Ogień

Wyvern · Rodzaj smoka — Legendarne stworzenie z dwiema nogami i skrzydłami

Wywern (wyvern) to dwunozny, z parą skrzydel nietoperza, smok sredniowiecznej europejskiej heraldyki i ludowej tradycji. Nazwa pochodzi od staroangielskiego 'wivere' (zmija) — z lacinskiego 'vipera' — a od zachodniego czworonoznego smoka rozni go brak konczyn przednich (skrzydla pelnia role ramion) oraz dlugi kolczasty ogon zakonczony zatrutym zadlem w ksztalcie grotu strzaly. Forma heraldyczna zostala ustalona w heraldyce anglo-normanskiej konca XII wieku za Henryka II, a 'Boke of Saint Albans' Juliany Berners (1486, British Library IB.55712) jest pierwszym angielskim podrecznikiem oddzielajacym wywerna od czworonoznego smoka jako odrebnej bestii heraldycznej. Walijski czerwony smok Y Ddraig Goch stal sie oficjalnym godlem dynastii Tudorow po bitwie pod Bosworth (1485), a heraldycy angielscy XIX wieku ujednolicili obie formy jako 'wywerna czworonoznego'. Ta sama sylwetka pojawia sie w Fell Beasts J.R.R. Tolkiena we 'Wladcy Pierscieni' (1954-55), w wywernach 'Dark Souls' (FromSoftware, 2011), w linii Rathalos serii 'Monster Hunter' (Capcom, od 2004), w smokach 'The Elder Scrolls V: Skyrim' (2011) oraz w smokach 'Gry o Tron' HBO (2011-2019).

Smaug — zwany tez Zlotym, Wspanialym, Olbrzymim — to chciwy zlota smok ognia z 'Hobbita, czyli tam i z powrotem' J.R.R. Tolkiena (George Allen & Unwin, Londyn, 1937), bezposredni wizualny wzor kazdego nowoczesnego smoka fantasy spiacego na skarbie. Jest wielkim szkarlatnoluskim, ze skrzydlami nietoperza, dwunoznym smokiem ognia (czyli, scisle heraldycznie, wywernem), ktory okolo 2770 roku Trzeciej Ery napadl na krasnoludzkie krolestwo Durinowego Ludu pod Samotna Gora (Erebor), wymordowal rod Thrórа i ulozyl sie na zrabowanym skarbie — wraz z Arcyklejnotem Thráina. Okolo stu siedemdziesieciu lat pozniej, w akcji 'Hobbita', hobbit Bilbo Baggins, trzynastu krasnoludow pod wodza Thorina Debowej Tarczy i czarodziej Gandalf wyruszaja do Gory; rozmowa Bilba ze Smaugiem w rozdziale dwunastym ('Wiadomosci z wnetrza') odkrywa jedyne miejsce pozbawione lusek na lewej piersi Smauga. Drozd przenosi tajemnice do Barda Lucznika z Esgaroth, ktorego dziedziczna Czarna Strzala trafia w to miejsce, a Smaug pada martwy do Dlugiego Jeziora. Jego smierc wyzwala Bitwe Pieciu Armii konczaca powiesc.

Czerwony Smok jest szczytem pieciu chromatycznych (zlych) smokow Dungeons & Dragons i najbardziej ikoniczna postacia smoczego archetypu w zachodniej fantasy. Gary Gygax i Dave Arneson wprowadzili go w 1974 roku w broszurze 'Monsters & Treasure' z oryginalnego pudelka jako wybuchajacego ogniem wladce wulkanicznych i gorskich terytoriow, a jego charakter zostal ustalony jako chaotyczny zly od Monster Manuala AD&D (1977). W Monster Manualu piatej edycji (2014) doroslý Czerwony Smok mierzy od 25 do 30 metrow, poziom wyzwania 17, ze stozkiem szesciu metrow ogniem 18k6 obrazen, a pradawny Czerwony Smok osiaga poziom wyzwania 24 ze stozkiem 90 stop i 26k6 obrazen. Wspolczesnym kanonicznym obrazem jest Smaug, szkarlatny smok zwiniety na skarbie Samotnej Gory (Erebor) w 'Hobbicie' (1937) J.R.R. Tolkiena, a taksonomia chromatyczna AD&D jest powszechnie odczytywana jako bezposrednie zapozyczenie ikonografii Smauga. Ta sama linia ciagnie sie do Takhisis, Ciemnej Krolowej Smoczej Lancy, do Smoka Shivan z 'Magic: The Gathering' (od 1993) i do spotkan z Pradawnym Czerwonym Smokiem w Baldur's Gate 3 (2023).

