Smok Ognia

Pochodzenie

Ikonograficzne pochodzenie to polaczenie (1) kanonu smoka ognia w liniach 2200-3182 Ksiegi 3 staroangielskiej epopei Beowulf przez anonimowego autora z VIII-X wieku i (2) kanonu Fafnira z Eddy Prozaicznej (Snorra Edda, ok. 1220 r.) islandzkiego poety z poczatku XIII wieku Snorriego Sturlusona (1179-1241). W kanonie Beowulfa — pojedynczym manuskrypcie Kodeksu Nowell (Cotton Vitellius A.xv w British Library) skopiowanym okolo roku 1000 — linie 2200-3182 Ksiegi 3, bohater Beowulf z krolestwa Geatow w starosci po panowaniu przez piecdziesiat lat, gdy zlodziej kradnie zloty kielich spiacego fire-drake (fyrdraca) — rozgniewany smok niszczy krolestwo Geatow ogniem — Beowulf wraz ze swoim wiernym towarzyszem Wiglafem zabija smoka, ale zostaje ugryziony klami smoka i umiera — decydujacy kanoniczny heroicznie-epicki final. Kanon Fafnira ze Skaldskaparmal (Jezyk poezji) Eddy Prozaicznej islandzkiego poety z poczatku XIII wieku Snorriego Sturlusona i Sagi o Wolsungach z podobnego okresu — w ktorej Fafnir, ktory zabija swojego brata Regina i bierze zloty skarb przed przeksztalceniem sie w smoka, zostaje zabity przez bohatera Sigurda mieczem Gramr — i decydujacy nordycki kanon to kanoniczna fuzja ikonografii fire-drake. Rozne kanony smoka z Gesta Danorum z ok. 1200 r. dunskiego historyka Saxo Grammaticusa (ok. 1150-1220) sa rowniez decydujacymi kanonami.

Cechy

• Masywne cialo smoka
• Oddech ognia
• Spi na stosie skarbu
• Dlugosc zycia setek lat
• Absolutnie chroni swoj skarb
• Slabe miejsce miedzy luskami — zwykle brzuch

Opowieści

Kanon smoka ognia w liniach 2200-3182 Ksiegi 3 Beowulfa przez anonimowego autora z VIII-X wieku to decydujace pochodzenie kanonu fire-drake, a kanon Fafnira z Eddy Prozaicznej poczatku XIII wieku Snorriego i Sagi o Wolsungach to decydujacy kanon nordyckiego smoka ognia. Wyklad Beowulf: The Monsters and the Critics, wygloszony 25 listopada 1936 r. w British Academy przez profesora Uniwersytetu Oksfordzkiego J. R. R. Tolkiena (1892-1973), stal sie decydujacym punktem zwrotnym akademickiej oceny Beowulfa i decydujaco ustanowil kanon literatury angielskiej XX wieku, a Smaug z Hobbita Tolkiena, opublikowanego 21 wrzesnia 1937 r. przez brytyjskie wydawnictwo George Allen & Unwin — fire-drake strzegacy zlotego skarbu krolestwa krasnoludow Erebor pod Samotna Gora — ustanowil globalny kanon smoka ognia fantasy jako decydujaca nowoczesna adaptacje kanonu smoka ognia Beowulfa. Czerwony Smok z Monster Manual D&D z 1977 r. Gary'ego Gygaxa z TSR w USA — oddech ognia, gromadzenie skarbow, potezna odpornosc magiczna, konsekwentny az do 5e (5. edycji) z 2014 r. — to decydujacy kanon smoka ognia nowoczesnego fantasy RPG, a Drogon z serii powiesci Piesn Lodu i Ognia (A Song of Ice and Fire) amerykanskiego autora George'a R. R. Martina (ur. 1948) z lat 1996-2011 — czarny smok ognia Daenerys Targaryen — ustanowil globalny kanon smoka ognia XXI wieku. Decydujacy kanon kinowy XXI wieku to Hobbit: Niezwykla podroz (wydany 14 grudnia 2012 r. w USA) i Hobbit: Pustkowie Smauga (2013) w rezyserii Petera Jacksona — z Smaugiem dubbingowanym przez Benedicta Cumberbatcha, swiatowy box office okolo 958 milionow dolarow — decydujacy globalny kanon kinowy smoka ognia XXI wieku.

