Jack Frost

Pochodzenie

Ikonograficzne pochodzenie to polaczenie (1) nordycko-mitologicznego kanonu olbrzymow szronu z Rozdzialu 1 Halfdanar saga svarta Heimskringli islandzkiego poety z poczatku XIII wieku Snorriego Sturlusona (1179-1241) i (2) kanonu Morozko z rosyjskiego slowianskiego folkloru. W Rozdziale 1 Halfdanar saga svarta Heimskringli Snorriego (ok. 1230 r.) nordycko-mitologiczny olbrzym szronu Jokull ('lodowiec') jest synem swojego ojca Kariego ('wiatr') i matki, a wraz z wnukiem Snaerem ('snieg') zapisany jest decydujacy nordycki rodzinny kanon olbrzymow szronu. Poglad XIX-wiecznego brytyjskiego folklorysty Edwarda Clodda (1840-1930) jest taki, ze ten nordycko-mitologiczny kanon olbrzymow szronu ustanowil sie w angielskim folklorze jako kanon personifikacji szronu poprzez wikingowskie inwazje i osadnictwo w Brytanii od VIII do XI wieku. Opowiesc 95 Morozko ('Maly Szron') z Rosyjskich Bajek Ludowych (osiem tomow) rosyjskiego folklorysty Alexandra Afanasjewa (1826-1871) z lat 1855-1863 — bajka o macosze, ktora porzuca swoja pasierbice w zimowym lesie, i pasierbicy, ktora traktujac Morozko cieplo, otrzymuje klejnoty — to decydujacy tekst slowianskiego kanonu szronu, a Ded Moroz ('Dziadek Mroz') rozwiniety z Morozko stal sie decydujacym kanonem XIX-wiecznego rosyjskiego Swietego Mikolaja. Pierwszy decydujacy zapis tekstowy angielskiego Jack Frost to wiersz z 1734 r. A Mountain of Frost w brytyjskim London Magazine, a wiersz The Frost z 1826 r. amerykanskiej poetki Hannah Flagg Gould (1789-1865) — w ktorym Jack Frost przychodzi noca i rysuje lodowe wzory na oknach — ustanowil decydujacy XIX-wieczny kanon Jack Frost literatury angielskiej.

Cechy

• Postac mlodego chlopca lub psotnego starca
• Tworzy szron, lod i zimno
• Rysuje wzory lodowych kwiatow (frost ferns) na oknach
• Czerwieni nosy i koniuszki palcow ludzi
• Zaczyna aktywnosc, gdy nadchodzi zima
• Znika w cieple wiosny

Opowieści

Nordycki kanon olbrzymow szronu Jokulla i Frostiego z Heimskringli z poczatku XIII wieku Snorriego i kanon Morozko z Rosyjskich Bajek Ludowych z lat 1855-1863 Afanasjewa sa decydujacymi pochodzeniami kanonu Jack Frost, a wiersz z 1734 r. A Mountain of Frost w brytyjskim London Magazine to pierwszy decydujacy zapis tekstowy angielskiego Jack Frost. Wiersz The Frost z 1826 r. amerykanskiej poetki Hannah Flagg Gould decydujaco ustanowil XIX-wieczny kanon Jack Frost literatury angielskiej, a decydujacy nowoczesny kanon to piosenka z 1944 r. The Christmas Song (Chestnuts Roasting on an Open Fire) amerykanskiego kompozytora Mela Torme (1925-1999) i autora tekstu Roberta Wellsa (1922-1998) — z linijka 'Jack Frost nipping at your nose' — ktora ustanowila XX-wieczny globalny kanon Jack Frost. Pierwsze nagranie tej piosenki przez amerykanskiego piosenkarza Nata King Cole (1919-1965) w lipcu 1946 r. — numer jeden na liscie Billboard przez osiem tygodni — stalo sie XX-wiecznym amerykanskim kanonem koled bozonarodzeniowych. Animowany film telewizyjny stop-motion Jack Frost (w rezyserii Paula Frisa, dubbingowany przez Roberta Morse'a, 49 minut), wyemitowany w NBC w USA 13 grudnia 1979 r. przez Rankin/Bass Productions, ustanowil XX-wieczny amerykanski dzieciecy kanon Jack Frost. Film Warner Brothers z 1998 r. Jack Frost (wydany 11 grudnia 1998 r. w USA, w rezyserii Troya Millera, z udzialem Michaela Keatona) to kinowy kanon Jack Frost konca XX wieku, a decydujacym XXI-wiecznym kanonem jest Jack Frost (prawdziwe imie Jackson Overland Frost) z serii ksiazek dla dzieci The Guardians of Childhood amerykanskiego autora Williama Joyce'a (ur. 1957) z lat 2005-2012 i film animowany DreamWorks Strazinicy marzen (Rise of the Guardians, wydany 21 listopada 2012 r. w USA, w rezyserii Petera Ramseya, z glosem Chrisa Pine'a jako Jack Frost), ktory stal sie XXI-wiecznym globalnym kinowym kanonem Jack Frost.

