionami (legiony) demonow — decydujaca kanoniczna ikonograficzna postac. Pseudonimy — Paimaim, Krol Paimon (King Paimon), Krol Wielblądów, Krol Sztuk i Nauk — to decydujace kanoniczne slownictwo. Decydujacy kanon tekstowy to decydujacy kanon pochodzenia Paimona w Pseudomonarchia Daemonum (Pseudomonarchia Daemonum) Johanna Weyera (Johann Weyer) z 1563 r. i decydujacy kanon krola 9. rangi 72 demonow w Ksiedze 1 Ars Goetia (Ars Goetia) Malego Klucza Salomona (Lemegeton Clavicula Salomonis) z XVII wieku. Decydujacy kanon grymuaru Paimona w The Magus (The Magus) Francisa Barretta (Francis Barrett) z 1801 r. w Anglii, i decydujacy kanon artystyczny ikonografii Paimona przedstawiajacej koronowanego mezczyzne na wielblądzie w Dictionnaire Infernal (Dictionnaire Infernal) Collina de Plancy (Collin de Plancy) z 1863 r., i decydujacy kanon kinowy XXI wieku 'Hail Paimon' w filmie Dziedzictwo. Hereditary (Hereditary) (w rezyserii Ariego Astera (Ari Aster), A24) wydanym w USA 8 czerwca 2018 r.

Astarot · 29. z 72 duchów Salomona — Wielki książę

Astaroth (lacinskie Astaroth, angielskie Astaroth) to demon rangi Wielkiego Ksiecia, 29. z 72 demonow w Ksiedze 1 Ars Goetia (Ars Goetia) grymuaru z XVII wieku — decydujacy kanon — Maly Klucz Salomona (Lemegeton Clavicula Salomonis) — dowodzacy 40 legionami (legiony) demonow — decydujaca kanoniczna ikonograficzna postac. Etymologiczne pochodzenie to decydujace kanoniczne slownictwo mezopotamskiej bogini plodnosci, milosci i wojny Isztar (Ishtar, akadyjska) z okolo 2000 r. p.n.e. → fenicka i kananejska Astarte (Astarte) → cudzoziemska bogini Asztoret (Ashtoreth) Starego Testamentu → meski demon-ksiaze grymuarow XVI-XVII wieku. Pseudonimy — Asztoret (Ashtoreth), Astarte (Astarte), Isztar (Ishtar), Ksiaze nauk wyzwolonych — to decydujace kanoniczne slownictwo. Decydujacy kanon tekstowy to decydujacy kanon pochodzenia Astarotha w Pseudomonarchia Daemonum (Pseudomonarchia Daemonum) Johanna Weyera (Johann Weyer) z 1563 r., i decydujacy kanon 29. rangi Wielkiego Ksiecia 72 demonow w Ksiedze 1 Ars Goetia Malego Klucza Salomona (Lemegeton Clavicula Salomonis) z XVII wieku. Decydujacy kanon artystyczny XIX wieku ikonografii Astarotha na zlym smoku w Dictionnaire Infernal (Dictionnaire Infernal) Collina de Plancy z 1818 r., i decydujacy globalny kanon gry XXI wieku Astarotha (w postaci golema dzierzacego olbrzymi topor) w serii Soulcalibur (Soul Edge/Soulcalibur) przez japonskie Namco (Namco) od 1995 r.

Mara · Buddyjski król demonów pożądania — Przeszkoda oświecenia

Mara (sanskryckie Māra, pali Māra) to demonski krol mitologii buddyjskiej — decydujacy kanon — wywodzacy sie z sanskryckiego 'Māra' oznaczajacego 'smierc, zniszczenie' — decydujace kanoniczne slownictwo — pan szostego nieba krolestwa pragnien (Kāmadhātu), Paranirmita-vaśavartin, ktory kusi ludzi pragnieniem i iluzja, aby zablokowac wyzwolenie — decydujaca kanoniczna ikonograficzna postac. Pseudonimy — Māra (Māra), Demonski Krol, Bog Smierci, Pan Krolestwa Pragnien, Māra Pāpīyas (Māra Pāpīyas, Zly) — to decydujace kanoniczne slownictwo. Decydujacy kanon tekstowy to decydujacy kanon pochodzenia Padhāna Sutty (Padhāna Sutta) z pali Sutta Nipāty (Sutta Nipāta) z okolo V-III wieku p.n.e. — Budda pokonujacy probe Mary i jego trzech corek pod drzewem Bodhi — i decydujacy kanon Buddhacarity (Buddhacarita) Pieśń 13 Aśvaghoṣy (Aśvaghoṣa) z II wieku n.e.

Mamona · Demon bogactwa — Książę chciwości

Mamona (aramejskie Māmōnā Mamona, greckie Mamonas, lacinskie Mammona) to demon bogactwa i chciwosci tradycji chrzescijanskiej — decydujacy kanon, decydujaca kanoniczna ikonograficzna postac, wywodzaca sie z aramejskiego 'mamona' oznaczajacego 'bogactwo, pieniadze', pierwotnie zwykly rzeczownik, ale spersonifikowany w Nowym Testamencie, aby stac sie idolem przeciwstawnym Bogu. Pseudonimy Mamonas, ksiaze bogactw, krol zlota i Arcyksiaze 'Chciwosci (Avaritia, Greed)' wsrod Siedmiu Grzechow Glownych to decydujace kanoniczne slownictwo. Decydujacy kanon tekstowy to decydujacy kanon pochodzenia 'Nikt nie moze sluzyc dwom panom: bo albo jednego bedzie nienawidzic, a drugiego milowac; albo do jednego sie przywiazze, a drugim wzgardzi. Nie mozecie sluzyc Bogu i Mamonie (You cannot serve God and Mammon)' w Ewangelii Mateusza (Matthew) 6:24 Nowego Testamentu I wieku n.e. i tego samego wersetu w Ewangelii Lukasza (Luke) 16:13 i 'mamony niesprawiedliwosci (mammon of unrighteousness)' w 16:9-11. Decydujacy kanon upadlego aniola, ktory zawsze patrzyl na zlote bruki nawet w niebie w Raju utraconym (Paradise Lost) Ksiega 1 wersety 678-688 Johna Miltona (John Milton) z 1667 r.

Orobas · 55. z 72 duchów Salomona — Książę o końskiej głowie, duch prawdy

Orobas (lacinskie Orobas) to 55. demon 72 demonow Salomona (Goetia) — decydujacy kanon — rangi Wielkiego Ksiecia (Great Prince) — decydujaca kanoniczna ikonograficzna postac z glowa konia i ludzkim cialem lub w pelni konia, uczciwy demon, ktory nigdy nie klamie. Pseudonimy — Orobas (Orobas), Ksiaze Prawdy, demon z glowa konia, demon dzentelmenski, 55. Duch Salomona — to decydujace kanoniczne slownictwo. Decydujacy kanon tekstowy to decydujacy kanon pochodzenia Pseudomonarchia Daemonum (Pseudomonarchia Daemonum, 'Falszywa hierarchia demonow') niemieckiego lekarza i pisarza okultystycznego Johanna Weyera (Johann Weyer, 1515-1588) z 1577 r., i decydujacy kanon Ducha 55 Orobasa w Czesci I Goetia Lemegeton, Mniejszego Klucza Salomona (Lesser Key of Solomon, Lemegeton) z XVII wieku. Decydujacy kanon wyjatkowosci to decydujacy kanon jako 'dzentelmenski' demon wyraznie przyjazny przyzywajacemu, w przeciwienstwie do pozostalych 71 demonow, i nigdy nie klamacy — decydujacy kanon przyzywany w magii salomonicznej w celu otrzymania wyroczni prawdy.

Gabriel · Archanioł — Posłaniec Boga, herold Zwiastowania

Gabriel (hebrajskie Gavri'el, greckie Gabriel, lacinskie Gabriel, arabskie Jibril) to decydujacy kanoniczny archaniol judaizmu, chrzescijanstwa i islamu — trzech decydujacych kanonicznych religii. Etymologia to decydujace kanoniczne slownictwo hebrajskiego 'sila Boga' (geber + El) lub 'czlowiek Boga'. Decydujacy kanon tekstowy to Ksiega Daniela (Daniel) 8:15-26 z okolo II wieku p.n.e. — 167-164 p.n.e. — Stary Testament — decydujacy kanon, w ktorym Gabriel interpretuje wizje Daniela — i 9:21-27 — decydujacy kanon proroctwa 70 tygodni. Ewangelia Lukasza (Luke) 1:11-20 z okolo I wieku n.e. Nowego Testamentu — decydujacy kanon, w ktorym Gabriel zwiastuje poczecie Jana Chrzciciela kaplanowi Zachariaszowi (Zechariah) — i 1:26-38 — decydujacy kanon Zwiastowania, oglosenia poczecia Jezusa Marii — to decydujacy kanon. Koran (Qur'an) 2:97-98 z okolo VII wieku — 610-632 n.e. — decydujacy kanon, w ktorym Jibril (Jibril) objawil Koran Mahometowi przez 23 lata — to decydujaca kanoniczna ikonografia. Decydujaca kanoniczna ikonografia gracjalnego aniola trzymajacego lilie, zlotej trabki, bialych jedwabnych szat i wielkich bialych pierzastych skrzydel.

