Nordycka

Logi — Duch Pożerającego Płomienia

Logi (staronordyjskie Logi, 'plomien, ogien') to decydujaca kanoniczna personifikacja naturalnego plomienia zwana 'plomieniem samym w sobie' w mitologii nordyckiej, decydujacy kanoniczny duch nalezacy do rasy olbrzymow Jotnar ognia. Etymologia to decydujace kanoniczne slownictwo wywodzace sie ze staronordyjskiego logi ('plomien, ogien'), a pomimo podobienstwa fonetycznego jest to decydujacy kanon calkowicie rozny od bostwa-trickstera Lokiego (Loki). Decydujacy kanon tekstowy to decydujacy kanoniczny epizod w rozdzialach 46-47 Gylfaginning (Gylfaginning) Eddy Prozaicznej (Prose Edda) z okolo 1220 r. — nie Skaldskaparmal — wczesnego XIII-wiecznego islandzkiego poety-historyka Snorriego Sturlusona (Snorri Sturluson, 1179-1241), w ktorym Thor (Thorr) i Loki (Loki) sa wystawieni na probe w palacu krola olbrzymow Utgarda-Lokiego (Utgarda-Loki), a w konkursie jedzenia miedzy Lokim a Logim — gdy Loki zjadl cale mieso miesa, Logi polknal nie tylko mieso, ale tez kosci i sam trog — Logi zwyciezyl — decydujacy kanon mitologiczny. Ten epizod jest decydujaca mitologiczna alegoria prawa naturalnego 'ogien plonie wszystko (loginn brann ut)', a kanoniczne objawienie na koncu epizodu przez Utgarda-Loki — ze to, co widzieli, bylo iluzja, a Logi byl 'dzikim ogniem (villieldr)' — czyli sama dzika naturalna plomien.

狂戰士 · Berserker — Szalejący wojownik, który przekracza granice przez wściekłość

Klasa bojowa, która w walce porzuca rozum i wchodzi w instynktowny stan wściekłości (Szał), wyzwalając eksplozywną siłę ataku. Ignoruje obronę i skupia się czysto na ataku; w stanie szału może utracić zdolność rozróżniania przyjaciela od wroga. Wywodzi się od berserkerów z nordyckiej mitologii.

盧恩術師 · Runemaster — Mag zapisujący prawa świata w starożytne pismo

Klasa magiczna infuzująca magiczną energię w znaki runiczne (Runa) i wygrawerowanie ich na broni, zbroi i środowiskach. Wolniejsza niż tradycyjne rzucanie zaklęć, ale raz wygrawerowana runa wywiera trwałe efekty — definiująca cecha trwałości. Odin z nordyckiej mitologii jest pierwszym mistrzem run.

Oburęczny topór bojowy wikingów

Topór duński to wielki dwuręczny topór bojowy epoki wikingów (IX–XI w.): szerokie, sierpowato wygięte ostrze osadzone na długim toporzysku o długości około 120–170 cm. Krawędź tnąca może mieć do około 30 cm szerokości, lecz ostrze jest cienkie, a głowica waży tylko 1–2 kg, przez co topór jest lżejszy i szybszy, niż wygląda, i zadaje głębokie, mieczowe cięcie. Wymachiwany w szerokich oburęcznych łukach, mógł rozłupać tarczę lub odrąbać nogę rumaka bojowego i był odznaką najdzielniejszej elity wśród wojowników wikingów. W bitwie pod Hastings w 1066 roku huskarlowie (gwardia królewska) króla Anglii Harolda stawili czoła normańskiej jeździe tym właśnie toporem — scenę tę zachowała tkanina z Bayeux.

