Japońska

Zakrzywiony miecz japońskiego samuraja

Katana to reprezentatywny japonski jednosieczny zakrzywiony miecz, uznawany za symbol stanu samurajow i bron, w ktorej mieszka dusza. Z lagodnie zakrzywiona glownia o dlugosci okolo 60 do 80 cm, jest wykonywana przez wyrozniajace sie kucie, w ktorym tamahagane, stal nefrytowa, jest skladana i kuta raz po raz. Grzbiet glowni, mune, to miekka stal, a ostrze, ha, twarda stal, tak ze ma zarazem gietkosc i ostrosc. Hamon, linia hartowania, powstaly przez yaki-ire, ktore hartuje rozne czesci roznie naniesiona glina, jest wlasciwy kazdej glowni. Jego obecna forma utrwalila sie w okresie Muromachi (1336 do 1573), a noszona ostrzem do gory w pasie, obi, umozliwia szybkie dobycie, iai, ktore tnie w samym akcie dobywania.

Gwiazdki do rzucania japońskich ninja

Shuriken to mala japonska bron miotajaca i, jak sugeruje jego nazwa, oznaczajaca ostrze ukryte w dloni, byla to bron pomocnicza noszona w ukryciu i rzucana. Dzieli sie na dwie wielkie rodziny: bo-shuriken, ksztalt cienkiego kolca lub igly o dlugosci okolo 15 do 25 cm, rzucany ostrzem do przodu, oraz shaken, plaski, wielokoncowy ksztalt gwiazdy, szeroko znany jako gwiazdka do rzucania ninja, o srednicy okolo 10 do 15 cm. Choc kultura popularna przedstawia go jako glowna bron ninja, w rzeczywistosci nie byl bronia glowna, lecz pomocniczym narzedziem odwrocenia uwagi i odstraszenia, ktore rozpraszalo uwage wroga. Noszono ich kilka ukrytych w odziezy lub pasie, a wykonywano je z zelaza lub stali.

Wielofunkcyjne narzędzie ninja

Kunai był pierwotnie japońskim narzędziem wielofunkcyjnym używanym przez kamieniarzy i ogrodników — grube, liściokształtne żelazne ostrze z pierścieniową głowicą na końcu rękojeści. Długi na około 20–30 cm i ważący 200–400 g, był najpierw narzędziem do kopania ziemi i murów, podważania szczelin czy obróbki tynku. Zasłynął, gdy ninja (shinobi) przerobili go na wielofunkcyjne narzędzie i broń: wbity w ścianę lub ziemię jako podpórka pod stopę, przywiązany do liny przez pierścień jako hak czy kotwica, albo w razie potrzeby używany jako sztylet do walki wręcz. Kultura popularna ukazuje go jako broń miotaną na wzór shurikenu, lecz w istocie był ciężki i nieaerodynamiczny, więc rzucało się nim kiepsko. To klasyczny przykład nie broni budowanej celowo, lecz codziennego narzędzia obróconego do użytku wojskowego.

Japońska włócznia ashigaru

Yari to japonska wlocznia o prostym ostrzu, glowna bron pola bitwy w okresie Sengoku (1467 do 1615). Jej grot to prosty, obosieczny szpic, kuty przez platnerzy mieczowych tym samym sposobem co miecz, mocno zlaczony z drzewcem dluga piesta, nakago, wbita gleboko w drewno. Wedlug ksztaltu ostrza istnieje kilka odmian: su-yari o jednym prostym ostrzu, jumonji-yari o bocznych ostrzach w ksztalcie krzyza oraz kama-yari o bocznych ostrzach wygietych jak sierp. Ostrze ma od 15 do 90 cm, a calkowita dlugosc z drzewcem okolo 250 do 650 cm, a szczegolnie dlugi nagae-yari, pika o dlugim drzewcu, byl uzywany masowo przez ashigaru, piechore. Drzewce bylo lakierowane, a ostrze okryte saya, ochronna pochwa.

Kappa · Japoński yokai wodny — rzeczny psotnik z mocą w czaszowej miseczce

Wodny yokai zamieszkujący rzeki i stawy Japonii. Wielkości dziecka, ze skorupą żółwia, błoniastymi kończynami i wypełnioną wodą miseczką na czubku głowy. Jeśli woda w tej miseczce wyschnie, traci moc. Uwielbia zapasy sumo i ogórki, i wciąga ludzi lub konie do wody w psotach, lecz może pomóc tym, którzy zachowują dobre maniery.