Sandalfon · Anioł modlitwy — Posłaniec ludzkich modlitw do Boga

Sandalfon (hebrajskie Sandalphon, greckie Sandalphōn) to aniol najwyzszego rangu sparowany z Metatronem w zydowskiej tradycji Kabaly — decydujacy kanon — decydujaca kanoniczna ikonograficzna postac 'aniola modlitwy (angel of prayer)', ktory przyjmuje ludzkie modlitwy i splata je w wience (wieniec), aby je ofiarowac Bogu. Etymologia wywodzi sie z greckiego synadelphos — 'wspolbrat (co-brother)' — decydujace kanoniczne slownictwo oznaczajace brata blizniaczego Metatrona. Pseudonimy — Sanadalfon, aniol Malkuth, aniol modlitwy, aniol muzyki i stopa Drzewa Zycia — to decydujace kanoniczne slownictwo. Decydujacy kanon tekstowy to decydujacy kanon pochodzenia Talmudu babilonskiego Hagiga 13b IV-VI wieku, w ktorym Sandalfon stoi na wysokosci 500 lat ponad innymi aniolami, i decydujacy kanon Sandalfona w 3 Henocha (3 Enoch, Sefer Hekhalot) z okolo V-VI wieku n.e. Decydujacy kanon aniola Malkuth (Malkuth, Krolestwo) Kabalistycznego Drzewa Zycia (Sephirot) w Zoharze (Zohar) Mojzesza de Leon z lat 1280., a decydujacy kanon literacki angielski i niemiecki XIX wieku wiersza Sandalfon Heinricha Heinego (Heinrich Heine) z 1851 r. i wiersza Sandalfon (Sandalphon) Henry'ego Wadswortha Longfellowa (Henry Wadsworth Longfellow) z 1858 r.

Lewiatan · Olbrzymi morski potwór — Książę zazdrości

Lewiatan (hebrajskie Liwyāṯān, greckie Leviathan, lacinskie Leviathan) to wielki potwor morski Starego Testamentu — decydujacy kanon, demon, ktory rozwinal sie w arcyksiazecia zazdrosci w tradycji chrzescijanskiej — decydujaca kanoniczna ikonograficzna postac 'zwijajacego sie', wywodzaca sie z hebrajskiego 'lawah' oznaczajacego 'wic, zwijac'. Pseudonimy Liwyāṯān, Lotan (ugarycki prototyp), waz morski, przebijajacy waz i nachash bariach to decydujace kanoniczne slownictwo. Decydujacy kanon tekstowy to decydujacy kanon pochodzenia siedmioglowego potwora chaosu morskiego Lotana (Lotan, ltn) w Cyklu Baala (Baal Cycle) z Ugarit (Ugarit) z okolo XIII wieku p.n.e. i decydujacy kanon niezwyciezonego potwora morskiego, ktorego tylko Bog mogl ujarzmic w Hiobie (Job) 41:1-34 (40:25-41:26 w tekscie hebrajskim) z okolo VI-IV wieku p.n.e. Decydujacy kanon zabicia Lewiatana w 'dzien koncowy' w Izajasza (Isaiah) 27:1, Psalmie (Psalm) 74:14 i 104:26 i decydujacy kanon Lewiatana i Behemota (Behemoth) w Talmudzie babilonskim Bava Batra (Bava Batra) 74b-75a IV-VI wieku.

Re· Egipski bóg słońca Stwórca i król bogów

Ra (egipskie Ra lub Re, 'slonce') to decydujacy kanoniczny bog slonca, stworzyciel i krol bogow starozytnej mitologii egipskiej — teologia Heliopolis (Heliopolis, egipskie Iunu, 'miasto kolumny') — i decydujaca kanoniczna ikonograficzna postac, ktora wzniosla sie sama z Nun (Nun), pierwotnego chaotycznego morza, i jako przodek Enneady z Heliopolis (Ennead) Shu (Shu), Tefnut (Tefnut), Geb (Geb), Nut (Nut), Ozyrysa (Osiris), Izydy (Isis), Seta (Seth) i Neftydy (Nephthys). Etymologia to decydujace kanoniczne slownictwo egipskiego Ra ('slonce'), a podczas Nowego Panstwa 18 dynastii (1550-1292 p.n.e.) polaczyl sie z bogiem Amonem z Teb, aby stac sie Amon-Ra (Amun-Ra), najwyzszym bogiem — decydujacy kanon. Decydujacy kanon tekstowy to Teksty Piramid (Pyramid Texts) z okolo 2400-2300 p.n.e. — Stare Panstwo 5-6 dynastia — decydujacy kanon w wnetrzu piramid Unasa (Unas, 2375-2345 p.n.e.) i Pepi I (Pepi I) — i Teksty Sarkofagow (Coffin Texts) z okolo 2100-1700 p.n.e. Srednie Panstwo — i Ksiega Umarlych (Book of the Dead) i Amduat (Amduat) z okolo 1550 p.n.e. Nowego Panstwa to decydujacy kanon. Tytul faraona 'syn Ra (sa-Ra)' i decydujaca kanoniczna ikonografia glowy sokola z dyskiem slonecznym i kobra Uraeus (Uraeus).

Abaddon· Anioł zniszczenia Król Otchłani

Abaddon (hebrajskie Avaddon, greckie Apollyōn, lacinskie Abaddon) to aniol zniszczenia w tradycji judeochrzescijanskiej — decydujacy kanon — wywodzacy sie z hebrajskiego czasownika avad oznaczajacego 'zginac, niszczyc' — decydujaca kanoniczna ikonograficzna postac 'zniszczenia (destruction)' i greckiego Apollyon (Apollyōn) oznaczajacego 'niszczyciel (destroyer)'. Pseudonimy — Apollyon, Abaddon, Krol Otchlani (Abyss), Krol roju szaranczy — to decydujace kanoniczne slownictwo. Decydujacy kanon tekstowy to decydujacy kanon pochodzenia Hioba (Job) 26:6, 28:22 i 31:12 z okolo VI-IV wieku p.n.e., w ktorym 'Abaddon' jest spersonifikowany jako grob lub miejsce zniszczenia, i decydujacy kanon Przyslow (Proverbs) 15:11 i 27:20 oraz Psalmu (Psalm) 88:11. Decydujacy kanon Nowego Testamentu to decydujacy kanon Apokalipsy (Revelation) 9:11 I wieku n.e. — 'Maja nad soba krola, aniola Otchlani (angel of the bottomless pit); imie jego po hebrajsku Abaddon, a po grecku Apollyon'. Decydujacy kanon literacki angielski XVII wieku walki Apollyona z Christianem w Wedrowce pielgrzyma (The Pilgrim's Progress) Johna Bunyana (John Bunyan) z 1678 r.

Ozyrys · Egipski król zaświatów — Bóg zmartwychwstania i obfitości

Ozyrys (egipskie Asar lub Usir, greckie Osiris, 'siedziba silnego' lub 'tron') to bog podziemia, zmartwychwstania, plodnosci i ziarna starozytnej mitologii egipskiej — decydujacy kanon, syn Geba (Geb, ziemia) i Nut (Nut, niebo) Enneady z Heliopolis (Ennead) i maz Izydy (Isis), ktory zostal zabity przez swojego brata Seta (Seth), ktorego rozczlonkowane cialo zostalo zebrane i wskrzeszone przez Izyde, i pozniej stal sie krolem podziemia Duat (Duat) sadzac dusze zmarlych — decydujaca kanoniczna ikonograficzna postac. Decydujacy kanon tekstowy to Teksty Piramid (Pyramid Texts) z okolo 2400-2300 p.n.e. — Stare Panstwo 5 dynastia — decydujacy kanon pochodzenia okolo 200 z okolo 759 zaklec tekstow piramid Unasa (Unas, panowanie 2375-2345 p.n.e.) w Sakkarze — i Teksty Sarkofagow (Coffin Texts) z okolo 2100-1700 p.n.e. Sredniego Panstwa — i Ksiega Umarlych (Book of the Dead) z okolo 1550 p.n.e. Nowego Panstwa, szczegolnie rozdzial 125 'Negatywne wyznanie (Negative Confession)' — decydujacy kanon 42 sedziow Ozyrysa. De Iside et Osiride (De Iside et Osiride) greckiego Plutarcha (Plutarch, okolo 46-119) z okolo 100 r. n.e. z okolo I wieku n.e. to najpelniejszy decydujacy grecko-lacinski kanon mitologiczny.

Lilit · Wiedźma nocy — Pierwsza żona Adama, matka demonic

Lilith (hebrajskie Lilith, lacinskie Lilith) to zenski demon zydowskiej mitologii — decydujacy kanon — a w niektorych tradycjach 'pierwsza kobieta', uformowana przez Boga z ziemi rownoczesnie z Adamem, nie z jego zebra, ale ktora, uwazajac sie za rowna Adamowi i odmawiajac mu poddania, opuscila Eden i potem zjednoczyla sie z Szatanem (Samael) i urodzila niezliczone demony (Lilim) — decydujaca kanoniczna ikonograficzna postac. Pseudonimy — Lilitu (Lilitu, mezopotamska), Matka Lilim, Malzonka Samaela, Demonica Nocy, Pierwsza Zona Adama — to decydujace kanoniczne slownictwo. Decydujacy kanon Starego Testamentu to decydujacy kanon pochodzenia Izajasza (Isaiah) 34:14 z okolo VI wieku p.n.e. — 'Lilith (hebrajskie Lilith), stworzenie nocy zamieszkujace z dzikimi zwierzetami'. Decydujacy kanon apokryficzny zydowski to decydujacy kanon Alfabetu Ben Siry (Alphabet of Ben Sira) z okolo VIII-X wieku — mit pierwszej zony Adama — a decydujacy kanon Kabaly to decydujacy kanon Lilith jako malzonki Samaela (Samael) w Zoharze (Zohar) Mojzesza de León (Moses de León) z okolo 1280 r.

