
Baldr
Baldr · Bóg światła i czystości — Tragedia umiłowanego
Baldr (staronordyjskie Baldr lub Baldur, pragermanskie Balthraz, 'odwazny, jasny') to decydujacy kanoniczny bog swiatla, czystosci, radosci, piekna i snow Asow (Aesir) w mitologii nordyckiej oraz decydujaca kanoniczna ikonograficzna postac jako syn Odyna (Odin) i Frigg (Frigg), brat Thora (Thor) i najbardziej kochany wsrod bogow. Etymologia to decydujace kanoniczne slownictwo wywodzace sie ze staronordyjskiego baldr lub pragermanskiego Balthraz ('odwazny, smialy, jasny'), pokrewne z angielskim bold. Decydujacy kanon tekstowy to Edda Prozaiczna (Prose Edda) z okolo 1220 r. islandzkiego poety-historyka Snorriego Sturlusona (Snorri Sturluson, 1179-1241) wczesnego XIII wieku — rozdzial 49 Gylfaginning (Gylfaginning) — decydujacy kanon smierci Baldra — a Baldrs draumar (Baldrs draumar, Sny Baldra) i Voluspa (Voluspa) Eddy Poetyckiej (Poetic Edda) rekopisu Codex Regius (Codex Regius) z okolo 1270 r. to decydujacy kanon poetycki. Gdy Baldr snil koszmary przepowiadajace jego smierc, jego matka Frigg odebrala przysiegi od wszystkich rzeczy, ze nie skrzywdza go, ale jemiola (mistilteinn), uznana za zbyt mloda do przysiegi, stala sie jego slaboscia, a Loki (Loki) sprawil, ze slepy brat Hodr (Hodr) trzymal strzale z jemioly i zabil Baldra — decydujacy kanon, ktory stal sie katalizatorem Ragnaroku (Ragnarok).
Pochodzenie
Ikonograficzne pochodzenie to czczenie boga swiatla z nordyckiej mitologii wikingow IX-XI wieku, a decydujacy kanon tekstowy to Edda Prozaiczna (Prose Edda) z okolo 1220 r. wczesnego XIII wieku islandzkiego — Reykholt — Snorriego Sturlusona (Snorri Sturluson, 1179-1241) — rozdzial 49 Gylfaginning (Gylfaginning) — decydujacy kanon, w ktorym gdy Baldr snil koszmary przepowiadajace jego smierc, jego matka Frigg (Frigg) odebrala przysiegi od wszystkich rzeczy (ognia, wody, kamieni, metali, ziemi, drzew, chorob, bestii, ptakow, wezy itp.) o nie krzywdzeniu Baldra — i decydujacy kanon mitologiczny, w ktorym jemiola (mistilteinn), uznana za zbyt mloda do przysiegi, stala sie slaboscia Baldra, a bog-trickster Loki (Loki) to odkryl, sprawil, ze slepy brat Hodr (Hodr) trzymal strzale z jemioly i zabil Baldra. Decydujacy kanon, w ktorym Hermod (Hermodr) jechal na 8-noznym koniu Odyna Sleipnirze (Sleipnir) przez 9 dni do bogini Hel (Hel) z Hel (Hel) blagac o powrot Baldra, a Hel udzielila powrotu, jesli wszystkie rzeczy beda placzy za Baldrem, ale ogrzyca Thokk (Thokk, Loki w przebraniu) odmowila, i Baldr pozostal w Hel. Baldrs draumar (Baldrs draumar) i Voluspa (Voluspa) Eddy Poetyckiej rekopisu Codex Regius z okolo 1270 r. to decydujacy kanon poetycki, a Ksiega 3 Gesta Danorum (Gesta Danorum) dunskiego historyka Saxo Grammaticusa (Saxo Grammaticus) z okolo 1200 r. — decydujacy kanon pojedynku miedzy Balderusem (Balderus) a Hotherusem (Hotherus) o Nanna (Nanna) — to decydujacy kanon.