Oni · Japoński demon — rogaty, kolosalny ludożerczy ogr

Ogromny, dziki demon japońskiej tradycji. O czerwonej lub niebieskiej skórze, rogach wyrastających z głowy, ostrych kłach, w przepasce z tygrysiej skóry, dzierżący żelazną maczugę (kanabo). Żyjąc w górach lub piekle, pożera ludzi lub karze grzeszników. Sztandarowy potwór japońskiego horroru i legendy, odpędzany zwyczajem rzucania fasoli podczas Setsubun.

Onryo · Japoński mściwy duch — przeklinająca zjawa powracająca w urazie

Japoński mściwy duch, który zmarł, niosąc niesprawiedliwość i głęboką urazę, sprowadzając nieszczęście na żywych. Pojawiając się w białym pogrzebowym kimonie, z rozczochranymi długimi czarnymi włosami i bladą twarzą, rozsiewa klątwę nie tylko na tych, którzy go skrzywdzili, lecz nawet na niezwiązanych. Centralna forma japońskiego horroru, jak w Kręgu i Klątwie.

Tsukumogami · Yokai przedmiotów — duch zamieszkujący stuletni przedmiot

Japoński yokai rodzący się, gdy narzędzie lub przedmiot używany blisko stu lat zyskuje ducha. Codzienne rzeczy — parasole, lampiony, koto, słomiane sandały, garnki — zyskują oczy i kończyny i poruszają się. Przedmiot porzucony bez troski lub źle traktowany może żywić urazę albo tylko płatać figle. Sztandarowa grupa tworząca orszak Nocnej Parady Stu Demonów.

Tengu · Japoński yokai gór — mistrz sztuk walki i karzący pychę

Yokai zamieszkujący głębokie góry Japonii. O głowie kruka lub czerwonej twarzy i długim nosie, ze skrzydłami na plecach. Mistrz szermierki, sztuk walki i nadprzyrodzonej mocy, wystawia na próbę ascetów w górach lub przekazuje tajemne sztuki. Karze aroganckich mnichów i wojowników, lecz uczy tajemnych technik pokornych — istota ambiwalentna.

Nue · Chimera — Legendarny potwór japoński

Nue to legendarna istota z japońskiego folkloru, łącząca cechy kilku zwierząt. Zazwyczaj przedstawiana jest z małpią twarzą, ciałem jenota, nogami tygrysa i ogonem węża. Jest symbolem nieszczęścia i złych omenów.

Yuki-onna · Śnieżna kobieta — chłodna, smutna piękność pojawiająca się w zamieci

Blada piękność jako yokai, która pojawia się nagle pośród zamieci w śnieżną noc. W białym kimonie, o kruczoczarnych włosach i bezkrwistej twarzy, podchodzi do zbłąkanych wędrowców i zamraża ich na śmierć lodowatym oddechem. Jednak w niektórych podaniach pokochuje człowieka i żyje z nim — istota ambiwalentna, w której współistnieją piękno, smutek i okrucieństwo.

勇者 · Bohater — Wybrańiec przeznaczony do ocalenia świata

Specjalna klasa wybrana przez bóstwo lub sam świat, aby pokonać pana demonów. Od chwili wybrania wszystkie statystyki rosną w niezwykłym tempie, mogą posługiwać się każdą bronią na najwyższym poziomie i mogą uczyć się każdej magii. Najsilniejsza klasa na świecie, ale ciężar tego brzemienia jest zbyt duży, by nosić go samotnie.

忍者 · Ninja — Japoński wojownik szpiegowski walczący przez ciemność i oszustwo

Klasa specjalizująca się w szpiegostwie, infiltracji i zabójstwach, rozwinięta w japonii w Okresie Walczących Państw. Wyróżnia się dodaniem ninjutsu (忍術), unikalnego zestawu umiejętności magicznych, do technik łotra i zabójcy. Posługują się różnymi ninjutsu, takimi jak Technika Cienia Klonu, Technika Ucieczki Ogiem i Technika Przemiany.

武士 · Samuraj — Japoński wojownik jednoczący sztuki walki i Drogę

Japońska tradycyjna klasa bojowa, szkoląca się w szermierczce, łucznictwie i jeździectwie, przyjmując Bushido (武士道) jako filozofię życia. Nie jest to jedynie zestaw technik walki, ale kompletny sposób życia z honorem, lojalnością i samopośwęceniem jako podstawowymi wartościami. Ponieważ nie boją się śmierci, paradoksalnie stają się najsilniejszymi wojownikami.