Fáfnir to tragiczny smok legendy nordyckiej, zapisany w islandzkiej 'Völsunga saga' z konca XIII wieku oraz w piesniach 'Reginsmál' i 'Fáfnismál' Eddy poetyckiej, zachowanych w rekopisie Codex Regius (GKS 2365 4to, ok. 1270), obecnie w Instytucie Árniego Magnússona w Reykjaviku. Ta sama materia powraca na poczatku XIII wieku w sredniowysokoniemieckim 'Pienśni o Nibelungach' (Nibelungenlied), w ktorej Zygfryd zabija smoka skarbu. Fáfnir byl pierwotnie krasnoludem, jednym z trzech synow krola Hreiðmarra; zachlanny na zloto przyniesione jako okup za przypadkowo zabitego brata Otra przemienionego w wydre — skarb zawieral pierscien Andvaranaut, odebrany krasnoludowi Andvariemu i przezen przeklety — zabil ojca, wygnal brata Regina i przemienil sie w pluje jad wyrma, ogromnego beznogiego weza, zwijajacego sie na zlocie. Bohater Sigurðr (po niemiecku Zygfryd) wykopal jame zasadzki na sciezce smoka do rzeki i mieczem Gramr wykutym przez Regina ugodzil Fáfnira od dolu w pozbawiony lusek brzuch; wypicie krwi smoka dalo Sigurðrowi mowe ptakow, a zjedzenie upieczonego serca — madrosc wszystkich rzeczy. Epizod jest bezposrednim zrodlem 'Pierscienia Nibelunga' Ryszarda Wagnera (1869-1876) oraz Smauga w 'Hobbicie' J.R.R. Tolkiena (1937).

Wyrm (staroangielskie wyrm, staronordyckie ormr, starowysokoniemieckie wurm) to bezzogi i bezskrzydlly wezowy smok mitologii germanskiej i nordyckiej, najbardziej archaiczna z form smoczych i odrebny rod od pozniejszego smoka chromatycznego i heraldycznego wywerna. Slowo wywodzi sie z praindoeuropejskiego rdzenia *wérmis ('robak, waz'), pokrewnego lacinskiemu vermis i sanskryckiemu krmi, a forma jest nazywana 'wyrm' w koncowym epizodzie staroangielskiego 'Beowulfa' (wiersze 2200-3182), w ktorym Beowulf zabija straznika skarbu, ktory strzegl go przez piecdziesiat lat, zanim zostal obudzony przez skradziony kielich. Najslawniejszym przykladem jest Jǫrmungandr ('ogromny potwor' lub 'wielka laska'), waz Midgardu otaczajacy swiat i gryzacy wlasny ogon, opisany najpelniej w prozaicznej Eddzie Snorriego Sturlusona (Gylfaginning, rozdzial trzydziesty czwarty, ok. 1220) i w 'Sæmundar Edda'; jest mu przeznaczone spotkac sie z bogiem gromu Thorem podczas Ragnarǫku w pojedynku wzajemnej zaglady. Angielskie tradycje regionalne mnoza te postac: Lambton Worm z Penshaw w hrabstwie Durham (ktorego ballada z 1867 roku opowiada o zabiciu przez sir Johna Lambtona po powrocie z wypraw krzyzowych), Lyminster Knucker z Sussexu (zabity przez saskiego rycerza) oraz Sherborne Wyrm z Devonu.

Okrągła tarcza szeroko stosowana od starożytności do średniowiecza

Okragla tarcza to galaz tarczy wykonana z plaskiego krazka jednej okraglej powierzchni, a jej najwyrazniejsza postacia jest okragla tarcza noszona przez wojownika wikinga Skandynawii w VIII-XI wieku. Byla wykonana z lekkich desek drewnianych (najczesciej lipy lub jodly), o srednicy okolo siedemdziesieciu pieciu do dziewiecdziesieciu centymetrow, polaczonych z krzyzowym ulozeniem slojow, z zelaznym umbo posrodku, ktore kryje piesc czlowieka, i wewnatrz umbo z krotka rekojescia trzymana jedna reka. Wazac trzy do pieciu kilogramow, byla wystarczajaco lekka, by byc swobodnie wymachiwana jedna reka, w porownaniu z wielkimi tarczami latawcowymi i okraglymi targami tej samej epoki, a umbo samo bylo uzywane jako bron, uderzane prosto w twarz lub reke miecza wroga. W murze tarcz (skjaldborg), w ktorym wojownicy stali w jednej linii i lekko zachodzili swoimi tarczami, ta sama tarcza miala swoje najwieksze siedzenie, podczas gdy wojownik niosacy jedna sam, z mieczem i toporem kazdy w jednej rece, plynal z boku na bok i walczyl.