Cechy
- Piekny mlody bog mezczyzna otoczony promieniujacym swiatlem
- Jasne zlote wlosy i czysto biale szaty
- Jemiola (mistilteinn) jako jego jedyna slabosc
- Mieszkanie Breidablik (Breidablik, 'szeroko swiecace')
- Po Ragnaroku wskrzeszony jako bog nowego swiata
- Zona Nanna (Nanna) i syn Forseti (Forseti, bog sprawiedliwosci)
Opowieści
Czczenie boga swiatla z nordyckiej mitologii wikingow IX-XI wieku to decydujace pochodzenie, a decydujacy kanon tekstowy to rozdzial 49 Snorri Sturluson Eddy Prozaicznej Gylfaginning z okolo 1220 r. oraz Baldrs draumar i Voluspa Eddy Poetyckiej rekopisu Codex Regius z okolo 1270 r. Ksiega 3 Gesta Danorum (Gesta Danorum) dunskiego historyka Saxo Grammaticusa (Saxo Grammaticus) z okolo 1200 r. — decydujacy kanon pojedynku miedzy Balderusem a Hotherusem — to decydujacy kanon, a XIX-wieczne odrodzenie germanskiego nacjonalizmu — 1835 r. Deutsche Mythologie Jacoba Grimma i 1856 r. niemieckie tlumaczenie prozaiczne Eddy Karla Simrocka — to decydujacy kanon naukowy XIX wieku. 1855 r. Balder Dead (Balder Dead) — dlugi wiersz — brytyjskiego poety Matthew Arnolda (Matthew Arnold, 1822-1888) i premiera w Festspielhausie w Bayreuth od 13 do 17 sierpnia 1876 r. tetralogii operowej Der Ring des Nibelungen (Der Ring des Nibelungen) Ryszarda Wagnera to decydujacy kanon muzyczny i literacki XIX wieku. Balder z 1980 D&D Deities & Demigods (Deities & Demigods) TSR w USA to decydujacy kanon fantasy RPG, a decydujacy kanon XXI wieku to glowny antagonista Baldur (Baldur, grany przez Jeremy'ego Daviesa (Jeremy Davies)) z God of War (God of War) (w rezyserii Cory'ego Barloga, Santa Monica Studio), wydanej przez Sony Interactive Entertainment w USA 20 kwietnia 2018 r. — decydujacy kanon gier wideo XXI wieku.
Słabość
Slabosci Baldra to: (1) jemiola (mistilteinn) — decydujaca kanoniczna slabosc w okolo 1220 Snorri Gylfaginning rozdzial 49 kanon — gdy jego matka Frigg odebrala przysiegi od wszystkich rzeczy o nie krzywdzeniu Baldra, ale jemiola, uznana za zbyt mloda do przysiegi, byla decydujaca kanoniczna slaboscia; (2) chytrosc Lokiego — decydujacy kanon w kanonie Snorri Gylfaginning XIII wieku, w ktorym bog-trickster Loki, przebrany za stara kobiete, zapytal Frigg, co zostalo pominiete w przysiegach, i to odkryl; (3) slepy brat Hodr — decydujacy kanon w kanonie Snorri Gylfaginning XIII wieku, w ktorym Loki sprawil, ze slepy brat Hodr (Hodr) trzymal strzale z jemioly i zabil Baldra; (4) wiazanie Hel — gdy Hermod (Hermodr) jechal na Sleipnirze blagac boginie Hel, decydujacy kanon, w ktorym Baldr pozostal w Hel z powodu odmowy Thokk (Loki w przebraniu); (5) katalizator Ragnaroku — decydujacy kanon, ze smierc Baldra byla katalizatorem Ragnaroku; (6) prekognicja snow — decydujacy kanon w kanonie Gylfaginning XIII wieku i Baldrs draumar z 1270 r. — koszmar jego wlasnej smierci; (7) wiazanie czystosci — decydujacy kanon; (8) wiazanie swietego obszaru — decydujacy kanon. Decydujacy kanoniczny final to decydujacy kanon mitologiczny Voluspa z 1270 r. — Baldr jest wskrzeszony po Ragnaroku z Hodrem w nowym swiecie.