Ikoniczny japoński strój sezonowego piękna

Kimono to emblematyczny tradycyjny strój Japonii — odzież o prostym kroju T, mocowana pasem obi, zawsze z lewym panelem na prawym dla żywych. Jego najwynikalniejszą cechą jest ścisła kodyfikacja sezonowych wzorów i tkanin. Warianty jak długorękawowe furisode dla niezamężnych kobiet odzwierciedlają głęboki system sygnalizacji społecznej.

Tradycyjna japońska kurtka na kimono

Haori to tradycyjna japońska kurtka noszona otwarta na kimonie, od bioder do kolan. Zapinana luźno dekoracyjnymi sznurkami (haori-himo). Wywodząca się z jinbaori noszonego przez wojowników na zbroi, stała się formalnym okryciem klasy samurajskiej w epoce Edo, z herbami rodzinnymi (mon) na plecach jako oznaką rangi.

Yamata-no-Orochi ('wielki waz o osmiu odgalezieniach') to najbardziej ikoniczny wielogłowy waz-smok mitologii japonskiej, zapisany na poczatku VIII wieku w dwoch zalozycielskich kronikach panstwa japonskiego: 'Kojiki' (712) skompilowanym przez Ō no Yasumaro i 'Nihon Shoki' (720) skompilowanym pod kierunkiem ksiecia Toneri. Waz ma osiem glow i osiem ogonow, a jego cialo jest tak rozlegle, ze 'pokrywa osiem dolin i osiem grzbietow, z cyprysami i cedrami rosnacymi na grzbiecie i brzuchem zawsze rozpalonym i krwawiacym'. Pojawia sie co roku wzdluz rzeki Hi (dzisiejsza Hii) w krainie Izumo (wschodnia prefektura Shimane) i zada jednej z corek starego malzenstwa Ashinazuchi i Tenazuchi jako trybutu. Po pozarciu siedmiu z osmiu corek powraca po ostatnia, Kushinada-hime, gdy bog burzy Susanoo, wygnany z nieba, schodzi do Izumo. Susanoo przygotowuje yashiori-no-sake (wino destylowane osiem razy) i wlewa je do osmiu wielkich kadzi ustawionych przed osmioma bramami, tak by kazda z osmiu glow Orochiego pila z innej kadzi; czeka, az osiem glow upije sie do utraty przytomnosci. Wtedy oddziela osiem glow i osiem ogonow boskim mieczem Totsuka-no-Tsurugi ('miecz dziesieciu dloni dlugosci'). Gdy ogon szczerbi mu ostrze, znajduje w nim inny, doskonalszy miecz — Kusanagi-no-Tsurugi (zwany tez Ame-no-Murakumo-no-Tsurugi), jeden z Trzech Swietych Skarbow japonskiego domu cesarskiego, dzisiaj przechowywany w sanktuarium Atsuta w Nagoi w prefekturze Aichi.

Ryū to smok japonski, potomek chinskiego longa sprowadzonego w VI wieku wraz z buddyzmem i stopionego z rodzimymi kultami wezowymi i wodnymi. Jego najbardziej widocznym znakiem jest liczba palcow u stop: trzy, czyli najnizszy stopien w hierarchii smokow dalekowschodnich, w przeciwienstwie do pieciu palcow chinskiego smoka cesarskiego i czterech smoka koreanskiego. Najslawniejszy ryū to Yamata-no-Orochi, osmiogłowy i osmiogonny olbrzymi waz zapisany w Kojiki (712, zredagowanym przez Ō no Yasumaro) i Nihon Shoki (720); pokonuje go bog burzy Susanoo-no-Mikoto, upiwszy go sake, a z jego ogona wydobywa miecz Kusanagi-no-Tsurugi, jedno z trzech cesarskich regaliow. Krol-smok Ryūjin wlada morzem i burza oraz zasiada na tronie podwodnego palacu Ryūgū-jō, do ktorego prowadzony jest rybak Urashima Tarō. Ryū jest stalym motywem malowidel sufitowych swiatyn i sanktuariow — 'Naki-Ryū' Kanō Tan'yū (lata czterdzieste XVII w.) w Nikkō Tōshō-gū jest jego ikona — i drzeworytow ukiyo-e takich jak 'Sto widokow gory Fuji' Hokusaia (1834).