Cinder Sprite — Niższy Duch Żaru

Mały duch ognia zamieszkujący umierające żarzenie się. Pojawia się jako skrzydlaty humanoid wielkości dłoni, rozpraszając słabe pomarańczowe iskry. Najpotężniejszy tuż przed całkowitym wygaśnięciem płomienia. Bardziej ekspresywny niż Salamander, choć wciąż o niskiej inteligencji.

Logi — Duch Pożerającego Płomienia

Średni duch ognia znany w mitologii nordyckiej jako 'sam ogień.' Jego natura została ujawniona, gdy pokonał Lokiego w konkursie jedzenia, pochłaniając kości i miski — manifestacja pradawnej prawdy, że płomień pochłania wszystko. Pojawia się jako gigantyczny humanoid spowity transparentnym niebiesko-białym ogniem, który szybko spopieliwa wszystko, czego dotknie.

Agni — Święty Posłaniec Płomienia

Hinduski bóg ognia i święty posłaniec między bogami a śmiertelnikami. Przedstawiany z trzema głowami i siedmioma językami, przekazuje ofiary bogom poprzez rytualny ogień. Rządzi zarówno oczyszczeniem, jak i zniszczeniem — to, czego dotknie jego płomień, zostaje oczyszczone lub całkowicie pochłonięte.

Suzaku · 朱雀 — Święty Czerwony Ptak Południa

Boski czerwony ptak strzegący kierunku południowego spośród Czterech Symboli mitologii Azji Wschodniej. Podobny do feniksa, ale zasadniczo odmienny: podczas gdy feniks symbolizuje odrodzenie, Suzaku jest boskim strażnikiem lata, ognia i wojny. Jego pięciobarwne upierzenie powoduje, że wszystkie południowe płomienie buchają unisono, gdy jego skrzydła są rozpostarte. Celestialna istota bezpośrednio związana z południową konstelacją.

Ifrit · Sallist — Średni Duch Ognia

Średnia ranga wśród duchów ognia. Potężne humanoidalne ciało złożone całkowicie z płomieni, obdarzone wyraźną wolą i intelektem. Znany również jako Sallist. W zależności od dzieła Ifrit może pojawić się nie jako duch średni, lecz jako Król Duchów. Osobiście ocenia potencjalnych kontrahentów i odmawia tym, których uważa za niegodnych.

Feniks · Sallion — Król Duchów Ognia

Szczyt duchów ognia, Król Duchów. Znany również jako Sallion. Pojawia się w formie feniksa, a jego sama egzystencja jest prawem płomieni. Posiada prawdziwą nieśmiertelność — nawet jeśli zostanie zniszczony, odradza się w ogniu. Rządzi wszystkimi żywiołami ognia na świecie. W udokumentowanej historii mniej niż pięciu przywoływaczy zawarło z nim prawdziwy kontrakt.

Fire-Drake · Ignis · Salaime — Wyższy Duch Ognia

Wyższa ranga wśród duchów ognia. Potężny duch w formie smoka, znany pod takimi imionami jak Ignis i Salaime. Choć różni się od prawdziwych smoków, budzi porównywalny respekt. Przywoływacze zdolni do zawarcia z nim kontraktu są niezwykle rzadcy.