Słabość

Slabosci fire-drake to: (1) slabe miejsce miedzy luskami — kanoniczna slabosc w kanonie Ksiegi 3 Beowulfa, ze Beowulf i Wiglaf zabijaja smoka przebijajac jego szyje o miekkich luskach, a Smaug z Hobbita Tolkiena z 1937 r. rowniez umiera od czarnej strzaly Barda przez slabe miejsce — brakujaca luske na lewej piersi; (2) magiczna bron bohatera — decydujacy kanon w kanonie Fafnira z Sagi o Wolsungach z XIII wieku, ze bohater Sigurd zabija Fafnira magicznym mieczem Gramr wykutym przez kowala Regina; (3) przywiazanie do skarbu — kanoniczna slabosc, ze fire-drake jest tak przywiazany do swojego skarbu, ze nawet jeden skradziony kielich rozdraznia go do zniszczenia wioski i ostatecznie przyciagniecia bohatera; (4) wzajemna smierc od jadu smoka — decydujacy kanoniczny final w kanonie Ksiegi 3 Beowulfa, ze smok gryzie szyje Beowulfa i smok umiera, ale Beowulf rowniez umiera od jadu; (5) ograniczona liczba uzyc oddechu ognia — kanoniczna slabosc nowoczesnego RPG od systemu D&D z 1977 r., ze oddech ognia moze byc uzyty ponownie dopiero po pewnym czasie; (6) duma — kanon w Hobbicie Tolkiena z 1937 r., ze Smaug, chwalac sie swoimi luskami i sila, ujawnia slabe miejsce Bilbie; (7) oddanie dziewicy — sredniowieczny europejski kanon smoka, ze czyste oddanie dziewicy pieczetuje smoka — kanon swietego Jerzego z VI wieku; (8) swiete swiatlo — sredniowieczny europejski katolicki kanon smoka, ze swiete swiatlo oslabia smoka. Decydujacy kanoniczny final linii 3157-3168 Ksiegi 3 Beowulfa — kremacja Beowulfa i smutek Geatow — i kanon w Rozdziale 14 Hobbita Tolkiena z 1937 r. — Smaug niszczy miasto jeziorne Esgaroth ogniem przed smiercia od czarnej strzaly Barda — to decydujacy final.

Znaczenie kulturowe

Fire-drake nie jest po prostu ikona smoka ognia, lecz kanoniczna ikonograficzna postacia zachodniego kanonu smoka ognia, ktora przekracza staroangielskiego Beowulfa z VIII-X wieku, nordyckiego Fafnira z Sagi o Wolsungach z XIII wieku, Gesta Danorum Saxo Grammaticusa z ok. 1200 r., wyklad Beowulf: The Monsters and the Critics Tolkiena z 1936 r., Smauga z Hobbita Tolkiena z 1937 r., Czerwonego Smoka z D&D z 1977 r. i Drogona z Piesni Lodu i Ognia George'a R. R. Martina z 1996 r. Beowulf (3182 linie ogolem) — jako decydujacy kanon literatury staroangielskiej — to anonimowa heroiczna epopeja skomponowana w Mercii lub Northumbrii w Brytanii w VIII-X wieku, a tylko pojedynczy manuskrypt Kodeksu Nowell (Cotton Vitellius A.xv w British Library) skopiowany okolo roku 1000 — czesciowo uszkodzony w pozarze Biblioteki Cotton z 1731 r. — zostal zachowany do czasow wspolczesnych. Wyklad z 25 listopada 1936 r. w British Academy Beowulf: The Monsters and the Critics przez J. R. R. Tolkiena (1892-1973, profesora anglosaskiego na Uniwersytecie Oksfordzkim) — jako decydujacy punkt zwrotny akademickiej oceny Beowulfa — to decydujace wydarzenie literatury angielskiej XX wieku, interpretujac smoka ognia nie jako zwykla alegorie, lecz jako decydujacy kanon pelnoprawnego heroicznie-epickiego finalu. Smaug z Hobbita Tolkiena opublikowanego w Wielkiej Brytanii 21 wrzesnia 1937 r. — jako decydujaca adaptacja ikonografii smoka ognia rozwiniete przez Tolkiena w wykladzie Beowulfa — ustanowil globalny kanon smoka ognia fantasy XX wieku, a Czerwony Smok z Monster Manual D&D z 1977 r. — konsekwentny az do 5e (5. edycji) z 2014 r. — to decydujacy kanon smoka ognia nowoczesnego fantasy RPG. Drogon z serii Piesn Lodu i Ognia z lat 1996-2011 George'a R. R. Martina i drama HBO 2011-2019 Gra o Tron (okolo 44 milionow widzow na calym swiecie) to decydujace dzielo medialne globalnego kanonu smoka ognia XXI wieku.