Odyn · Wszechojciec mitologii nordyckiej — Bóg mądrości, wojny i śmierci

Odyn (staronordyjskie Odin, pragermanskie Wodanaz, 'ten od szalu, ekstazy, inspiracji') to decydujacy kanoniczny glowny bog, Ojciec Wszystkich (Alfodr) wszystkich bogow i ludzi, oraz bog madrosci, poezji, wojny, smierci, run i magii seidr Asow (Aesir) w mitologii nordyckiej oraz decydujaca kanoniczna ikonograficzna postac jako wnuk olbrzyma Buriego (Buri), syn Borra (Borr) i Bestli (Bestla), ktory wraz ze swoimi bracmi Vilim (Vili) i Ve (Ve) zabil pierwotnego olbrzyma Ymira (Ymir) i stworzyl swiat z jego ciala. Etymologia to decydujace kanoniczne slownictwo wywodzace sie ze staronordyjskiego Odin lub pragermanskiego Wodanaz ('szal, ekstaza, inspiracja'), pokrewne z angielskim Wednesday (staroangielskie Wodnesdaeg, 'dzien Wodena'), niemieckim Mittwoch i lacinskim furor (szal). Decydujacy kanon tekstowy to Edda Prozaiczna (Prose Edda) z okolo 1220 r. islandzkiego poety-historyka Snorriego Sturlusona (Snorri Sturluson, 1179-1241) wczesnego XIII wieku — rozdzialy 6-9 (stworzenie), 15 (studnia Mimira) i 51 (Ragnarok) Gylfaginning (Gylfaginning) — a Voluspa (Voluspa), Havamal (Havamal) strofy 138-141, Grimnismal (Grimnismal) i Vafthrudnismal (Vafthrudnismal) Eddy Poetyckiej (Poetic Edda) rekopisu Codex Regius (Codex Regius) z okolo 1270 r. to decydujacy kanon poetycki, a decydujaca kanoniczna ikonografia poswiecenia jednego oka studni (Mimisbrunnr) Mimira (Mimir), aby uzyskac madrosc kosmiczna, i wieszanie sie na Yggdrasilu (Yggdrasill) przez 9 dni, aby nauczyc sie run (runir).

Thor · Nordycki bóg piorunów — Obrońca ludzkości

Thor (staronordyjskie Thorr, pragermanskie Thunraz 'grzmot') to bog grzmotu, blyskawicy, burz, sily i plodnosci nordyckiej mitologii — decydujacy kanon, syn Odyna (Odin) i bogini ziemi Jord (Jord), zonaty z Sif (Sif) — decydujaca kanoniczna ikonograficzna postac. Etymologia to decydujace kanoniczne slownictwo wywodzace sie ze staronordyjskiego Thorr lub pragermanskiego Thunraz ('grzmot'), pokrewne z angielskim Thursday (staroangielskie Thunresdaeg, 'dzien Thunora'), niemieckim Donnerstag i lacinskim Tonans (epitet Jowisza, 'grzmiacy'). Decydujacy kanon tekstowy to rozdzial 9 Germanii (Germania) Tacyta (Cornelius Tacitus, okolo 56-120), rzymskiego historyka okolo I wieku — decydujacy kanon ery rzymskiej Donara (Donar, pozniej Thor) zidentyfikowanego przez plemiona germanskie z Heraklesem (Hercules) — i Edda Prozaiczna (Prose Edda) z okolo 1220 r. islandzkiego poety-historyka Snorriego Sturlusona (Snorri Sturluson, 1179-1241) wczesnego XIII wieku — rozdzialy 21 (wstep), 25, 28 (Mjollnir), 42-48 (Utgarda-Loki, epizod Skrymira) i 50 (lowienie Jormunganda) Gylfaginning (Gylfaginning) — decydujacy kanon — a Voluspa (Voluspa), Thrymskvida (Thrymskvida), Hymiskvida (Hymiskvida), Harbardsljod (Harbardsljod) i Alvissmal (Alvissmal) Eddy Poetyckiej (Poetic Edda) rekopisu Codex Regius (Codex Regius) z okolo 1270 r. to decydujacy kanon poetycki. Decydujaca kanoniczna ikonografia mlota Mjollnir (Mjollnir) — bron grzmotu, ktora wraca po rzuceniu — i rydwanu ciagnietego przez dwa kozly Tanngnjostr (Tanngnjostr) i Tanngrisnir (Tanngrisnir).