Izyda · Egipska bogini magii i macierzyństwa — Bogini dziesięciu tysięcy imion

Izyda (egipskie Iset lub Aset, greckie Isis, lacinskie Isis) to bogini magii, uzdrawiania, macierzynstwa i krolestwa starozytnej mitologii egipskiej — decydujacy kanon, corka Geba (Geb) i Nut (Nut) Enneady z Heliopolis (Ennead), siostra i zona Ozyrysa (Osiris), i matka Horusa (Horus) — decydujaca kanoniczna ikonograficzna postac. Etymologia egipskiego Iset (Aset) to 'tron (throne)' — decydujacy kanon jako personifikacja tronu — a pseudonimy Aset (Aset), Auset (Auset), Weret-hekau (Weret-hekau, 'Wielka Czarodziejka'), Mut-netjeret (Mut-netjeret, 'Matka Boga') i Anima Versatilis (Anima Versatilis, 'bogini dziesieciu tysiecy imion') to decydujace kanoniczne slownictwo. Decydujacy kanon tekstowy to decydujacy kanon pochodzenia Tekstow Piramid (Pyramid Texts) Unasa (Unas) Starego Panstwa 5. dynastii z okolo 2400-2300 p.n.e. i decydujacy kanon 'Izyda i sekretne imie Ra (Isis and the Secret Name of Ra)' Papirusu Turynskiego (Turin Papyrus) Nowego Panstwa z okolo 1250 p.n.e. De Iside et Osiride (De Iside et Osiride) Plutarcha (Plutarchos) z okolo 100 r. n.e. z okolo I wieku n.e. i decydujacy kanon 'bogini dziesieciu tysiecy imion' w Ksiedze 11 Metamorfoz (Metamorphoses) Apulejusza (Apuleius) z okolo 170 r. n.e.

Horus · Egipski bóg nieba i władzy królewskiej — Sokole-oki przywrócik sprawiedliwości

Horus (egipskie Ḥr Hor, greckie Hōros) to bog nieba, krolestwa i sprawiedliwosci starozytnej mitologii egipskiej — decydujacy kanon, syn Ozyrysa (Osiris) i Izydy (Isis), decydujaca kanoniczna ikonograficzna postac, ktora po 80-letniej walce o tron z wujem Setem (Seth) zostala prawowitym krolem Egiptu. Etymologia egipskiego Ḥr to decydujace kanoniczne slownictwo 'wysoki' lub 'odlegly', a pseudonimy Heru (Heru), Hor (Hor), Hor-sa-Iset (Hor-sa-Iset, 'Horus syn Izydy'), Hor-wer (Hor-wer, 'Horus Wielki'), Hor-akhti (Hor-akhti, 'Horus dwoch horyzontow') i Harpokrates (Harpokrates, 'Horus Dziecko') to decydujace kanoniczne slownictwo. Decydujacy kanon tekstowy to decydujacy kanon pochodzenia Tekstow Piramid (Pyramid Texts) Unasa (Unas) Starego Panstwa 5. dynastii z okolo 2400-2300 p.n.e. i decydujacy kanon 80-letniej walki 'Sporow Horusa i Seta (Contendings of Horus and Seth)' z Papirusu Chester Beatty I (Chester Beatty Papyrus I) z okresu 20. dynastii Nowego Panstwa Ramzesa V z okolo 1250 p.n.e. De Iside et Osiride (De Iside et Osiride) rozdzialy 12-20 i 54-58 Plutarcha (Plutarchos) z okolo 100 r. n.e. greckiego I wieku n.e. — decydujacy grecko-lacinski kanon.

Anubis · Egipski bóg — Strażnik śmierci i mumifikacji

Anubis (egipskie Anpu, greckie Anubis) to bog podziemia starozytnej egipskiej mitologii — decydujacy kanon — ktory prowadzi dusze zmarlych i przewodniczy rytualowi mumifikacji (balsamowania) — decydujaca kanoniczna ikonograficzna postac z glowa szakala i ludzkim cialem, czarna skora lub czarnym futrem. Pseudonimy — Anpu (Anpu), Imy-ut (Imy-ut, 'Ten, ktory jest w bandazach'), Khenty-amentiu (Khenty-amentiu, 'Pierwszy z Zachodnich'), Wepwawet (Wepwawet) — to decydujace kanoniczne slownictwo. Decydujacy kanon tekstowy to decydujacy kanon pochodzenia Tekstow Piramid (Pyramid Texts) faraona Unisa (Unas) z Sakkary z 5. dynastii Egiptu z okolo 2400-2300 p.n.e., i decydujacy kanon Rozdzialu 125 Ksiegi Umarlych (Book of the Dead, Ksiega Wyjscia na Dzien) Nowego Panstwa Egiptu z okolo 1550 p.n.e. Decydujacy kanon mitologiczny to decydujacy kanon 'Wazenia Serca (Weighing of the Heart)' — decydujacy kanon, w ktorym Anubis prowadzi dusze zmarlego do Sali Dwoch Prawd (Hall of Two Truths) i wazy jego serce wobec piora Maat (Ma'at, bogini sprawiedliwosci) na wadze.

Indra · Bóg piorunów — Najwyższe bóstwo hinduistyczne

Indra (sanskrycki Indra) to najwyzsze bostwo indyjskiej mitologii wedyjskiej — decydujacy kanon — i bog grzmotu, blyskawicy, wojny i deszczu — wywodzacy sie z sanskryckiego 'indra' oznaczajacego 'silny, wladca' — decydujaca kanoniczna ikonograficzna postac najbardziej wychwalanego bostwa ery wedyjskiej (okolo 1500-500 p.n.e.). Pseudonimy — Shakra ('potezny'), Vajrapani ('nosiciel vajry'), Purandara ('niszczyciel twierdz'), Meghavahana ('jezdziec chmur'), Devaraja ('krol bogow'), Sakra Devanam Indra (buddyjska Indra) — to decydujace kanoniczne slownictwo. Decydujacy kanon tekstowy to decydujacy kanon pochodzenia Rigwedy (Rigveda) z okolo 1500-1200 p.n.e., w ktorej okolo 250 z 1028 hymnow jest mu poswiconych — najwiecej z jakiegokolwiek bostwa. Decydujacy kanon mitologiczny to decydujacy kanon pochodzenia Rigwedy 1.32, w ktorej Indra zabil demona suszy Vritre (Vritra) vajra (vajra, broń grzmotu) i uwolnil zablokowane wody, przynoszac deszcz ludzkosci.

Śiwa · Hinduski bóg zniszczenia i odrodzenia — Kosmiczny tancerz

Sziwa (sanskryckie Śiva, 'pomyslny') to bog zniszczenia i regeneracji mitologii hinduskiej — decydujacy kanon, jeden z Trimūrti — decydujaca kanoniczna ikonograficzna postac. Decydujacy kanon tekstowy to hymny do Rudry 1.43, 1.114, 2.33 i 7.46 boga burzy Rigwedy z okolo 1500-1200 p.n.e. — decydujacy kanon pochodzenia — i Sziwetaszwatara Upaniszada 3.4-5 z okolo VI-IV wieku p.n.e. — decydujacy kanon identyfikacji Rudry i Sziwy. Mahabharata Anushasana Parva 14.4 z okolo IV wieku p.n.e.-IV wieku n.e. — decydujacy kanon Sziwa Sahasranama — i Sziwa Purana z okolo 800 r. n.e. — jedna z 18 Mahapuran — i Natja Sastra Bharaty Muniego z okolo 200 r. n.e. — decydujacy kanon Tandavy (kosmiczny taniec) — i Kumarasambhava Kalidasy z okolo V wieku n.e. — decydujacy kanon malzenstwa z Parwati.

Lamia · Syrena o wężowym ogonie — Uwodzicielka i potwór z mitologii greckiej

Potwor mitologii greckiej: gorna polowa pieknej kobiety polaczona z dolna polowa wielkiego weza. Niegdys piekna krolowa Libii i kochanka Zeusa, z zazdrosci Hery utracila wszystkie dzieci; z bolu i wsciekloosci przemienila sie w istote, ktora noca porywa i pozera dzieci innych matek (Diodor Sycylijski, 'Biblioteka historyczna' 20.41, I w. p.n.e.). Hera pozbawila ja takze snu, klada klatwe na jedno oko, ktore nigdy sie nie zamyka; w wersji Plutarcha ('O ciekawosci' 2) Lamia wyjmuje oczy i sklada je w misce. Filostrat, w 'Zywocie Apolloniosa z Tyany' 4.25 (III w. n.e.), opowiada, jak lamia uwiodla mlodzienca Menipposa i zostala zdemaskowana przez filozofa Apolloniosa na uczcie weselnej — zrodlo, ktore John Keats przerobil w swym poemacie 'Lamia' ('Lamia, Isabella, the Eve of St. Agnes, and Other Poems', Taylor & Hessey, 1820), czyniac z niej tragiczna figure milosci pokonanej przez ujawnienie prawdy.

Strix · Nocny ptak — Wampiryczny ptak z mitologii starożytnej

Wampiryczny nocny ptak mitologii rzymskiej i greckiej, drapieznik, ktory zakrada sie do sypialni spiacych niemowlat, by pic ich krew i wnetrznosci. Bywa opisywany raz jako czarownica przemieniona w ptaka, raz jako demon zrodzony w postaci ptaka. Kanonicznym opisem jest Owidiusz, Fasti 6.131-168 (ok. 8 r. n.e.) — 'z wielka glowa, wpatrzonymi oczami, dziobem przystosowanym do grabienia, szarymi piorami i zakrzywionymi szponami' — opisuje takze rytual bogini Karny z galązką glogu chroniacy nowo narodzonego Prokasa. Etymologicznie postac jest bezposrednim przodkiem pozniejszej europejskiej tradycji wampirycznej: rumunski strigoi, wloskie strega ('czarownica') i francuska stryge pochodza wszystkie od lacinskiego strix.

Taurus · Bycza Bestia — Gigantyczne stworzenie bycze

Byk kretenski (greckie Tauros Kretikos, lacinskie Taurus Cretensis) to wielki swiety byk mitologii greckiej, cel siodmej z dwunastu prac Heraklesa i czynu Tezeusza na Maratonie — jedna z nielicznych bestii pojawiajacych sie w cyklach dwoch wielkich bohaterow zarazem. Byka pierwotnie wyslal Posejdon do krola Minosa Krety jako znak krolewskiej legitymnosci, w przekonaniu, ze Minos zlozy go w ofierze bogu morza. Minos zatrzymal bestie i podstawil inna do ofiary; w gniewie Posejdon sprawil, ze krolowa Pasyfae zakochala sie w byku. Z drewnianym jalownikiem zbudowanym przez mistrza Dedala Pasyfae polaczyla sie z bykiem i urodzila Minotaura. Byk pozniej wpadl we wscieklosc, ktora spustoszyla Krete, az Herakles zlapal go golymi rekami jako siodma prace i przeniosl morzem do Myken; wypuszczony tam, blakał sie do rowniny Maraton, gdzie Tezeusz go ujarzmil i zlozyl w ofierze w atenskiej swiatyni Apolla.

