Kote

Pochodzenie

Kote rozwinal sie, jak sie sadzi, w poznej epoce Heian w Japonii jako czesc zbroi samurajow. Z poczatku, urzadzony do konnego luczenia, czesto noszono pojedynczy kote tylko na lewym ramieniu, ramieniu trzymajacym luk, by nie przeszkadzac naciaganiu luku. Pozniej, gdy walka wrecz mieczem i wlocznia rosla, noszenie kote na obu ramionach stalo sie norma, i uzywano go szeroko ze zbrojami jak do-maru i tosei-gusoku. W epoce Edo pojawila sie forma urzadzona do treningu szermierki, a kote uzywany dzis w kendo wywodzi sie wprost z tej tradycji.

Cechy

• Zlozona struktura z kolczugi (kusari) i plytek na tkaninie
• Asymetryczna praktyka wzmacniajaca lewe ramie (trzymajace luk)
• Zelazna plyta dloni (tekko) i male plytki na przedramieniu
• Oslona ramienia noszona w komplecie z o-yoroi lub do-maru
• Gietka struktura ochronna laczaca metal i tkanine
• Bezposredni przodek nowoczesnego kote z kendo

Opowieści

Kote bylo wyposazeniem wojennym samuraja, uzywanym, by chronic ramie i dlon przy luczeniu i szermierce. Bedac struktura z kolczugi i malych plytek umocowanych na tkaninowym podlozu, pozwalal lokciowi i nadgarstkowi swobodnie sie zginac, tak ze nie przeszkadzal mocno naciaganiu luku ani ruchowi miecza. Noszony w komplecie z napiersnikiem (do), wraz z naramiennikami i nagolennikami, przejmowal czesc ramienia rynsztunku samurajow, ktory biegl od glowy po stopy. Z poczatku noszony tylko na lewym ramieniu, trzymajacym luk, stal sie powszechny na obu ramionach, gdy walka wrecz zajela srodek.

Słabość

Slaboscia kote jest granica jego ochrony w porownaniu ze zbroja plytowa. Bedac struktura, ktora laczy kolczuge, male plytki i tkanine, jest gietki, lecz przeciw silnemu ciosowi obucha lub pchnieciu wbijanemu uporczywie w jeden punkt wytrzymuje mniej niz zachodnia rekawica z pelnej plyty. Czesci z kolczugi i tkaniny nie moga calkowicie rozproszyc wstrzasu, a cienka szpica moze wejsc w luki miedzy malymi plytkami. Czesci z kolczugi wymagaly tez dbalosci przeciw rdzy i pekaniu. Lecz to rownowaga przyjeta, by zyskac gietkosc i swobode ruchu, gdyz kote z natury byl oslona, ktora stawiala ruch przed absolutna ochrona.

Znaczenie kulturowe

Kote to czesc, ktora dobrze ukazuje filozofie projektowania japonskiej zbroi, 'rownowage gietkosci i ochrony'. W odroznieniu od zachodniej zbroi otulonej w calosci plyta, charakter japonskiej zbroi, ktora splata tkanine, kolczuge i male plytki, by utrzymac ruch przy zyciu, zawiera sie w calosci w tej oslonie ramienia. Przede wszystkim asymetryczna praktyka chronienia lewego ramienia, trzymajacego luk, najpierw i mocniej, milczaco swiadczy, ze walka samurajow zaczela sie w konnym luczeniu. Kote dopracowany do szermierki w epoce Edo przeszedl w kote dzisiejszego kendo, rzadki przypadek, w ktorym zbroja dawnego samuraja zyje dalej w nowoczesnej sztuce walki.

W popkulturze

Kote pojawia sie czesto jako czesc zbroi w dramatach historycznych, filmach, grach i fantastyce w stylu japonskim o samurajach. Przyciaga jednak mniej uwagi niz napiersnik czy helm, i rysuje sie go zwykle laczonego jako czesc calej zbroi. Dzis jest w istocie bardziej znany jako wyposazenie kendo, i wielu mysli najpierw o ochraniaczu nadgarstka zbroi kendo, slyszac 'kote'. W fikcji szczegol prawdziwej struktury, ktora laczy kolczuge i male plytki, czesto nie jest odwzorowany dokladnie i upraszcza sie go do zwyklego rekawa lub rekawicy.

Ciekawostki

• We wczesnej epoce konnego luczenia czesto noszono pojedynczy kote tylko na lewym, trzymajacym luk ramieniu, a gdy walka wrecz zajela srodek, noszenie go na obu ramionach stalo sie norma.
• W odroznieniu od zachodniej rekawicy z pelnej plyty, kote byl kompozytem z kolczugi (kusari) i malych zelaznych plytek na tkaninowym podlozu, szukajacym gietkosci i ochrony razem.
• Kote dopracowany do szermierki w epoce Edo przeszedl w ochraniacz nadgarstka dzisiejszego kendo, rzadki przypadek, w ktorym dawna zbroja samuraja zyje dalej w nowoczesnej sztuce walki.