Loki · Nordycki bóg przemiany i podstępu — Zapalnik Ragnaröku

Loki (staronordyjskie Loki, 'wezel lub sieci pajaka') to bog zmiany ksztaltu, przebieglosci, ognia, chaosu i trickstera nordyckiej mitologii — decydujacy kanon, decydujaca kanoniczna ikonograficzna postac jako syn (Loki Laufeyjarson) olbrzymow Farbauti (Farbauti) i Laufey (Laufey), ktory zostal bratem krwi Odyna (Odin) przez przysiege krwi i czlonkiem Asgardu (Asgard). Etymologia to decydujace kanoniczne slownictwo staronordyjskiego Loki lub 'wezel (loop, knot)' lub 'sieci pajaka (spider web)'. Decydujacy kanon tekstowy to Edda Prozaiczna (Prose Edda) z okolo 1220 r. islandzkiego poety-historyka Snorriego Sturlusona (Snorri Sturluson, 1179-1241) wczesnego XIII wieku — rozdzialy 33 (wstep), 34-35 (dzieci), 42 (mury Asgardu), 49 (smierc Baldra) i 50 (uwiezienie) Gylfaginning (Gylfaginning) — decydujacy kanon — a Lokasenna (Lokasenna), Voluspa (Voluspa) i Thrymskvida (Thrymskvida) Eddy Poetyckiej (Poetic Edda) rekopisu Codex Regius (Codex Regius) z okolo 1270 r. to decydujacy kanon poetycki. Decydujaca kanoniczna ikonografia, w ktorej z olbrzymka Angrboda (Angrboda) splodzil trojke potwornych dzieci — Fenrira (Fenrir, wilk), Jormunganda (Jormungandr, waz Midgardu), Hel (Hel, bogini smierci) — i spowodowal smierc Baldra (Baldr), wyzwalajac Ragnarok (Ragnarok).

Freja · Nordycka bogini miłości, płodności, wojny i Seiðr

Freja (staronordyjskie Freyja, 'pani') to decydujaca kanoniczna bogini milosci, piekna, plodnosci, wojny, smierci i seidr (seidr, magia proroctwa i przeznaczenia) Wanow (Vanir) w mitologii nordyckiej oraz decydujaca kanoniczna ikonograficzna postac jako corka Njorda (Njord) Wanow i siostra Freyra (Freyr). Etymologia to decydujace kanoniczne slownictwo wywodzace sie ze staronordyjskiego freyja ('pani, dama'), a wedlug niektorych uczonych pokrewne z angielskim Friday (staroangielskie Frigedaeg) i niemieckim Freitag. Decydujacy kanon tekstowy to Edda Prozaiczna (Prose Edda) z okolo 1220 r. islandzkiego poety-historyka Snorriego Sturlusona (Snorri Sturluson, 1179-1241) wczesnego XIII wieku — rozdzialy 24 i 35 Gylfaginning (Gylfaginning) — decydujacy kanon Frei — a Skaldskaparmal (Skaldskaparmal) Eddy Prozaicznej to decydujacy kanon, a Voluspa (Voluspa), Lokasenna (Lokasenna) i Thrymskvida (Thrymskvida) Eddy Poetyckiej (Poetic Edda) rekopisu Codex Regius (Codex Regius) z okolo 1270 r. to decydujacy kanon poetycki. Po zakonczeniu Wojny Wanow-Asow (Aesir-Vanir War), przyszla do Asgardu (Asgard) jako zakladniczka pokoju, a polowa polleglych idzie do jej sali Sessrumnir (Sessrumnir) z Folkvangr (Folkvangr, 'pole zastepu'), podczas gdy tylko druga polowa idzie do Walhalli (Valholl) Odyna — decydujaca kanoniczna ikonografia.