Chimera · Stworzenie hybrydowe — Mitologiczna bestia o cechach wielu zwierząt

Zlozony potwor mitologii greckiej: lew z glowa, kozla z tulowiem (z grzbietu wyrasta dodatkowa kozla glowa) i waz z ogonem, a paszcza wieczsnie zionie ogniem. Wymieniona po raz pierwszy w 'Iliadzie' Homera VI, 179-183 (ok. VIII w. p.n.e.); w 'Teogonii' Hezjoda, 319-325 (ok. 700 r. p.n.e.), corka Tyfona i Echidny, siostra Cerbera i Hydry. Pustoszyla Likie, az heros Bellerofont, dosiadajac skrzydlatego konia Pegaza, wbil w jej paszcze wlocznie obciazona olowiem; jej wlasny ogien stopil olow, ktory spalil jej wnetrznosci (Apollodor, Biblioteka 2.3.1). Od czasow renesansu 'chimera' stala sie powszechnym slowem dla kazdego hybrydowego badz iluzorycznego stworzenia, a w biologii chimerizm (Hans Spemann, lata 1920) oznacza organizm o dwoch roznych genotypach.

Centaur · Półczłowiek, półkoń — Legendarna istota z mitologii greckiej

Rasa z mitologii greckiej z ludzkim tulowiem polaczonym z cialem konia, zamieszkujaca przede wszystkim gore Pelion w Tesalii. Wiekszosc centaurow przedstawiana jest jako dzika i lubiezna — slynna Centauromachia wybuchla, gdy pijani na weselu Pejritoosa zaatakowali panne mloda Hippodamje i kobiety Lapitow (poludniowe metopy Partenonu, 447-432 r. p.n.e.). Decydujacym wyjatkiem jest Chejron, syn Kronosa i nimfy Filiry, mistrz medycyny, muzyki, filozofii i astronomii, oraz nauczyciel Heraklesa, Achillesa, Jazona i Asklepiosa. Postrzelony przypadkowo zatruta hydra strzala Heraklesa, oddal swa niesmiertelnosc Prometeuszowi, by zakonczyc niekonczacy sie bol, a Zeus umiescil go na niebie jako konstelacje Centaura.

Amphicyon · Niedźwiedziopies — Duży prehistoryczny drapieżnik

Amfisbena (greckie Amphisbaina, 'idaca w obie strony') to legendarny dwuglowy waz mitologii grecko-rzymskiej, z glowa na kazdym koncu ciala i zdolnoscia poruszania sie w dowolnym kierunku. Jej nazwa laczy greckie amphis (po obu stronach) i bainein (isc). Rzymski poeta Lukan opowiada w ksiedze IX Farsalii, ze amfisbena narodzila sie wsrod wezy pustyni, gdy Perseusz przemierzal Libie z glowa Meduzy i jej krew skapnela na piasek. Pliniusz Starszy w Historii naturalnej VIII.35 zauwaza, ze amfisbena jest jedynym wezem o dwoch glowach, jakby jedna paszcza nie wystarczala do wylewania jej jadu. Standardowa postac sredniowiecznych bestiariuszy i heraldyki, zostala ponownie skanonizowana przez Jorgego Luisa Borgesa w jego Podrecznik zoologii fantastycznej (1957).

Sfinks · Strażnik zagadek — Hybryda człowieka i lwa

Sfinks (greckie Sphinx, egipskie shesep-ankh) to mityczne stworzenie hybrydowe o ludzkiej glowie i ciele lwa, rozwiniete w dwoch rownoleglych tradycjach. Sfinks egipski to zwykle bezskrzydly mezczyzna z glowa faraona, sluzacy jako straznik swiatyn i grobowcow; najslynniejszy to Wielki Sfinks z Gizy (73 m dlugosci, 20 m wysokosci), wykuty z jednolitego wapiennego wychodu za panowania faraona Chefrena okolo 2530 r. p.n.e. Sfinks grecki natomiast to skrzydlate kobiece stworzenie o dzikim temperamencie, ktore stalo przed Tebami w Beocji i pozeralo podroznikow, ktorzy nie potrafili rozwiazac jego zagadki. Gdy Edyp rozwiazal zagadke 'co chodzi rankiem na czterech, w poludnie na dwoch, wieczorem na trzech?' odpowiedzia 'czlowiek', sfinks rzucil sie z urwiska. Z tej egipsko-greckiej syntezy sfinks stal sie archetypem straznika-egzaminatora, w ktorym madrosc i grozba, ochrona i niebezpieczenstwo lacza sie w jednym ciele hybrydowym.

Monoceros · Jednorożec — Legendarne stworzenie z jednym rogiem

Monoceros (greckie Monokeros, lacinskie Monoceros, 'jeden rog') to archetyp jednorozca w grecko-rzymskiej historii naturalnej. Jego nazwa laczy greckie mono (jeden) i keros (rog). Pojawia sie po raz pierwszy w Indika Ktezjasza z Knidos w V w. p.n.e., ktory opisuje go jako dzikiego osla Indii o bialym ciele, purpurowej glowie, niebieskich oczach i jednym rogu dlugosci okolo lokcia, prazkowanym na bialo, czarno i karmazynowo; kubki z tego rogu czynia pijacego odpornym na trucizne, drgawki i epilepsje. W I w. n.e. Historia naturalna Pliniusza Starszego VIII.31 ustala opis: 'cialo konia, glowa jelenia, nogi slonia, ogon dzika i jeden czarny rog dlugosci okolo dwoch lokci posrodku czola'. Gdy ten obraz dociera do sredniowiecznej Europy przez zrodla lacinskie, zostaje utozsamiony z unicornus, jednorozcem. W pozniejszej fantastyce Monoceros pozostaje jednak czesto dzikszym i bardziej pierwotnym typem, odroznionym od jednorozca-bialego konia.

Najstarsza broń ludzkości

Wlocznia to najstarsza i najbardziej uniwersalna bron w dziejach ludzkosci. Prosta rzecz z drewnianego drzewca o dlugosci okolo 150 do 250 cm z metalowym grotem, a w epoce kamienia z grotem z kamienia lub kosci, byla tak latwa i tania w wykonaniu, ze byla pierwsza bronia, ktora ujela kazda cywilizacja. Prosty ruch pchniecia wystarczal, by byc skutecznym, tak ze szkolenie bylo krotkie, a uzyta w gestym szyku pozwalala sile grupy nadrobic brak indywidualnej wprawy. Przede wszystkim istota wloczni tkwi w dystansie: dlugie drzewce siega pierwsze, zanim wrog zdola sie zblizyc, i panuje zasiegiem nad przeciwnikiem uzbrojonym w miecz lub sztylet. Od greckiej falangi przez wikinski mur tarcz po sredniowieczna milicje byla glowna bronia niemal kazdej armii w dziejach.

Krótki miecz greckiego hoplity

Ksifos to krotki obosieczny miecz, ktory starozytny grecki hoplita nosil u biodra, o glowni dlugiej zaledwie okolo 45 do 60 cm. Jego cecha rozpoznawcza jest glownia w ksztalcie liscia: rozszerza sie stopniowo od rekojesci, osiaga najwieksza szerokosc mniej wiecej w dwoch trzecich dlugosci, a potem ostro zweza sie ku sztychowi. Ten ksztalt przesuwa srodek ciezkosci ku sztychowi, by wzmocnic ciecie, podczas gdy ostry sztych pozwala tez na pchniecie. Wykonywany najpierw z brazu, a pozniej z zelaza, jest lekki, okolo 500 do 700 g. Hoplita zawieszal go u lewego biodra na rapciu i dobywal prawa reka dopiero, gdy jego glowna bron, dluga wlocznia zwana dory, pekala albo wrog napieral zbyt blisko zza tarcz.

Lekki pocisk starożytności

Oszczep to lekka wlocznia o dlugosci okolo 150 do 200 cm, przeznaczona do rzucania. W odroznieniu od zwyklej wloczni trzymanej do pchniecia jego drzewce jest cienkie i lekkie, a wywazenie tak ustawione, by lecial daleko i celnie. Jego najslynniejsza odmiana jest rzymski pilum, ktorego cienki trzpien z miekkiego zelaza pod grotem zaprojektowano tak, by giel sie pod wlasnym ciezarem, gdy utkwil w tarczy wroga, i trudno bylo go wyjac: tkwiacy pilum ciagnal tarcze w dol i w koncu zmuszal wroga, by ja odrzucil. Oszczep to bron uniwersalna, ktora powstala niezaleznie u cywilizacji niemal kazdego kontynentu, a zwyczajem bylo, tuz po rzucie, siegnac po miecz lub inna wlocznie i prowadzic walke dalej.

Pradawna broń do rzucania kamieni

Proca to starozytna bron miotajaca, ktora ciska kamien lub olowiana kule sila odsrodkowa z malej kieszeni wykonanej ze skory lub tkaniny. Po bokach kieszeni przymocowane sa dwa rzemienie, a gdy obraca sie ja nad glowa lub z boku i puszcza jeden rzemien, pocisk wylatuje w tej chwili z przerazajaca predkoscia. Budowa jest nadzwyczaj prosta i niemal nic nie kosztuje w materialach, a jednak kamien ciśniety przez wprawnego procarza osiagal predkosc zdolna roztrzaskac czaszke. Zwlaszcza procarze z Balearow, dzisiejszej hiszpanskiej Majorki i Minorki, byli najlepszymi elitarnymi oddzialami procy w swiecie starozytnym i sluzyli jako najemnicy w armiach Kartaginy i Rzymu. Jest tez szeroko znana jako bron, ktora Dawid powalil olbrzyma Goliata w Biblii hebrajskiej, a z olowianymi kulami, glandes, jej zasieg i moc mocno rosly.