Tradycyjny hełm japońskiego samuraja

Kabuto to tradycyjny helm, ktory japonski samuraj nosil wraz ze zbroja. Kilka zelaznych plyt nituje sie, by utworzyc okragly dzwon (hachi), za ktorym zwisa kilka segmentow oslony karku (shikoro) kryjacej szyje i barki, podczas gdy odgiete ku gorze klapy z przodu shikoro (fukigaeshi) chronia boki twarzy i nosily herb rodowy. Z przodu helmu mocowano ozdobe zwana maedate, by na polu bitwy ukazac, kim jest noszacy, i obnosic sie z jego dostojnoscia. W epoce Sengoku dowodcy rywalizowali, by tworzyc wlasne 'przeksztalcone helmy' (kawari-kabuto), ktorych ksztalty wznoszono z lakierowanego papieru, drewna i skory; polksiezyc Date Masamune oraz ozdoba z liscia paproci Tokugawy Ieyasu sa szczegolnie slawne. Masa wynosila okolo 2 do 5 kg zaleznie od ozdoby, wewnatrz wyscielano go miekkim materialem i mocowano paskiem pod broda (shinobi-no-o).

Tradycyjna zbroja japońskiego samuraja

O-yoroi (wielka zbroja) to klasyczna wielkoformatowa zbroja japonskiego samuraja, udoskonalona w epoce Heian dla wojownika konnego. Jest to zbroja lamelkowa, zbudowana z malych luskowatych plytek (kozane) z zelaza i lakierowanej skory, gesto sznurowanych barwnymi jedwabnymi sznurami (odoshi) i wykonczonych z wierzchu skora i jedwabiem ze splendorem. Przede wszystkim byla zaprojektowana do konnego luczenia: pudelkowaty napiersnik otacza cialo, prawy bok kryty osobnym elementem zwanym waidate, by nie przeszkadzac lukowi, a plyta z wytlaczanej skory (tsurubashiri) z przodu nie pozwalala cieciwie zaczepiac sie o lamele. Wielkie kwadratowe oslony barkow (o-sode) zwisaly przy kazdym ramieniu i sluzyly jak male tarcze, kryjac boki, gdy ramiona unosily sie do strzalu. Spodnica zwisajacych plytek (kusazuri) byla podzielona na cztery pola, by noszacy mogl siedziec na koniu, a przy okolo 25 do 30 kg byla to zbroja ciezka. Od epoki Heian po epoke Muromachi noszono ja okolo pieciu wiekow jako zbroje wojownikow wysokiego stanu.

Japoński opancerzony naramiennik samuraja

Kote to zbroja wykonana, by chronic ramie i dlon japonskiego samuraja, zlozona struktura z kolczugi (kusari) i malych zelaznych plytek naszytych na tkaninowy rekaw. W odroznieniu od zachodniej rekawicy plytowej (gauntlet), wykonanej w calosci z plyty, kote laczyl metal i tkanine, by szukac rownowagi gietkosci i ochrony, ukazujac tym filozofie projektowania japonskiej zbroi jako calosci. Grzbiet dloni kryto osobno zelazna plyta (tekko), a przedramie i lokiec otulano kolczuga i malymi plytkami. Zwlaszcza we wczesnej epoce konnego luczenia czesto noszono pojedynczy kote tylko na lewym ramieniu (ramieniu trzymajacym luk) lub chroniono lewe ramie mocniej, asymetryczna praktyka, ktora pokazuje, ze luczenie bylo w sercu walki samurajow. Noszony w komplecie z napiersnikiem, jak o-yoroi lub do-maru, chronil cale ramie i rozwinal sie w rozne formy w ciagu epoki Sengoku.