Týr · Nordycki bóg wojny, sprawiedliwości i przysiąg

Tyr (staronordyjskie Tyr, pragermanskie Tiwaz) to decydujacy kanoniczny bog wojny, sprawiedliwosci, prawa i przysiag Asow (Aesir) w mitologii nordyckiej oraz decydujaca kanoniczna ikonograficzna postac, ktora stracila prawa dlon, wkladajac ja w paszcze gigantycznego wilka Fenrira (Fenrir) jako zastaw, aby zwiazac go swietym lancuchem Gleipnir (Gleipnir). Etymologia pragermanskie Tiwaz ('bog, bog nieba') wywodzi sie z praindoeuropejskiego deywos ('jasny bog nieba'), pokrewne z lacinskim deus (bog), greckim Zeus i sanskryckim dyaus pitar ('ojciec nieba') — decydujace kanoniczne slownictwo. Angielskie Tuesday (staroangielskie Tiwesdaeg, 'dzien Tiwa'), niemieckie Dienstag i norweskie tirsdag to decydujace kanoniczne slownictwo Tyra, a runa T Tiwaz (runa Tiwaz) to decydujacy kanon jego imienia. Decydujacy kanon tekstowy to Edda Prozaiczna (Prose Edda) z okolo 1220 r. islandzkiego poety-historyka Snorriego Sturlusona (Snorri Sturluson, 1179-1241) wczesnego XIII wieku — rozdzialy 25 i 34 Gylfaginning (Gylfaginning) — decydujacy kanon Tyra i kanon zwiazania Fenrira — a Hymiskvida (Hymiskvida) Eddy Poetyckiej (Poetic Edda) rekopisu Codex Regius (Codex Regius) z okolo 1270 r. to decydujacy kanon poetycki Tyra.

Valkiria · Dziewica wojowniczka — Przewodniczka dusz w mitologii nordyckiej

Walkiria (staronordyckie Valkyrja — 'wybierajaca poleglych', angielskie Valkyrie) to zenska polboska istota mitologii nordyckiej — decydujacy kanon — ktora prowadzi dusze wojownikow do boga wojny Odyna (Odin), wywodzaca sie ze staronordyckiego 'valr (zabici)' + 'kjósa (wybierac)' oznaczajacego 'wybierajaca poleglych (chooser of the slain)' — decydujace kanoniczne slownictwo — decydujaca kanoniczna ikonograficzna postac, ktora decyduje, kto chwalebnie pada na polu bitwy, i prowadzi dusze martwych bohaterow do sali bogow Walhalli (Valhalla), aby zebrac armie (Einherjar) na ostateczna wojne Ragnaroku. Pseudonimy — Valkyrja (Valkyrja), Walküre (Walküre, niemiecki), wybierajaca poleglych, sluzaca Odyna, Dísir (Dísir) — to decydujace kanoniczne slownictwo. Decydujacy kanon tekstowy to decydujacy kanon pochodzenia Völuspá (Völuspá), Grímnismál (Grímnismál) i Helgakviða Hundingsbana (Helgakviða Hundingsbana) Eddy poetyckiej (Poetic Edda) w Codex Regius (Codex Regius) z okolo 1270 r., i decydujacy kanon Gylfaginning (Gylfaginning) Rozdzial 36 Eddy prozaicznej (Prose Edda) Snorri Sturlusona (Snorri Sturluson) z okolo 1220 r.