Standardowy miecz rzymskiego legionisty

Gladius to standardowy krotki miecz piechoty legionow starozytnego Rzymu. Krotka, szeroka, obosieczna glownia o dlugosci okolo 45 do 68 cm z ostrym sztychem, jest zoptymalizowana do pchniecia. Zmienial sie z czasem od wczesnego hispaniensis w ksztalcie liscia, przez typ moguncki o zwezonej talii, do typu pompejanskiego o rownoleglych ostrzach. Glownia byla kuta ze stali wysokoweglowej i twarda, a rekojesc wykonano z drewna lub kosci, by zapobiec slizganiu, z okragla gloweka dla rownowagi. Rzymski legionista, kryjac sie za wielka tarcza, scutum, pchal krotka glownie szybko przez szczeliny miedzy tarczami w odsloniete cialo wroga: to polaczenie krotkiego miecza, wielkiej tarczy i zdyscyplinowanego szyku bylo sercem podboju Morza Srodziemnego przez Rzym.

Broń miotana z połączonymi ciężarkami

Bola to bron miotajaca z dwoch lub trzech ciezkich obciaznikow z kamienia lub metalu polaczonych sznurami, ktora rzucona wiruje w powietrzu i owija sie wokol nog celu, by skrepowac jego ruch. Jej glowna cecha jest to, ze jest bronia chwytajaca, stworzona do pojmania, a nie do zabijania. To bron lowiecka rozwinieta przez rdzennych mieszkancow poludniowoamerykanskiej Patagonii, uzywana glownie do polowania na szybkie zwierzeta stepowe, jak nandu, poludniowoamerykanski strus, i guanako, dziki krewny lamy. Stala sie slynniejsza, gdy gauchos, poludniowoamerykanscy kowboje, uzywali jej do pedzenia bydla. Kazdy obciaznik wazy okolo 200 do 500 g, a sznury maja okolo 60 do 100 cm, i byla uzywana takze jako bron wojenna, wystawiana przez armie imperium Inkow.

Bezgłośna zatruta broń dżungli

Dmuchawka to broń miotająca: długa, wąska rura o długości około 100–300 cm, przez którą wydmuchuje się strzałkę siłą oddechu. Bez prochu i cięciwy sama siła płuc wyrzuca lekką strzałkę, więc broń sama w sobie czyni niewielką szkodę — prawdziwym narzędziem śmierci jest roślinna trucizna na jej grocie. Jej największą siłą jest cisza: strzał nie czyni niemal żadnego dźwięku i nie ma odrzutu, dzięki czemu myśliwy trafia, zanim zwierzyna się spłoszy. Zasięg skuteczny jest krótki, około 10–30 m, lecz celność wysoka. Ludy łowieckie tropików — Amazonii, Dajakowie z Borneo, praktykujący japońskie fukiya — rozwinęły ją niezależnie jako wzorcowe ciche, zatrute narzędzie łowieckie.

Łuk podwójnie wygięty ludów stepowych

Luk refleksyjny to luk, ktorego konce, czyli ramiona, w stanie nienaciagnietym wyginaja sie w strone przeciwna do lucznika. To odwrotne wygiecie sprawia, ze ramiona zatrzymuja sile az po same konce, gdy naciaga sie cieciwe, gromadzac wiecej energii niz prosty luk jednolity tej samej dlugosci i wystrzeliwujac silniejsza strzale. Pozwala to uczynic luk krotkim przy zachowaniu mocy, tak ze przy dlugosci okolo 100 do 150 cm nadaje sie do uzytku z konia. Historycznie najlepszymi lukami refleksyjnymi byly luki kompozytowe, wykonane z rogu, drewna i scegna sklejonych razem, ktorych najlepszym przykladem jest koreanski gakgung. Luk uzywany dzis w lucznictwie olimpijskim jest wlasnie tego typu refleksyjnego.

Starożytna zbroja z nakładających się metalowych łusek

Zbroja luskowa to zbroja z malych metalowych lusek, lub lusek ze skory albo rogu, zachodzacych na siebie jak luski ryby i mocowanych przez przyszycie lub sznurowanie do podkladu z tkaniny lub skory. Jeden z najstarszych typow metalowej zbroi, uzywany od czasu przed nasza era, rozpowszechnil sie szeroko w swiecie antycznym. Luski zachodza z gory na dol, by odprowadzic wstrzas ciosu, tak ze chronila przed cieciami i strzalami, a zarazem pozwalala na gietki ruch. Rzymska lorica squamata i zbroja luskowa sasanidzkiej Persji to najlepsze przyklady, a poniewaz kazda luska jest tego samego ksztaltu, byla dosc prosta w wykonaniu i latwa w utrzymaniu, przy czym uszkodzona luska po prostu sie wymieniala. Rozni sie jednak od zbroi lamelkowej, w ktorej male plytki sa sznurowane bezposrednio jedna do drugiej, by utworzyc strukture bez podkladu: zbroja luskowa zamiast tego mocuje luski do podkladu.

Segmentowa zbroja płytowa legionów rzymskich

Lorica segmentata to plytowa zbroja segmentowa starozytnego rzymskiego legionisty, konstrukcja z kilku zakrzywionych zelaznych plyt, czyli pasow, polaczonych skorzanymi rzemieniami oraz brazowymi sprzaczkami i haczykami, by objac tulow i ramiona. Uzywana glownie w 1 do 3 wieku n.e., jej poziomo zachodzace na siebie pasy obwodowe i naramienniki przesuwaja sie wraz z ruchem ciala, niczym pancerz homara, by je chronic. Mocniejsza przeciw cieciom i strzalom niz kolczuga (lorica hamata) tej samej wagi, a zarazem dosc lekka, by zachowac mobilnosc, mogla byc rozlozona na kilka czesci do transportu w marszu. Wyrzezbiona w szczegolach na plaskorzezbach kolumny Trajana, stala sie wizualnym symbolem rzymskiego legionu. Nazwa lorica segmentata nie jest jednak antyczna, lecz pozniejsza, nadana w 16 wieku, a nazwa, ktorej Rzymianie faktycznie dla niej uzywali, nie zachowala sie.

Ikoniczny hełm pełnotwarzowy starożytnej Grecji

Helm koryncki to najbardziej symboliczny brazowy helm starozytnej Grecji. Wykuty z jednego arkusza brazu, bez szwu, obejmowal cala glowe, a oslony policzkow kryjace policzki i nosal kryjacy nos otulaly twarz niemal calkowicie, zostawiajac tylko waskie szczeliny na oczy i otwor przy ustach. Byl niezbednym wyposazeniem hoplity, greckiego ciezkiego piechura, i chronil, w zwartej falandze, gdzie mezczyzni walczyli ramie przy ramieniu z zachodzacymi na siebie tarczami, glowe i twarz od frontu. Pojawil sie okolo 8 wieku przed nasza era w Koryncie i byl szeroko uzywany az do 5 wieku przed nasza era, a poza walka noszono go zwykle zsunietego do gory na czubek glowy. Wewnatrz wyscielka z filcu lub skory lagodzila wstrzas, a na gorze czesto mocowano kite z konskiego wlosia. Kryjac niemal cala twarz, jego ochrona byla doskonala, lecz kosztem mocno ograniczonego pola widzenia i sluchu.

Duża wypukła tarcza prostokątna legionów rzymskich

Scutum to wielka wygieta tarcza, symbol rzymskiego legionisty, ktorej najbardziej wyrazista cecha jest polcylindryczne wygiecie o wysokosci okolo 100 do 120 cm i szerokosci 60 cm, ktore otacza cale cialo. Na podstawie ze sklejki, cienkich desek drewnianych sklejonych w kilku warstwach o krzyzujacych sie wloknach, pokrywano ja skora i tkanina, brzeg wzmacniano, a wykanczano zelaznym umbem posrodku. Umbo chronilo dlon trzymajaca poziomy uchwyt z tylu i sluzylo tez jako zaczepne umbo, by uderzyc i razic wroga. Zachowany egzemplarz, wydobyty niemal w calosci w Dura-Europos w Syrii, potwierdza wlasnie te budowe ze sklejki i skory. Prawdziwa moc scutum ukazywala sie w szyku zolwia (testudo), ruchomej scianie tarcz, w ktorej zolnierze scisle przyciskali swe tarcze z przodu i nad glowa, by zatrzymac strzaly i pociski. Jego polaczenie z gladiusem, krotkim mieczem kolnym, oslona tarcza i pchniecie przez luki, bylo fundamentem rzymskiej potegi wojskowej, ktora przez wieki panowala nad Morzem Srodziemnym.

Duża okrągła tarcza starożytnego greckiego hoplity

Aspis (grec. ἀσπίς) to wielka okragla tarcza noszona przez hoplite, ciezkozbrojnego zolnierza-obywatela starozytnej Grecji, ciezki kawalek obrony o srednicy okolo osiemdziesieciu do stu centymetrow i wadze siedmiu do osmiu kilogramow. Krazek lekkiego drewna, najczesciej topoli lub wierzby, wydlubywano gleboko jak misa i pokrywano cienka blacha brazu, wewnetrzny brzeg wykanczano skora lub tkanina. Jej najwiekszym znakiem jest podwojny chwyt: brazowa opaska zwana porpaks posrodku i skorzany uchwyt zwany antilabe na brzegu, ktory rozkladal ciezar tarczy na ramieniu i barku zamiast na jednym nadgarstku, tak ze wielka tarcze mozna bylo nosic dlugo. W falandze, scislym szyku, aspis kazdego czlowieka kryl jego wlasna lewa polowe i prawa polowe towarzysza po jego lewej, tak ze odrzucic tarcze i uciec bylo najwieksza hanba, gdyz wystawiala czlowieka u boku nago na smierc. Mowi sie, ze samo imie hoplita pochodzilo od hopla, ciezkiego sprzetu, ktorego najwiekszym byla aspis, i tak tarcza okreslala tozsamosc klasycznego greckiego zolnierza-obywatela.