Kagutsuchi · 軻遇突智 — Król Niszczącego Płomienia

Najwyższe bóstwo ognia japońskiej mitologii. W chwili narodzin jego płomienie spaliły na śmierć jego matkę Izanami — symbol tego, że stworzenie i zniszczenie są nierozłączne. Zabity przez pogrążonego w żałobie ojca Izanagiego, z jego krwi i fragmentów ciała narodziły się dziesiątki boskich istot. Ogień jest śmiercią i narodzinami, a on jest królem ucieleśniającym tę sprzeczność w sobie.

Salamander · Kasha — Niższy Duch Ognia

Najniższa ranga wśród duchów ognia. Mały duch w formie jaszczurki, cały spowity w płomienie, o znikomej woli i emocjach, kierowany wyłącznie instynktem ku ciepłu. W niektórych regionach znany jako Kasha, przedstawiany jako ognisty kot. Duch ognia najczęściej poszukiwany przez początkujących przywoływaczy do pierwszego kontraktu.

Uriel · Archanioł — Światło Boga, anioł mądrości i pokuty

Archanioł żydowskiej literatury apokryficznej. Jego imię znaczy 'Światło Boga' (Uri-el). Promieniuje boskim światłem, by rozpraszać ignorancję i prowadzić dusze ku mądrości i pokucie. W Księdze Henocha i Księdze Ezdrasza tłumaczy ludziom boskie tajemnice i strzeże wschodniej bramy Edenu ognistym mieczem.

Serafini · Najwyższy z dziewięciu chórów anielskich — Płonący wokół Boga

Najwyższy chór wśród Dziewięciu Chórów Anielskich w judeochrześcijańskiej angelologii. Nazwa pochodzi od hebrajskiego 'płonący' (שָׂרָף, saraf). W Księdze Izajasza 6 widziani są z sześcioma skrzydłami, latający wokół boskiego tronu i wołający 'Święty, święty, święty'. Stoją najbliżej boskiej miłości i czystej jasności.

Asmodeusz · Książę pożądliwości — Demon niszczący małżeństwa

Wielki demon żydowskiej tradycji apokryficznej i chrześcijańskiej. Pochodzi od zaratusztriańskiego demona gniewu Aēšma-daēva. W Księdze Tobiasza pojawia się jako pożądliwy demon, zabijający kolejno siedmiu mężów Sary. Książę pożądliwości wśród Siedmiu Grzechów Głównych; w Mniejszym Kluczu Salomona wymieniony jako 32. z 72 duchów, król.

Ares · Grecki bóg wojny i rzezi

Grecki bóg wojny. Syn Zeusa i Hery, którego nawet rodzice uważali za odrażającego. Gdzie Atena uosabia strategię i wojnę sprawiedliwą, Ares to żądza krwi, rzeź i szał bitwy. Trackiego pochodzenia, dla Greków był bogiem barbarzyńców.

Loki · Nordycki bóg przemiany i podstępu — Zapalnik Ragnaröku

Nordycki bóg przemiany kształtów, podstępu, ognia i chaosu. Olbrzymiej krwi, lecz brat krwi Odyna, mieszka wśród Asów. Pomaga bogom równie często, co im szkodzi — dwoistość kończy się, gdy reżyseruje śmierć Baldra i wywołuje Ragnarök.

Chimera · Stworzenie hybrydowe — Mitologiczna bestia o cechach wielu zwierząt

Zlozony potwor mitologii greckiej: lew z glowa, kozla z tulowiem (z grzbietu wyrasta dodatkowa kozla glowa) i waz z ogonem, a paszcza wieczsnie zionie ogniem. Wymieniona po raz pierwszy w 'Iliadzie' Homera VI, 179-183 (ok. VIII w. p.n.e.); w 'Teogonii' Hezjoda, 319-325 (ok. 700 r. p.n.e.), corka Tyfona i Echidny, siostra Cerbera i Hydry. Pustoszyla Likie, az heros Bellerofont, dosiadajac skrzydlatego konia Pegaza, wbil w jej paszcze wlocznie obciazona olowiem; jej wlasny ogien stopil olow, ktory spalil jej wnetrznosci (Apollodor, Biblioteka 2.3.1). Od czasow renesansu 'chimera' stala sie powszechnym slowem dla kazdego hybrydowego badz iluzorycznego stworzenia, a w biologii chimerizm (Hans Spemann, lata 1920) oznacza organizm o dwoch roznych genotypach.