Japońska zbroja konna epoki samurajów

Uma-yoroi (zbroja konska) to zbroja wykonana, by chronic rumaka bojowego japonskiego samuraja, osobliwa oslona, ktora zastosowala do konia wlasna japonska sztuke wyrobu zbroi. Trzy czesci tworza jej rdzen: bamen, ktory kryje glowe, kubi-yoroi, ktory otacza szyje, i muna-ate, ktory kryje piers, a jest lekka i prosta w porownaniu z zachodnim kropierzem (barding), ktory otulal calego konia. Sposob jej wykonania przez sznurowanie malych luskowatych plytek (kozane) sznurami jest taki sam jak przy o-yoroi samuraja, tak ze zachowywala gietkosc i latwosc naprawy wlasciwe japonskiej zbroi, a zarazem dawala obfita obrone. Bamen czesto zdobiono wspaniale i grozno, ksztaltowany na ksztalt pyska smoka lub zwierza poza zwykla okrywa, co pokazuje, ze estetyka rzemiosla zbroi siegala az konia. Gdy walka konna zyskala na znaczeniu w epoce Sengoku, uzycie uma-yoroi sie rozszerzylo, lecz nigdy nie rozpowszechnilo sie tak szeroko jak zachodni kropierz.

Duża stojąca tarcza feudalnej Japonii

Tate to wielka drewniana tarcza Japonii, stawiana na ziemi i uzywana jako oslona od tylu, stacjonarny element obrony o filozofii uzycia zasadniczo roznej od zachodniej tarczy trzymanej i poruszanej w rece. Wysoka okolo 120 do 150 cm, byla dosc duza, by ukryc cale cialo czlowieka. Uzywano jej glownie w wojnie oblezniczej i obronnej jako oslony, zza ktorej lucznicy, ukryci za tate, strzelali swymi strzalami, a kilka ustawionych w rzedzie tworzylo natychmiastowa sciane. Z tylu stawiano podporke, by ustawic ja ukosnie, a na licu czesto malowano herb, by oznaczyc oboz. Kultura japonskiej szlachty wojennej miala osobliwa tradycje, ze jednostka nie nosila tarczy w rece, zrodzona ze sposobu walki, ktory cenil bronie oburecznie, jak katana i yari, ochrone samej zbroi, oraz wielkie oslony barkow (o-sode). Tak w Japonii tarcza przybrala charakter instalacji obronnej do budowy pozycji, a nie sprzetu osobistego.

Metalowa osłona dłoni z okinawskich sztuk walki

Tekko to mala oslona kostki, ktora wyrosla z kobudo Ryukyu na Okinawie, bardzo prosty kawalek wykonany z plaskiej metalowej plytki, ktora kryje grzbiet piesci, i z dwoch krotkich preтow w jej wnetrzu, ktore palce chwytaja. Mowi sie, ze jego ksztalt i waga zostaly wziete ze slomianego sandalka, ktory czlowiek nosil na nodze, i z zelaznej podkowy konskiego kopyta, i tak tekko nosi sie zazwyczaj w parze, jeden w kazdej rece. W tym, ze kryje grzbiet reki, jest podobny do zachodniego kastetu (brass knuckle), lecz w odroznieniu od kastetu, ktory tylko owija stawy palcow, tekko kryje caly grzbiet reki jedna powierzchnia, oslaniajac piesc i dajac jedynemu ciosowi piesci przez swa mase wiekszy ciezar. Bedac mala czescia, jest latwy do ukrycia w jednej rece i trudny do dostrzezenia z daleka, i tak w epoce krolestwa Ryukyu, gdy noszenie broni bylo surowo zakazane, byl uczony w tajemnicy przez wiesniaka i mistrza sztuk walki jako pasmo samoobrony.

Kagutsuchi · 軻遇突智 — Król Niszczącego Płomienia

Najwyższe bóstwo ognia japońskiej mitologii. W chwili narodzin jego płomienie spaliły na śmierć jego matkę Izanami — symbol tego, że stworzenie i zniszczenie są nierozłączne. Zabity przez pogrążonego w żałobie ojca Izanagiego, z jego krwi i fragmentów ciała narodziły się dziesiątki boskich istot. Ogień jest śmiercią i narodzinami, a on jest królem ucieleśniającym tę sprzeczność w sobie.

Amaterasu · Japońska bogini słońca — Przodek rodu cesarskiego

Najwyższe bóstwo shintō i japońska bogini słońca. Zrodzona z lewego oka Izanagiego, panuje nad Takamagaharą, niebiańską równiną. Japońska rodzina cesarska uważana jest za jej bezpośrednich potomków, a Wielka Świątynia Ise — najświętsze miejsce Japonii — jest jej poświęcona. Słynna z mitu, w którym rozgniewana przemocą brata Susanoo, ukryła się w Niebiańskiej Jaskini (Amano-Iwato), pogrążając świat w ciemności.