Kolczuga legionisty rzymskiego

Lorica hamata to zbroja, ktora rzymski legion nosil najdluzej, a sama lacinska nazwa hamata pochodzi od hamus, haka, i oznacza napiersnik z hakowanych ogniw. Male zelazne ogniwka, kazde polaczone z czterema sasiadami, byly tkane razem jakby w tkanine, a rzedy ogniw nitowanych i rzedy ogniw pelnych przebijanych przeplataly sie, i ta tkanina jest jej najostrzejszym znakiem. Pojedyncza zbroja byla wykonana z co najmniej dwudziestu tysiecy, a co najwyzej trzydziestu tysiecy ogniw, a na barkach podwojna warstwa byla dodawana, by zrobic mocne siedzenie przeciw ciosowi spadajacemu z gory. Lorica segmentata z plyt lamelarnych jest najlepiej znanym znakiem Rzymu w filmie i dramacie historycznym, lecz w prawdzie hamata zakorzenila sie znacznie wczesniej i zyla znacznie dluzej, i byla noszona jednako przez auxilia, kawalerie i wielu legionistow. Pojedyncza zbroja wazyla okolo dziesieciu do pietnastu kilogramow, niewiele wiecej niz segmentata, a z wielka zaleta, ze przerwane ogniwo moglo byc wymienione na miejscu w obozie, hamata zajela miejsce najbardziej praktycznego pojedynczego elementu zbroi w polu.

Opancerzona platforma na grzbiecie słonia bojowego

Howdah to mala wiezyczka postawiona na grzbiecie slonia bojowego, czesc wyposazenia wojennego, ktora sama byla pojedyncza mala forteca polozona na grzbiecie jednego zwierzecia. Na pokladzie z grubych desek drewnianych i pasow zelaznych wznoszono boczne sciany wysokosci piersi, a wewnatrz siedzialo dwoch lub trzech, czasem czterech lucznikow i wlocznikow, ktorzy strzelali z luku i wlocznia, a w bocznych scianach wyciete byly male strzelnice, tak ze strzaly mogly byc wypuszczane z jednej strony, podczas gdy odbijano strzaly wroga. Wielkim znakiem tego siedzenia byla jego wysokosc: howdah polozony na grzbiecie stal okolo trzech do czterech metrow nad ziemia, a lucznicy na nim spogladali jednym rzutem oka na cala linie piechoty wroga. W Indiach i w poludniowo-wschodniej Azji ta sama wiezyczka byla takze siedzeniem krola i generala, a pojedynczy howdah stal jako pojedynczy punkt posrodku armii wroga, i z niego rozkazy szly do kazdej czesci armii przez sztandar i gest. Dwor mogolski i krolewskie rody Radzastanu odkladaly takze wspaniaty ceremonialny howdah, ambari, zdobiony zlotem i srebrem i jedwabnymi zaslonami, jako ruchomy tron, i tak ta sama wiezyczka chodzila tam i z powrotem miedzy czescia wyposazenia wojennego a czescia tronu.

Tradycyjny strój Chińczyków Han

Hanfu to zbiorczy termin na tradycyjne ubiory chińskiej grupy etnicznej Han, z ponad 2000-letnią historią od dynastii Han do Ming. Krzyżowy kołnierz, szerokie rękawy i pas w talii to trzy podstawowe elementy, odzwierciedlające konfucjański porządek rytualny i filozofię yin-yang. Zakazany za mandżurskich rządów Qing, przeżywa żywe odrodzenie w XXI wieku.

Konfucjańska szata ceremonialna starożytnych Chin

Shenyi to jedna z najbardziej reprezentatywnych form chińskiego hanfu — jednoczęściowa szata łącząca górę i dół, sięgająca dynastii Zhou. Z szerokimi rękawami i krzyżowym kołnierzem, jej krój ucieleśnia filozofię „okrągłego nieba i kwadratowej ziemi". Służyła jako centralna szata obrzędowa rytuałów konfucjańskich.

Podstawowa szata starożytnej Greczynki

Peplos był najbardziej podstawową szatą starożytnych Greczyniek — pojedynczy prostokąt tkaniny mocowany na ramionach fibulami bez szycia. Zagięcie górne (apoptygma) różniło się regionalnie; peplos dorycki używał grubej wełny, joński lekkiego lnu. Rozmiar i jakość tkaniny wskazywały na zamożność.

Drapowany symbol obywatelstwa rzymskiego

Toga była najikoniczniejszym ubiorem starożytnego Rzymu — pojedynczy półkolisty kawałek tkaniny o długości ok. 6 m, drapowany wokół ciała bez szycia. Noszenie togi było dowodem obywatelstwa rzymskiego; zakazana dla obcokrajowców i niewolników. Kolor ściśle określał rangę, a celowa niepraktyczność symbolizowała bezczynność klasy obywatelskiej.

Nieszyty indyjski drapowany strój nieskończonej różnorodności

Sari to najikoniczniejszy tradycyjny strój Indii — pojedynczy nieszyty kawałek tkaniny o długości 5–9 m drapowany wokół ciała, z niemal 5000-letnią historią. Istnieje ponad 100 regionalnych stylów drapowania, od codziennej bawełny po legendarne jedwabie z Varanasi i Kanchipuram. Kolory niosą głębokie znaczenie kulturowe: czerwony dla ślubu, biały dla żałoby, złoty dla uroczystości.

Buddyjska mnisia szata z zszytych łatek

Kāṣāya to tradycyjna szata buddyjskich mnichów, złożona z prostokątnych kawałków tkaniny zszytych w łatany wzór. Forma pochodzi z nauki Buddy do uczniów, aby szyli swe szaty z odrzuconych szmat, czyniąc patchwork widocznym symbolem ubóstwa i wyrzeczenia. Pierwotnie barwiony na ochrę ziemią, rdzą lub sokami roślin, kāṣāya przyjął kolory regionalne: czarny lub brązowy w chińskim chan, szary w koreańskim seon, wielobarwny w Japonii.

Jiangshi · Chiński skaczący trup — sztywny, skaczący duch-trup

Jiangshi (chinskie jiangshi, 'sztywne zwloki') to chinski yokai-zwloki nie pogrzebanego zmarlego, ktore stalo sie sztywne i ozywione. Postac jest definiowana przez stezenie posmiertne, ktore utrzymuje jego ramiona wyciagniete do przodu, przez kanoniczny ruch skokowy, w ktorym porusza sie z obiema stopami razem, przez szate urzednika dynastii Qing (magua) i okragla czapke, i przez jego ssaca qi nature: pochlania energie zyciowa zywych przez swoj oddech. Etymologia to jiang ('sztywny') plus shi ('zwloki'), wiec 'sztywne zwloki'. Postac weszla do formalnej chinskiej literatury w konzu XVIII w. przez Zibuyu Yuan Meia (1788) i Yuewei caotang biji Ji Yuna (1789-1798), kolekcje notatek biji ery Qing. Korzenia ikonograficzny to zwyczaj chodzenia zwlok Hunan Xiangxi (ganshi), w ktorym taoistyczny czarownik podobno prowadzil ciala tych, ktorzy zmarli za granica, noca z talizmanami do domu. Hongkonski film Mr. Vampire Lau Koon-wai z 1985 r., z Lam Ching-ying w roli glownej, zdecydowanie ustalil nowoczesna ikonografie skaczacego jiangshi i wywolal boom hongkonskiego kina jiangshi z lat 1985-1992.

Kappa · Japoński yokai wodny — rzeczny psotnik z mocą w czaszowej miseczce

Kappa (japonskie Kappa, 'dziecko rzeki') to wodny yokai zamieszkujacy rzeki i stawy Japonii, kanoniczna ikonograficzna postac japonskiej wiary w bostwo wody (suijin), o postaci wielkosci dziecka, z pancerzem zolwiowym (kora), plywanymi blonami na rekach i stopach oraz misa zawierajaca wode (sara) na czubku glowy. Sino-japonskie znaki Kawa-warabe ('dziecko rzeki') odpowiadaja japonskiemu rodzimemu Kawako (dziecko rzeki), Kawataro (chlopiec rzeki) i wielu regionalnym nazwom. Ikonograficzne pochodzenie to polaczenie japonskiej rdzennej wiary w bostwo wody z folklorem utoniec na brzegach rzek i stawach. Decydujacym zrodlem tekstowym jest wpis w ksiedze 40 encyklopedii Wakan Sansai Zue skompilowanej w 1712 r. przez Terajimę Ryoana, ktora usystematyzowala Kappe jako kanoniczna postac z dziobem, pancerzem zolwiowym na plecach i misa na czubku glowy. Kanon wizualny zostal ustanowiony w katalogu yokai Gazu Hyakki Yagyo (1776) Toriyamy Sekiena (1712-1788). Decydujacym nowoczesnym kanonem jest Tono Monogatari z czerwca 1910 r. Kunio Yanagity (1875-1962) — siedemnascie opowiesci ludowych o Kappie z regionu Tono w prefekturze Iwate — ktore ustanowilo japonski folklorystyczny kanon Kappy, a film animowany Summer Days with Coo (Kappa no Ku to Natsuyasumi) Keiichi Hara z 2007 r., wydany 28 lipca 2007 r., ustanowil popularny kanon globalnej ikonografii Kappy XXI wieku.

