Era mityczna

Lew Nemejski · Niezniszczalna bestia — Nieśmiertelne stworzenie z mitologii greckiej

Lew nemejski (greckie Leon Nemeios) to w mitologii greckiej olbrzymi lew o zlocistej sierści zamieszkujacy dolinę Nemei w polnocno-wschodnim Peloponezie, cel pierwszej z dwunastu prac Heraklesa. Wedlug Teogonii Hezjoda jest synem Tyfona i Echidny (lub Ortrosa i Chimery); wariant tradycji każe go zrzucic z nieba Selene, bogini ksiezyca. Cecha rozstrzygajaca byla skora, ktorej zadna bron z brazu ani zelaza nie mogla przebic. Herakles probowal bez skutku luku, miecza i maczugi, zagonil lwa do jaskini o dwoch wejsciach, zatkal jedno z nich i udusil bestie golymi rekami. Do oprawienia zadne ostrze nie wystarczalo; jedynie wlasne pazury lwa mogly przeciac skore, podstep ujawniony przez Atene. Herakles nosil te skore przez cale zycie jako plaszcz, z czaszka jako helmem, a skora lwa stala sie najlatwiej rozpoznawalnym atrybutem ikonograficznym herosa.

Hydra · Lernejska bestia — Mityczne wielogłowe stworzenie

Hydra (greckie Hydra, lacinskie Hydra) jest najslynniejszym wieloglowym potworem mitologii greckiej, dokladniej Hydra Lernejska od swego bagiennego siedliska w Lernie na Peloponezie. Jest corka Tyfona i Echidny, siostra Cerbera, Chimery i Ortrosa, wychowana osobiscie przez bogine Here jako proba dla Heraklesa. Kanoniczna liczba jej glow to dziewiec, choc warianty siegaja od siedmiu do stu; jedna srodkowa glowa jest niesmiertelna. Jej charakterystyczna moc to regeneracja: po kazdej sciecie wyrastaja dwie nowe glowy. Jej oddech i krew sa smiertelnie trujace. Jako druga z dwunastu prac Heraklesa, Hydra ulegla dzieki pomocy bratanka Jolaosa, ktory pochodnia wypal kazda ucieta szyje, az wreszcie heros odcial niesmiertelna glowe i pochowal ja pod wielkim glazem. Herakles zanurzyl wowczas swoje strzaly w krwi Hydry, rozpoczynajac lancuch zatruwan przebiegajacy przez reszte mitologii greckiej.

Meduza · Potwór — Starożytna istota z wężami zamiast włosów

Meduza to kobiecy potwór z mitologii greckiej, wyróżniający się włosami z żywych węży. Każdy, kto spojrzy jej w oczy, zamienia się w kamień. Jest jedną z trzech sióstr Gorgon, jedyną śmiertelną.

Phoenix · Ognisty ptak — Legendarny ptak odradzający się z popiołów

Feniks to mityczny ptak będący symbolem nieśmiertelności i odrodzenia. Według legendy umiera w płomieniach i odradza się z własnych popiołów. Występuje zarówno w mitologii wschodniej, jak i zachodniej jako symbol wiecznego życia i nadziei.

Naga · Ludzie-węże — Mityczne półludzkie, półwężowe istoty

Naga (sanskryckie nāga, waz) to poldyboski waz indyjskiej i poludniowo-wschodnio-azjatyckiej mitologii, przedstawiany jako hybryda czlowieka i kobry: ludzki tulow u gory, ogromny wezowy korpus zwiniety u dolu, czesto zwienczony kilkoma kapturami. Nagowie strzega rzek, jezior, studni i podziemnej krainy Patala, sprowadzaja monsuny i gromadza skarby w wysadzanych klejnotami podziemnych palacach. W hinduizmie Wisznu spi na kosmicznym wezu Szeszy posrodku oceanu mleka; Sziwa nosi Wasukiego owinietego wokol szyi. W buddyzmie krol nagow Muczalinda oslonil swiezo oswieconego Bude przez siedem dni swoimi siedmioma kapturami. W dzajnizmie dwudziesty trzeci Tirthankara Parsiwanatha zawsze pojawia sie z nagowa aureola o siedmiu glowach. W Kambodzy, Tajlandii i Laosie wielogluowe balustrady nagow flankuja kazda swiatynna schodow.