Phoenix · Ognisty ptak — Legendarny ptak odradzający się z popiołów

Feniks (greckie Phoinix, lacinskie Phoenix) to niesmiertelny ptak mitologii starozytnego Egiptu i swiata grecko-rzymskiego. Pod koniec pieciuset lat zycia (lub, wedlug innego rachunku, egipskiego wielkiego roku liczacego 1461 lat) buduje gniazdo z kadzidla, cynamonu i mirry, podpala sie na nim i rodzi sie z wlasnych popiolow jako nowy mlody feniks. Najwczesniejsza grecka wzmianka literacka znajduje sie u Herodota, Dzieje II.73 (V w. p.n.e.), gdzie ptak jest powiazany z Heliopolis w Egipcie; jego prawdziwym korzeniem jest egipski Bennu, swieta czapla boga slonca Re w Heliopolis, figura pierwszego swiatla stworzenia i symbol zmartwychwstania. Okolo 96 r. n.e. 1 List Klemensa 25 przyjmuje feniksa jako naturalny dowod zmartwychwstania Chrystusa, i odtad staje sie on standardowym obrazem ikonografii chrzescijanskiej. Chinski fenghuang, slowianska Zhar-Ptitsa i perski Simurgh maja odrebne pochodzenie, ale zostaly porownane i utozsamione z feniksem w mitografii porownawczej XIX w.

Dragonborn · Lud smoka — wojownicza rasa smoczego rodu

Smoczy potomek (dragonborn) to drakonska humanoidalna rasa pochodzaca od smokow, formalnie wprowadzona jako rasa gracza w Player's Handbook czwartej edycji Dungeons & Dragons (Wizards of the Coast, czerwiec 2008) i standaryzowana w anglojezycznej fantasy przez Player's Handbook piatej edycji (2014). Najstarszym poprzednikiem D&D jest 'krewny smoka' (Dragon-kin) z zestawu AD&D 'Council of Wyrms' (TSR, 1990), a bezposrednim poprzednikiem jest szablon pol-smoka z 'Races of the Dragon' (Wizards of the Coast, 2006). Smoczy potomkowie mierza od 180 do 200 centymetrow wzrostu, waza od 90 do 110 kilogramow, o muskularnej, mocnej budowie, z luskami w kolorystyce chromatycznej (czerwone, niebieskie, zielone, biale, czarne — linia Tiamat) lub metalicznej (zlote, srebrne, miedziane, brazowe, mosiezne — linia Bahamuta); maja smocza glowe z krotkimi rogami i hakowatym dziobem oraz stoja wyprostowani bez ogona. Cechy rasowe piatej edycji to +2 Sila, +1 Charyzma, Pochodzenie Smocze (Draconic Ancestry — typ obrazen elementarnych ustalony przez smoka-rodzica: ogien dla czerwonego i zlotego, zimno dla bialego i srebrnego, blyskawica dla niebieskiego i brazowego, kwas dla czarnego i miedzianego, trucizna dla zielonego), Bron Oddechowa (Breath Weapon — stozek 15 stop lub linia 30 stop wybranego obrazenia, ladowana w krotkim lub dlugim odpoczynku) i Odpornosc na Obrazenia tego samego typu. Najpelniejszy kanon kulturowy znajduje sie w 'Fizban's Treasury of Dragons' (2021), ktore maluje smoczych potomkow jako wojownikow honoru klanu pochodzacych od bogow-smokow Bahamuta i Tiamat. Ta sama ikonografia zostala zapozyczona dla Dovahkiina z 'The Elder Scrolls V: Skyrim' Bethesda (2011), 'Dragon Age: Inquisition' BioWare (2014), Draconidow z 'Magic: The Gathering' (od 1993) i Dracthyrow z 'World of Warcraft: Dragonflight' Blizzarda (2022).