Mummy · Zabandażowany zmarły — przeklęty trup strzegący grobowca

Mumia (angielskie mummy, od perskiego mumiya 'bitumen') to nieumarly zabalsamowany trup, owiniety w lniane bandaze, ktory powstaje z grobu, aby zemscic sie i przeklasc zywych. Jej ikonograficznym prototypem jest starozytna egipska praktyka mumifikacji i wiara w zycie pozagrobowe: siedemdziesieciodniowy rytual pogrzebowy — usuniecie mozgu przez nozdrze, oddzielenie wnetrznosci do czterech kanopskich naczyn poswieconych synom Horusa (Imseti, Hapy, Duamutef, Qebehsenuef), wysuszenie w natronie, owiniecie w len z osadzonymi amuletami Ksiegi Umarlych — zostal skanonizowany od Starego Panstwa (ok. 3000 p.n.e.) i udoskonalony w Nowym Panstwie (1550-1295 p.n.e.). Herodot opisal procedure szczegolowo w Dziejach Ksiega II (ok. 440 p.n.e.). Odkrycie grobowca Tutanchamona (ok. 1341-1323 p.n.e.) w Dolinie Krolow przez brytyjskiego archeologa Howarda Cartera w listopadzie 1922 r. i smierc w kwietniu 1923 r. jego patrona Lorda Carnarvona zglobalizowaly legende 'Klatwy Faraonow'. Film grozy Universal Mumia w rezyserii Karla Freunda (1932), z Borisem Karloffem jako Imhotepem, utrwalil kanon kinowy mszczacej sie zmartwychwstalej mumii.

Ghoul · Pożeracz trupów — pustynny potwór, który rozkopuje i pożera zmarłych

Ghul (angielskie ghoul, z arabskiego ghul) to potwor zerujacy na trupach i zmiennoksztaltny kanibal pustyni i cmentarzyska, pochodzacy z przedislamskiego beduinskiego folkloru arabskiego z okresu Dzahilijja (przed VI wiekiem), przekazany przez Ksiege Tysiaca i Jednej Nocy (Alf Laylah wa-Laylah, skompilowana w IX wieku) i utrwalony w zachodnim kanonie grozy od XVIII wieku. Etymologia tkwi w arabskim ghul, od czasownika ghala ('chwytac, porywac'). W folklorze arabskim ghul to zlosliwa odmiana dzinna nawiedzajacego pustynie, aby wabic i pozerac podroznikow, posiadajaca moc przemiany w postac ludzka lub zwierzeca (szczegolnie w hiene) i wydobywania zwlok z grobow. Francuski przeklad Ksiegi Tysiaca i Jednej Nocy Antoine'a Gallanda (1704-1717), gotycka powiesc Vathek Williama Beckforda (1786) i wiersz Giaur Lorda Byrona (1813) wprowadzily ghula do literatury zachodniej, a opowiadanie Model Pickmana (1927) i nowela Onirycznie poszukujac Kadath (1927) H. P. Lovecrafta utrwalily nowoczesny kanon grozy ghula jako fundacyjnej rasy Mitologii Cthulhu.

Oni · Japoński demon — rogaty, kolosalny ludożerczy ogr

Oni (japonskie oni) to gigantyczny i okrutny demon japonskiej tradycji, kanoniczna ikonograficzna postac japonskiego yokai wyrozniajaca sie czerwona lub niebieska skora, rogami na glowie, ostrymi klami, przepaska z tygrysiej skory i wladajacym zelaznym maczuga, kanabo. Etymologia laczy chinski ideogram 'gui' (dusza zmarlych) z japonskim rdzennym rdzeniem 'on' ('ukryc'), zgodnie z kanoniczna hipoteza japonskiego slownika Wakun no Shiori z XVIII wieku skompilowanego przez Tanigawe Kotosuge. Ikonograficzne pochodzenie to zlozenie (1) chinskiej wiary w 'gui', (2) straznikow piekla indyjskiego buddyzmu (naraka-pala z glowami wola i konia), oraz (3) rdzennej japonskiej wiary w gorskie duchy. Najbardziej decydujacym tekstem japonskim jest przedstawienie gorskich duchow w VIII-wiecznym Kojiki (712) i Nihon Shoki (720), a kanoniczna heroiczna narracja to historia Shuten-doji w Konjaku Monogatarishu z XI i XII wieku — w ktorej Minamoto no Yorimitsu (948-1021) prowadzi Czterech Niebianskich Krolow, w tym Watanabe no Tsuna, aby zabic oni Shuten-doji z Gory Oe w prowincji Tanba i przedstawic jego glowe cesarskiemu dworowi. Japonska manga Demon Slayer (Kimetsu no Yaiba) z lat 2016-2020 autorstwa Koyoharu Gotouge ustanowila globalny kanon ikonografii oni XXI wieku.

Onryo · Japoński mściwy duch — przeklinająca zjawa powracająca w urazie

Onryo (japonskie onryo, 'mszczacy sie duch') to japonski mszczacy sie duch zrodzony z niesprawiedliwosci i glebokiej urazy, przynoszacy katastrofy zywym. Znaki kanji laczyc on ('uraza, ressentyment') z ryo ('duch'), dajac 'duch urazy'. Kanoniczna ikonografia to biala shinishozoku (szata pogrzebowa), dlugie czarne splatane wlosy, blada twarz i oczy pelne urazy. Cecha definiujaca, ktora odroznia onryo od innych wschodnioazjatyckich duchow, to to, ze klatwa rozprzestrzenia sie nie tylko na tych, ktorzy skrzywdzili ducha, ale na niezwiazanych przechodniow. Ikonograficzne pochodzenie lezy w kulcie goryo z okresu Heian IX w., w ktorym politycznie pokonani zmarli powracali jako mszczace sie duchy powodujace klatwy i zarazy; kanonicznym przypadkiem jest deifikacja Sugawara no Michizane (845-903). Sztuka kabuki Tsuruya Nanboku IV Tokaido Yotsuya Kaidan (1825), przedstawiajaca kobieca onryo Oiwa, utrwalila kanon wizualny, a nowoczesny kanon J-horroru z powiesci Ring Suzuki Koji (1991), filmu Ring Nakata Hideo (1998) i Ju-on Shimizu Takashi (2002) zglobalizowal postac.

Tsukumogami · Yokai przedmiotów — duch zamieszkujący stuletni przedmiot

Tsukumogami (japonskie tsukumogami, 'kami narzedzia') to japonski yokai-przedmiot, ktory rodzi sie, gdy narzedzie domowe bylo w uzytku przez prawie dziewiecdziesiat dziewiec lat i nabywa duszy. Etymologia tkwi w japonskim tsukumo (dziewiecdziesiat dziewiec), rdzennej animistycznej wierze okresu Heian (794-1185), ze kazde narzedzie, ktore przezyje dziewiecdziesiat dziewiec lat, nabywa swiadomosci i emocji. Kanoniczna ikonografia to Hyakki Yagyo (Nocna Parada Stu Demonow) — procesja personifikowanych parasoli, papierowych lampionow, slomianych sandalow, czajnikow, lutni, mlotkow fortuny i lutni biwa, ktore nabywaja oczu, ramion i nog, aby maszerowac noca. Zwoj Tsukumogami-ki z okresu Muromachi (ok. konca XV w.) i zwoje Hyakki Yagyo Emaki z XVI w. utrwalily kanon wizualny, a seria Gazu Hyakki Yagyo z okresu Edo Toriyamy Sekiena (od 1776 r.) usystematyzowala blisko sto typow tsukumogami w encyklopedycznym katalogu. Motyw niedbale wyrzuconego narzedzia, ktore zywi urazy i mscia sie na zywych, ustanowil postac jako ikonograficzna kondensacje wyrazistej japonskiej etyki mottainai oszczednosci i szacunku do przedmiotow.

Tengu · Japoński yokai gór — mistrz sztuk walki i karzący pychę

Tengu (japonskie tengu, 'niebianski pies') to yokai gor japonskich, przedstawiany z glowa wrony lub czerwona twarza z dlugim nosem, ze skrzydlami na plecach. Mistrz szermierki, sztuk walki i nadprzyrodzonej mocy, tengu wystawia na probe ascetow w gorach lub przekazuje sekretne techniki godnym. Etymologia pochodzi z chinskiego Tian-gou epoki Han ('niebianski pies') z Shanhaijing, ale postac zostala zdecydowanie przeksztalcona w Japonii od VIII wieku. Nihon Shoki z 720 r. odnotowuje pierwsza japonska wzmianke, ale kanoniczna ikonografia skrystalizowala sie w XII w. w Konjaku Monogatari-shu jako awatar zdeprawowanego mnicha. Opowiesci ery Kamakura, takie jak Heike Monogatari, ustalily tengu jako mistrza sztuk walki, przy czym Sojobo z gory Kurama ponoc nauczyl szermierki Minamoto no Yoshitsune. Karasu-tengu z glowa wrony reprezentuje wczesniejsza ikonografie, podczas gdy Daitengu o czerwonej twarzy i dlugim nosie w stroju yamabushi (gorskiego asceta) skrystalizowal sie w okresie Muromachi. Tengu karze dumnych i naucza skromnych.

Cheonyeo-gwisin · Duch dziewicy związanej krzywdą — koreański duch błądzący z nierozwiązanym han

Cheonyeo-gwisin (koreanskie Cheonyeo-gwisin, 'duch dziewicy') to mszczacy duch kobiety, ktora zmarla niezamezna, zywiac han (urazliwy smutek), kanoniczna ikonograficzna postac koreanskiego horroru identyfikowana przez biala szate zalobna (sobok), dlugie, rozpuszczone czarne wlosy i blada bez krwi twarz. Nazywana takze sonkaksi (zona, ktora zostala utracona), termin sklada sie z chinsko-koreanskich znakow oznaczajacych cheonyeo (dziewica) i gwisin (duch). Ikonograficzne pochodzenie tkwi w polaczeniu konfucjanskiego swiatopogladu malzenskiego i koreanskiego szamanizmu (musok) okresu Joseon (1392-1910): wiary, ze blakajaca sie dusza niezameznej kobiety wedruje w dziewieciu zrodlach (gucheon), i doktryny haewon (rozwiazanie pretensji), wedlug ktorej blakajacy sie duch osiaga nirwane tylko wtedy, gdy jego han jest rozwiazany. Decydujacym kanonem literackim jest poznojoseonska powiesc w klasycznym chinskim Historia Janghwa i Hongnyeon (Janghwa Hongnyeon-jeon) z XVII i XVIII wieku — w ktorej siostry Janghwa i Hongnyeon z Cheolsan w prowincji Pyeongan sa falszywie oskarzone przez macoche, umieraja niesprawiedliwie, staja sie Cheonyeo-gwisin i odwoluja sie do nowego magistratu Jeong Dong-u, ktory rozwiazuje ich krzywde — ustanawiajac decydujacy kanon ikonografii Cheonyeo-gwisin. Serial antologiczny telewizji KBS Legendy Rodzinnych Stron (Jeonseol-ui Gohyang) z 1977 r. ustanowil kanoniczny koreanski horror telewizyjny, a film Whispering Corridors (Yeogo Goedam) Park Ki-hyunga z 1998 r. oraz film A Tale of Two Sisters (Janghwa, Hongnyeon, z Im Soo-jung i Moon Geun-young) Kim Jee-woona z 2003 r. ustanowily globalny kanon XXI wieku ikonografii Cheonyeo-gwisin koreanskiego horroru.