W popkulturze

• Staroangielska epopeja Beowulf, Ksiega 3, linie 2200-3182 (VIII-X wiek) — decydujacy kanon smoka ognia
• Manuskrypt Kodeks Nowell (ok. 1000) — decydujacy kanon pojedynczego manuskryptu Beowulfa
• Snorri Sturluson, Edda Prozaiczna (ok. 1220) — nordycki kanon smoka Skaldskaparmal
• Saga o Wolsungach, Fafnir (XIII wiek) — nordycki kanon smoka Sigurda
• Saxo Grammaticus, Gesta Danorum (ok. 1200) — dunski kanon smoka
• Wyklad Tolkiena, Beowulf: The Monsters and the Critics (1936) — decydujacy punkt zwrotny literatury angielskiej XX wieku
• Tolkien, Hobbit, Smaug (1937) — globalny kanon smoka ognia fantasy XX wieku
• Gygax, Monster Manual D&D, Czerwony Smok (1977) — decydujacy kanon nowoczesnego RPG
• George R. R. Martin, Piesn Lodu i Ognia, Drogon (1996) — kanon smoka ognia XXI wieku
• Film Petera Jacksona, Hobbit: Pustkowie Smauga (2013) — decydujacy kanon kinowy XXI wieku

Ciekawostki

Etymologia fire-drake — staroangielskie fyrdraca, polaczenie fyr ('ogien') i draca (zapozyczone z lacinskiego draco i greckiego drakon, 'smok') — to starsza forma angielskiego dragon, a fyrdraca pojawia sie decydujaco w linii 2689 i linii 2825 Ksiegi 3 Beowulfa. Staroangielska epopeja Beowulf (3182 linie ogolem) skomponowana w VIII-X wieku — skopiowana okolo roku 1000 w klasztorze w Mercii lub Northumbrii w Brytanii przez dwoch anonimowych skrybow do Kodeksu Nowell (Cotton Vitellius A.xv w British Library) — czesciowo uszkodzona na marginesach, ale tekst zachowany w pozarze Biblioteki Cotton z 23 pazdziernika 1731 r. w Ashburnham House w Londynie, Wielka Brytania — to decydujacy pojedynczy manuskrypt. Wyklad z 25 listopada 1936 r. w British Academy Beowulf: The Monsters and the Critics przez profesora Uniwersytetu Oksfordzkiego J. R. R. Tolkiena (1892-1973) — obalajac wczesniej dominujacy poglad akademicki, ze Beowulf byl jedynie zrodlem historycznym i ustanawiajac decydujaca ocene literacka jako heroiczna epopeje — to decydujace wydarzenie literatury angielskiej XX wieku. Smaug z Hobbita Tolkiena opublikowanego przez brytyjskie wydawnictwo George Allen & Unwin 21 wrzesnia 1937 r. — Tolkien sam ukul etymologie z starogermanskiego smaug-/smugan ('przeciskac sie') — to fire-drake strzegacy zlotego skarbu krolestwa krasnoludow Erebor pod Samotna Gora i jest decydujacym globalnym kanonem fantasy z ponad 150 milionami egzemplarzy sprzedanych na calym swiecie skumulowanie od 1937 r. do 2024 r. Film z 13 grudnia 2013 r. Hobbit: Pustkowie Smauga (z Smaugiem dubbingowanym przez Benedicta Cumberbatcha, 161 minut, IMAX 3D) wydany w USA, w rezyserii Petera Jacksona — ze swiatowym box office 958 milionow dolarow — to decydujacy globalny kanon kinowy smoka ognia XXI wieku.