Znaczenie kulturowe
Baldr nie jest po prostu ikona boga swiatla, lecz kanoniczna ikonograficzna postacia decydujacego nordyckiego kanonu, ktora przekracza wczesna XIII wieczna z okolo 1220 r. Edde Prozaiczna Snorriego Sturlusona, Edde Poetycka rekopisu Codex Regius z okolo 1270 r. Baldrs draumar i Voluspa, Gesta Danorum Saxo Grammaticusa z okolo 1200 r., 1835 r. Jacob Grimm Deutsche Mythologie, 1856 r. niemieckie tlumaczenie Karla Simrocka, 1855 r. Matthew Arnold Balder Dead, 1876 r. Wagner Der Ring des Nibelungen, 1980 D&D Deities & Demigods i 2018 Sony God of War. Czczenie boga swiatla z nordyckiej mitologii wikingow IX-XI wieku ustanowilo sie jako decydujacy kanon w rozdziale 49 Gylfaginning (Gylfaginning) Eddy Prozaicznej (Prose Edda) z okolo 1220 r. wczesnego XIII wieku islandzkiego — Reykholt — Snorriego Sturlusona (Snorri Sturluson, urodzonego okolo 1179 r. w Hvammur, Islandia, zamordowanego 23 wrzesnia 1241 r. w Reykholt, Islandia na rozkaz krola Haakona IV Norwegii). Decydujacy kanon mitologiczny to decydujacy kanon mitologiczny, w ktorym gdy Baldr snil koszmary swojej wlasnej smierci, jego matka Frigg (Frigg) odebrala przysiegi od wszystkich rzeczy o nie krzywdzeniu Baldra, ale jemiola (mistilteinn), uznana za zbyt mloda do przysiegi, byla slaboscia Baldra, a bog-trickster Loki (Loki), przebrany za stara kobiete, odkryl to od Frigg, sprawil, ze slepy brat Hodr (Hodr) trzymal strzale z jemioly, i zabil Baldra, i decydujacy kanon, ktory stal sie katalizatorem Ragnaroku. Decydujacy kanon XXI wieku to glowny antagonista Baldur (Baldur, grany przez Jeremy'ego Daviesa (Jeremy Davies, ur. 1969)) z God of War (God of War) (w rezyserii Cory'ego Barloga, Santa Monica Studio, Metacritic 94, sprzedaz na swiecie okolo 23 milionow), wydanej przez Sony Interactive Entertainment w USA 20 kwietnia 2018 r. — decydujacy globalny kanon gier wideo XXI wieku, a decydujacy kanon klatwy niewrazliwosci Baldura i smutku jego matki Freji (Freya).
W popkulturze
Snorri Sturluson Edda Prozaiczna Gylfaginning rozdzial 49 (okolo 1220) — decydujacy kanon pochodzeniaRekopis Codex Regius Edda Poetycka Baldrs draumar, Voluspa (okolo 1270) — decydujacy kanon poetyckiSaxo Grammaticus Gesta Danorum Ksiega 3 (okolo 1200) — decydujacy lacinski kanonJacob Grimm Deutsche Mythologie (1835) — decydujacy kanon naukowy XIX wiekuMatthew Arnold Balder Dead (1855) — decydujacy kanon literacki XIX wiekuRichard Wagner Der Ring des Nibelungen (1876) — decydujacy kanon muzyczny XIX wiekuTSR D&D Deities & Demigods, Balder (1980) — decydujacy kanon fantasy RPGSony God of War, glowny antagonista Baldur (2018) — decydujacy kanon gier wideo XXI wieku