Yuki-onna · Śnieżna kobieta — chłodna, smutna piękność pojawiająca się w zamieci

Yuki-onna (japonskie Yuki-onna, 'kobieta sniegu') to blada zenska postac yokai, ktora pojawia sie nagle podczas nocnej zamieci sniegu, kanoniczna ikonograficzna postac japonskiego yokai zimowych gor snieznych, ktora w bialym kimonie, z dlugimi smolisto czarnymi wlosami i bezkrwista twarza zbliza sie do zagubionego podroznika i zamraza go na smierc swoim chlodnym oddechem. Ikonograficzne pochodzenie to polaczenie folkloru smiertelnego mrozu (toshi) regionow obfitych opadow sniegu Japonii w Tohoku, Chubu i Hokkaido z wiara w bostwo gorskie (yama-no-kami). Najwczesniejszy zapis tekstowy to Sogi Shokoku Monogatari, opowiesc podrozna poety renga Sogi (1421-1502) z poznego okresu Muromachi (szacowany pozny XV wiek), opisujaca wysoka kobiete ubrana na bialo spotkana w gorach snieznych prowincji Echigo (obecnie prefektura Niigata). W okresie Edo Yuki-onna zostala usystematyzowana jako kanoniczna yokai w katalogu yokai Gazu Hyakki Yagyo (1776) Toriyamy Sekiena (1712-1788). Decydujacym kanonem jest opowiadanie Yuki-Onna w Kwaidan: Stories and Studies of Strange Things, zbiorze opowiadan w jezyku angielskim opublikowanym w kwietniu 1904 r. przez Lafcadia Hearna (1850-1904, japonskie imie Koizumi Yakumo): drwale Mosaku (starszy) i Minokichi z prowincji Musashi sa uwiezieni w zamieci sniegu i odpoczywaja w chacie, gdzie Yuki-onna zabija Mosaku, ale oszczedza mlodego Minokichiego na jego obietnice nigdy nie ujawniac sekretu; lata pozniej Minokichi zenil sie z kobieta imieniem Oyuki, ktora okazuje sie ta sama Yuki-onna, i ona znika, gdy on lamie sekret. To ustanowilo decydujacy kanon nowoczesnej ikonografii Yuki-onna. Film Kwaidan Masaki Kobayashiego z 1965 r. z odcinkiem Yuki-onna zdobyl Nagrode Specjalna Jury na Festiwalu Filmowym w Cannes i dopelnil globalny kanon.

Wight · Zmarły z kurhanu — przeklęty trup strzegący skarbu grobowca

Wight (angielskie Wight, wariant zamieszkujacy kurhany to Barrow-wight) to cmentarna nieumarla istota, w ktorej zwloki pochowane w kurhanie lub kopcu grobowym powstaly z opetania skarbem i klatwa, i jest kanoniczna ikonograficzna postacia samoswiadomego nieumarlego o formie zwlok, w przeciwienstwie do bezcielesnej zjawy. Etymologia tkwi w staroangielskim wiht ('istota, stworzenie'), a ogolne znaczenie 'istota', ktore pojawia sie w staroangielskim eposie Beowulf z VIII wieku, zostalo pozniej okreslone jako znaczenie cmentarnej nieumarlej istoty. Ikonograficzne pochodzenie to draugr ('chodzace zwloki') i haugbui ('mieszkaniec kurhanu') z islandzkich sag rodzinnych z XIII i XIV wieku, a decydujacy kanon w literaturze angielskiej to Barrow-wight, ktory pojawia sie we Wladcy Pierscieni: Druzynie Pierscienia J.R.R. Tolkiena (Allen and Unwin, lipiec 1954), Ksiega Pierwsza Rozdzial 8 'Mgla na Kurhanach', w ktorym Frodo i hobbici sa schwytani przez Barrow-wighta na Kurhanach na wschod od Starej Puszczy i maja zostac pochowani z dobrami grobowymi, ale sa uratowani przez piesn Toma Bombadila. Pierwsza edycja Podrecznika Potworow AD&D Gary'ego Gygaxa z stycznia 1977 r. dodala wighta jako kanon nieumarlych nowoczesnych gier fabularnych fantasy, ze zdolnoscia drenowania energii, dzieki ktorej zabity staje sie nowym wightem.

自然祭司 · Druid — Starożytny kapłan, który stał się jednością z naturą

Starożytna klasa kapłańska, która traktuje zjawiska naturalne i cykl życia jako swoją wiarę, posługując się magią natury. Obsługuje całą magię związaną z naturą — od leczenia, przemiany kształtu i przywoływania roślin i zwierząt po wywoływanie klęsk żywiołowych. Absolutny autorytet w lasach, górach i nadmorskich regionach przyrodniczych.

盧恩術師 · Runemaster — Mag zapisujący prawa świata w starożytne pismo

Klasa magiczna infuzująca magiczną energię w znaki runiczne (Runa) i wygrawerowanie ich na broni, zbroi i środowiskach. Wolniejsza niż tradycyjne rzucanie zaklęć, ale raz wygrawerowana runa wywiera trwałe efekty — definiująca cecha trwałości. Odin z nordyckiej mitologii jest pierwszym mistrzem run.

巫師 · Szaman — Komunikator duchów przemierzający między światem duchów a rzeczywistością

Prymitywna, ale potężna klasa, która bezpośrednio komunikuje się z duchami, bogami przodków i bóstwami natury, aby pożyczać ich moc. W przeciwieństwie do ucywilizowanych magów, posługują się magią przez instynkt i duchową empatię, a nie teorię. Wszechstronny magiczny przywódca społeczności plemiennej, który jednakowo radzi sobie z leczeniem, wróżbiarstwem, klątwami i przywoływaniem duchów.

巫女 · Kapłanka Sanktuarium — Święta Kobieta Łącząca Boga i Ludzkość

Żeńska postać religijna, która odbiera boską wolę, wygłasza proroctwa, wykonuje rytuały oczyszczenia i pośredniczy między bogami a ludzkością. We wschodnim fantasy kapłanka sanktuarium jest świętą istotą służącą w sanktuarium i jest też potężną wojowniczką samą w sobie, władającą potężną energią duchową. W koreańskim szamanizmie manifestuje się jako Mudang (szamanka), a w zachodnim fantasy jako Wyrocznia lub Sybilla. Proroctwa kapłanki sanktuarium niosą absolutny autorytet zdolny do zmiany losu królów.

占術師 · Wyrocznia — Ciężkie oczy tego, kto widzi przyszłość

Klasa, która wróży wydarzenia w przyszłości, przeszłości i teraźniejszości przez wróżbiarstwo. Otrzymują proroctwa przez różne media — konstelacje, tarot, kule kryształowe, kości, wnętrzności i sny. Proroctwa zawsze się spełniają, ale błędna interpretacja często powoduje katastrofę — paradoks proroctwa.

祭司長 · Arcykapłan — Najwyższy autorytet religijny łączący bogów i ludzkość

Najwyższa pozycja religijna, która przewodniczy rytom świątynnym i otrzymuje boskie objawienia, by przekazywać je wiernym. Bezpośrednia walka jest rzadsza niż dla uzdrowicieli czy kleryków, ale dzięki bezpośredniej łasce bóstwa skala i moc ich świętej magii jest nieporównywalnie większa. Szczyt autorytetu religijnego rywalizujący z władzą królewską.

Rytualne naszyjnik starożytnego Egiptu

Menat to rytualna ozdoba starożytnego Egiptu związana z kultem bogini Hathor, złożona z kilku sznurów paciorków i metalowego przeciwciężaru na karku. Kapłani potrząsali menatem, wytwarzając dźwięk, który miał zadowalać Hathor i przynosić płodność i odrodzenie.

Opaska-korona starożytnej Grecji

Diadem to metalowa opaska na głowę używana w starożytnej Grecji i Rzymie — przodek korony w jej najbardziej klasycznej formie. Cienka metalowa opaska ozdobiona klejnotami lub reliefami, słynna z tego, że Aleksander Wielki przyjął perski diadem po podboju Persji, symbolizując fuzję Wschodu i Zachodu.

Damascus Steel · Zaginiona stal kująca pofalowane ostrza

Stal damascenska (angielski Damascus Steel, arabski fūlādh dimashqī, sanskrycki wootz) to zaginiona stal legendarnych ostrzy z falistymi wzorami damasceńskimi decydujacego kanonu — wywodzona z nazwy syryjskiego Damaszku (Damascus) i angielskiego 'damask (wzor falisty)' — decydujace kanoniczne slownictwo — decydujacy kanon indyjskiego wootz (wootz) slitka stali. Pseudonimy — Stal damascenska (Damascus Steel), wootz (sanskrycki), fūlādh dimashqī (arabski), stal tyglowa, stal falista, wzor damascenski — to decydujace kanoniczne slownictwo. Decydujacy kanon wootz to decydujacy kanon indyjskiej stali wootz (wootz steel) z III wieku p.n.e. Decydujacy kanon Damaszku to decydujacy kanon kucia w Damaszku Syrii z III-XVII wiekow. Decydujacy kanon Krzyzowcow to decydujacy kanon strachu Krzyzowcow przed stalia damascenska z XI-XIII wiekow.