Heimdall · Strażnik Bifröstu — Trębacz Ragnaröku

Heimdall (staronordyjskie Heimdallr, 'jasny swiata' lub 'filar swiata') to decydujacy kanoniczny bog swiatla, czujnosci i obserwacji Asow (Aesir) w mitologii nordyckiej oraz decydujaca kanoniczna ikonograficzna postac wiecznego straznika teczowego mostu Bifrost (Bifrost). Etymologia to staronordyjskie zlozenie heim ('swiat, dom') i dallr ('jasny' lub 'filar') — oznaczajace 'jasny swiata' — decydujace kanoniczne slownictwo, a pseudonimy Gullintanni (Gullintanni, 'ten o zlotych zebach') — bog o zlotych zebach — i Vitli (Vitli, 'bialy') i Hallinskidi (Hallinskidi) to decydujace kanoniczne slownictwo. Decydujacy kanon tekstowy to Edda Prozaiczna (Prose Edda) z okolo 1220 r. islandzkiego poety-historyka Snorriego Sturlusona (Snorri Sturluson, 1179-1241) wczesnego XIII wieku — rozdzial 27 Gylfaginning (Gylfaginning) — decydujacy kanon Heimdalla — i rozdzial 51 — kanon Ragnaroku — a Voluspa (Voluspa), Grimnismal (Grimnismal) strofa 13, Thrymskvida (Thrymskvida) strofa 15 i Rigsthula (Rigsthula, Piesn Riga) Eddy Poetyckiej (Poetic Edda) rekopisu Codex Regius (Codex Regius) z okolo 1270 r. to decydujacy kanon poetycki Heimdalla. Decydujacy kanon tajemniczego urodzenia z dziewieciu matek (dziewiec fal, dziewiec siostr), oraz decydujaca kanoniczna ikonograficzna postac, ktora w Ragnaroku dmie w wielki rog Gjallarhorn (Gjallarhorn), aby obudzic bogow, i wzajemnie niszczy z Lokim (Loki).

Baldr · Bóg światła i czystości — Tragedia umiłowanego

Baldr (staronordyjskie Baldr lub Baldur, pragermanskie Balthraz, 'odwazny, jasny') to decydujacy kanoniczny bog swiatla, czystosci, radosci, piekna i snow Asow (Aesir) w mitologii nordyckiej oraz decydujaca kanoniczna ikonograficzna postac jako syn Odyna (Odin) i Frigg (Frigg), brat Thora (Thor) i najbardziej kochany wsrod bogow. Etymologia to decydujace kanoniczne slownictwo wywodzace sie ze staronordyjskiego baldr lub pragermanskiego Balthraz ('odwazny, smialy, jasny'), pokrewne z angielskim bold. Decydujacy kanon tekstowy to Edda Prozaiczna (Prose Edda) z okolo 1220 r. islandzkiego poety-historyka Snorriego Sturlusona (Snorri Sturluson, 1179-1241) wczesnego XIII wieku — rozdzial 49 Gylfaginning (Gylfaginning) — decydujacy kanon smierci Baldra — a Baldrs draumar (Baldrs draumar, Sny Baldra) i Voluspa (Voluspa) Eddy Poetyckiej (Poetic Edda) rekopisu Codex Regius (Codex Regius) z okolo 1270 r. to decydujacy kanon poetycki. Gdy Baldr snil koszmary przepowiadajace jego smierc, jego matka Frigg odebrala przysiegi od wszystkich rzeczy, ze nie skrzywdza go, ale jemiola (mistilteinn), uznana za zbyt mloda do przysiegi, stala sie jego slaboscia, a Loki (Loki) sprawil, ze slepy brat Hodr (Hodr) trzymal strzale z jemioly i zabil Baldra — decydujacy kanon, ktory stal sie katalizatorem Ragnaroku (Ragnarok).