Słabość

Slabosci Jack Frost to: (1) cieplo wiosny — decydujacy kanon w folklorze angielskim i skandynawskim, ze Jack Frost topnieje i znika w cieple, gdy nadchodzi wiosna — decydujacy kanon naturalnego cyklu; (2) ogien i goraca herbata — angielski kanon ludowy, ze Jack Frost jest oslabiony przez ludzki ogien kominka i goraca herbate; (3) ludzka dobroc — kanoniczna slabosc w kanonie Morozko z Rosyjskich Bajek Ludowych Afanasjewa z lat 1855-1863, ze gdy pasierbica traktuje zimnego Morozko cieplo, Morozko daje jej klejnoty — kanon topnienia przed dobroscia; (4) decydujaca slabosc w The Frost z 1826 r. Hannah Flagg Gould, ze Jack Frost znika przed cieplym ogniem kominka ludzkiego domu; (5) decydujaca slabosc nocnego ognia kominka i ciepla rodziny w The Christmas Song z 1944 r. Mela Torme; (6) tragiczny kanoniczny final Jack Frost z 1979 r. Rankin/Bass — ze Jack Frost zakochuje sie w ludzkiej kobiecie Elisie i pragnie zostac czlowiekiem, ale ostatecznie znika wiosna; (7) XXI-wieczna kanoniczna slabosc w Strazinicach marzen DreamWorks z 2012 r., ze Jack Frost jest oslabiony, jesli dzieci w niego nie wierza; (8) szczypanie (pinch) — decydujaca ikonografia w swiecie anglojezycznym od kanonu The Christmas Song z 1944 r., ze Jack Frost 'szczypie' (nipping) nosy i palce u nog ludzi. Angielskie przyslowie 'Jack Frost nips with light fingers' to XIX-wieczny kanon literatury angielskiej.

Znaczenie kulturowe

Jack Frost nie jest po prostu ikona ducha szronu, lecz kanoniczna ikonograficzna postacia zachodniego kanonu ducha zimowego, przekraczajaca nordycko-mitologicznych olbrzymow szronu Jokulla i Frostiego z Heimskringli XIII wieku Snorriego, pierwsze angielskie pojawienie sie Jack Frost w brytyjskim magazynie z 1734 r., amerykanski wiersz Hannah Flagg Gould z 1826 r., Rosyjskie Bajki Ludowe Afanasjewa z 1855 r., amerykanski Christmas Song Mela Torme z 1944 r., animacje Rankin/Bass z 1979 r. i film DreamWorks z 2012 r. Heimskringla z poczatku XIII wieku Snorriego Sturlusona (1179-1241) — jako decydujacy kanon mitologii nordyckiej — zostala napisana w klasztorze Reykholt na Islandii i stala sie decydujacym kanonem nordycko-mitologicznej rodziny olbrzymow szronu (Kari, Frosti, Jokull, Snaer). Rosyjskie Bajki Ludowe (osiem tomow, okolo 600 opowiesci) Alexandra Afanasjewa (1826-1871) z lat 1855-1863 — jako decydujacy kanon XIX-wiecznego rosyjskiego folkloru — sa decydujacym kanonem slowianskiego folkloru porownywalnym z Kinder- und Hausmaerchen braci Grimm (1812-1815), a Ded Moroz ustanowil sie jako kanon obchodow Nowego Roku Zwiazku Radzieckiego w 1937 r. The Christmas Song (Chestnuts Roasting on an Open Fire) Mela Torme (1925-1999) i Roberta Wellsa (1922-1998) z lipca 1944 r. — z pierwszym nagraniem Nata King Cole z lipca 1946 r. — ustanowila sie jako najbardziej licencjonowana piosenka swiateczna wszech czasow wedlug American Recording Industry Association (RIAA), decydujaco ustanawiajac XX-wieczny globalny kanon Jack Frost. Film Warner Brothers z 1998 r. Jack Frost (z Michaelem Keatonem, swiatowy box office okolo 35 milionow dolarow) i Strazinicy marzen DreamWorks z 2012 r. (swiatowy box office okolo 306 milionow dolarow) — oparte na Williamie Joyce — ustanowily XXI-wieczny globalny kinowy kanon Jack Frost i przyciagnely okolo 300 000 widzow w Korei Poludniowej w tym samym roku.

W popkulturze

Snorri Sturluson, Heimskringla, Halfdanar saga svarta (ok. 1230) — nordycki kanon olbrzymow szronu Jokulla i FrostiegoBrytyjski London Magazine, wiersz A Mountain of Frost (1734) — pierwsze angielskie pojawienie sie Jack FrostHannah Flagg Gould, The Frost (1826) — amerykanski poetycki kanon Jack FrostAfanasjew, Rosyjskie Bajki Ludowe, Morozko (1855-1863) — kanon slowianskiego ducha szronuMel Torme i Robert Wells, The Christmas Song (1944) — decydujacy amerykanski kanon koled bozonarodzeniowychNat King Cole, pierwsze nagranie The Christmas Song (1946) — amerykanski kanon nagrywaniaRankin/Bass film telewizyjny Jack Frost (1979) — amerykanski kanon dla dzieciFilm Warner Brothers Jack Frost, Michael Keaton (1998) — kanon kinowy konca XX wiekuWilliam Joyce, seria ksiazek The Guardians of Childhood (2005-2012) — kanon ksiazek dla dzieci XXI wiekuFilm DreamWorks Strazinicy marzen (2012) — decydujacy globalny kanon kinowy XXI wieku