
Dao
Chiński zakrzywiony jednoosieczny miecz
Dao to reprezentatywna chinska szabla o jednym ostrzu, zwana marszalkiem wszystkich broni (bai bing zhi shuai). Jej godlowymi cechami sa lagodnie wygiete jedno ostrze o dlugosci okolo 70 do 85 cm oraz, we wczesnej formie, pierscieniowa gloweka, huandao, na koncu rekojesci. W odroznieniu od prostego, obosiecznego jian, dao ma ostrze tylko z jednej strony, z grubym grzbietem, ktory podpiera glownie i czyni ja silna do ciecia z gory. Rozwinelo sie naprawde za dynastii Han (206 p.n.e. do 220 n.e.) i bylo uzywane jako standardowa bron armii chinskiej przez jakies dwa tysiace lat, az do Qing, rozgaleziajac sie wedlug epok w wiele form, jak liuyedao (lisc wierzby), dadao (wielka szabla) i niuweidao (krowi ogon). Proste i wytrzymale, bylo latwe do masowej produkcji i nosili je wszyscy, od zwyklego piechura po generala.
Pochodzenie
Dao zajelo swe miejsce standardowej broni armii chinskiej, gdy za dynastii Han rozwinelo sie w forme huandao, szabli z pierscieniowa gloweka, prostej glowni o jednym ostrzu z pierscieniem na koncu rekojesci. Zastapilo obosieczny prosty jian, dotad filar, poniewaz glownia z ostrzem z jednej strony i grubym grzbietem byla wytrzymalsza do ciecia z gory i do uzytku z konia, a ostrzona tylko z jednej strony, byla tania i szybka w wykonaniu oraz latwa do nauczenia. Stawszy sie tak norma wojskowa, dao bylo stopniowo dopracowywane w zakrzywiona szable przez Tang, Song, Ming i Qing, dajac poczatek wielu odmianom dostosowanym do uzytku kazdej epoki.
Cechy
- Lagodnie wygiete jedno ostrze (okolo 70 do 85 cm)
- Pierscieniowa gloweka, huandao, godlowa cecha dao z epoki Han
- Marszalek wszystkich broni, reprezentatywna chinska bron wojny i ludu
- Odmiany wedlug epoki, jak liuyedao, dadao i niuweidao
- Proste i wytrzymale, odpowiednie do masowej produkcji
- Waga okolo 700 g do 1,2 kg
Opowieści
Jako standardowa bron chinskiej piechoty przez jakies dwa tysiace lat, dao bylo silne w ciezkim cieciu z gory na polu bitwy. Gruby grzbiet podpieral glownie, tak ze nie lamala sie latwo nawet przy ostrym uderzaniu o zbroje lub tarcze, a powszechne bylo wladanie dao jedna reka z tarcza w drugiej. Dao jest tez podstawowa bronia chinskich sztuk walki, a jego metoda, daofa, cechuje sie smialymi cieciami kreslonymi w wielkich, szybkich kolach, uzywajacymi grzbietu i wolnej reki naraz. Czesto mowiono, ze szabla jest jak dziki tygrys, i uchodzilo za bron energiczna i praktyczna w przeciwienstwie do eleganckiego jian.
Słabość
Slabosc dao rodzi sie z tego, ze jest zakrzywiona szabla o jednym ostrzu. Z ostrzem tylko z jednej strony i wygieta glownia jest na slabszej pozycji wobec prostego, obosiecznego jian w prostym pchnieciu i w precyzyjnym panowaniu nad sztychem. Wygieta glownia, silna do ciecia, ustepuje prostej glowni w przebiciu, ktore wbija sie prosto w szczeliny zbroi. Sklaniajac sie z natury ku broni tnacej, jest wezsze z jednej strony swego uzytku niz jian, ktory laczy pchniecie i ciecie.
Znaczenie kulturowe
Dao to symbol, ktory tworzy pare z jian w chinskiej kulturze broni. Jesli dao jest marszalkiem wszystkich broni, to jian zwie sie szlachcicem wszystkich broni (bai bing zhi jun), przy czym dao reprezentuje energiczna, praktyczna bron pola bitwy i ludu, a jian elegancka, wzniosla bron uczonego i taoisty. W sztukach walki takze daofa reprezentuje smialego i krzepkiego ducha, podczas gdy szermierka jian reprezentuje plynne, precyzyjne piekno. Dao pozostalo tez w rekach armii chinskiej az do lat 30. XX wieku: w obronie Wielkiego Muru w 1933 roku i gdzie indziej dwureczne dadao, wielka szabla, bylo uzywane w walce wrecz, a Marsz dadao, ktory je slawil, byl szeroko spiewany.
W popkulturze
Dao to bron, ktorej nigdy nie brak w dzielach traktujacych o chinskim wuxia i historii. Pojawia sie jako smiala bron tnaca bledncego rycerza i wojownika w filmach i serialach wuxia oraz jako reprezentatywna bron dowodcy w grach takich jak Dynasty Warriors. Zwlaszcza dwureczne dadao jest rysowane jako symbol walki wrecz w dzielach przedstawiajacych wojne z Japonia. W fikcji jednak chinskie glownie czesto laczy sie pod nazwa chinskiego miecza, tak ze wyrazna roznica miedzy zakrzywionym dao o jednym ostrzu a prostym, obosiecznym jian bywa zacierana.
Ciekawostki
- Dao zwie sie marszalkiem wszystkich broni, a prosty, obosieczny jian szlachcicem wszystkich broni, w kontrascie, w ktorym dao reprezentuje energiczna, praktyczna bron pola bitwy i ludu, a jian elegancka bron uczonego.
- Za dynastii Han dao w formie huandao z pierscieniowa gloweka zastapilo obosieczny prosty jian jako norme wojskowa, poniewaz glownia z ostrzem z jednej strony i grubym grzbietem byla wytrzymalsza do ciecia i uzytku z konia oraz tansza i latwiejsza w wykonaniu i nauczeniu.
- Az do lat 30. XX wieku armia chinska wciaz niosla dwureczne dadao, wielka szable, do walki wrecz, slynnie w obronie Wielkiego Muru w 1933 roku, a Marsz dadao, ktory je slawil, byl szeroko spiewany, uderzajace przetrwanie szabli na nowoczesnym polu bitwy.
Related

Falszjon
Średniowieczny miecz jednoosieczny do cięć

Halabarda
Wszechstronna broń drzewcowa Szwajcarów

Miecz długi
Oburęczny miecz średniowiecznej Europy

Gwiazda zaranna
Kolczasta buława

Zweihänder
Ogromny miecz oburęczny Landsknechtów

Topór bojowy
Topór zoptymalizowany do walki

Glewia
Broń drzewcowa z jednoosiecznym ostrzem

Topór duński
Oburęczny topór bojowy wikingów

Katar
Indyjski sztylet pięściowy

Claymore
Wielki miecz szkockich górali

Yari
Japońska włócznia ashigaru

Pika
Ultra-długa broń drzewcowa pikinierów