Pegasus · Skrzydlaty Koń — Legendarna istota z mitologii greckiej

Pegaz to biały koń ze skrzydłami znany z mitologii greckiej. Uznawany jest za symbol piękna i wolności, towarzyszy bogom i bohaterom w wielu opowieściach. Jego wizerunek utrwalił się w sztuce i literaturze.

Cerber · Strażnik Hadesu — Legendarny trójgłowy pies

Olbrzymi trzyglowy pies mitologii greckiej, postawiony u bramy podziemia Hadesa. U Hezjoda, Teogonia 310-318 (ok. 700 p.n.e.), jest dzieckiem potworow Tyfona i Echidny oraz bratem Hydry, Chimery i Ortosa; Hezjod nadaje mu piecdziesiat glow, lecz od Pindara i Stezychora w V w. p.n.e. kanoniczna jest forma trojglowa (Apollodor, Biblioteka 2.5.12, I-II w. n.e.). Jego zadanie jest dwukierunkowe: nie pozwala umarlym wstac ani zywym zstapic. Dwunasta i ostatnia praca Heraklesa polegala na sprowadzeniu Cerbera zywego z podziemia; Eneida Wergiliusza 6.417-425 (19 r. p.n.e.) pokazuje, jak Sybilla rzuca placek z miodu i ziol odurzajacych, ktory natychmiast usypia trzy glowy, a Dante w Piekle 6.13-33 (ok. 1308-1320) stawia go jako straznika lakomcow w trzecim kregu pieklа. Trzyglowy pies Fluffy ('Puszek') w 'Harry Potter i Kamien Filozoficzny' J. K. Rowling (Bloomsbury, 1997), uspiony muzyka, jest bezposrednim potomkiem tego samego kanonicznego motywu.

Peridini · Istota wyimaginowana — Nie istnieje naprawdę

Peryton to zlozona istota wyobrazona wprowadzona jako kanoniczny wpis przez Jorge Luisa Borgesa i Margarite Guerrero w ich Manual de zoologia fantastica (1957). Ma cialo i glowe jelenia oraz ciemne pierzaste skrzydla ogromnego ptaka, lecz jego najbardziej osobliwa cecha jest to, ze cien rzucany w sloncu nie jest jego wlasnym: jest cieniem czlowieka. Borges przedstawia wpis cytujac fikcyjny rekopis arabskiego lekarza z XVI w. z Fezu i fikcyjny fragment Sybilli erytrejskiej przechowywany w Rawennie, z ktorych wynika, ze Peryton byl niegdys czlowiekiem i dopiero po zabiciu smiertelnika zyskuje prawo do rzucania wlasnego cienia. Rozszerzone wydanie z 1967 r., El libro de los seres imaginarios, przetlumaczone na angielski w 1969 r. przez Normana Thomasa di Giovanniego, utrwalilo Perytona w literaturze fantastycznej; w 1983 r. Gary Gygax skanonizowal go jako potwora Dungeons and Dragons w Monster Manual II.

Legendarna istota — Brak historycznych źródeł

Nazwa Matia nie występuje w żadnych znanych źródłach historycznych ani tradycjach ludowych i nie jest uznawana za tradycyjne stworzenie w Korei czy innych kulturach. Brakuje dowodów na jej istnienie.

Charybda · Morski potwór — Pożerający wir

Olbrzymi morski potwor z greckiej mitologii, zamieszkujacy ciesnine Mesynska miedzy Sycylia a Polwyspem Apeninskim. W pozniejszej tradycji corka Posejdona i Gai, zostala zmieniona w stwora gniewem Zeusa; trzy razy dziennie wciaga czarne morze w olbrzymi wir i wyrzuca je z powrotem, polykajac kazdy statek i istote, ktora znajdzie sie w poblizu. W ksiedze XII Odysei Homera (ok. VIII w. p.n.e.) Odyseusz musi przeplynac miedzy Charybda a szescioglowa Scylla na przeciwleglej skale; z tej proby pochodzi polskie wyrazenie 'miedzy Scylla a Charybda' dla dylematu bez wyjscia.

Valkiria · Dziewica wojowniczka — Przewodniczka dusz w mitologii nordyckiej

Valkirie to kobiece postacie w mitologii nordyckiej, które prowadzą dusze poległych wojowników do Odyna. Łączą w sobie siłę bojową i nadprzyrodzone piękno. Decydują o losie bohaterów na polu bitwy i wybierają godnych wejścia do Walhalli.