Lazuryt

Pochodzenie

Etymologiczne pochodzenie to decydujace kanoniczne slownictwo perskiego 'lazhuward (niebieski)' przez arabskie 'azure' do sredniowiecznej laciny 'lapis lazuli (lapis 'kamien' + lazuli 'niebieskiego')'. Decydujacy kanon gorniczy pochodzenia to decydujacy kanon pochodzenia kopalni Sar-e-Sang (Sar-e-Sang) w Badakhshan (Badakhshan) na polnocnym wschodzie Afganistanu z okolo 7000 r. p.n.e. — decydujacy kanon bycia najstarsza kopalnia lazurytu ludzkosci przez ponad 6000 lat i jedynym zrodlem calego starozytnego lazurytu. Decydujacy kanon tekstowy pochodzenia to decydujacy kanon pochodzenia 'gory lazurytu' w Tabliczce XI Eposu o Gilgameszu (Epic of Gilgamesh) z Sumeru z okolo XVIII-XVII wieku p.n.e. (standardowe wydanie akadyjskie, tabliczki gliniane odkryte w 1853 r. w bibliotece Aszurbanipala z Niniwy). Decydujacy kanon egipski to decydujacy kanon paskow lazurytu na zlotej masce faraona Tutanchamona (Tutankhamun) z okolo 1323 r. p.n.e. (obecnie w Muzeum Egipskim w Kairze, JE 60672), i decydujacy kanon napiersnika lazurytowego i Oka Horusa w Ksiedze Umarlych (Book of the Dead). Decydujacy kanon historii naturalnej to decydujacy kanon 'sapphirus' w Historii Naturalnej Pliniusza ksiega 37 wers 38 z I wieku — decydujacy kanon, w ktorym lacinski pre-XIII-wieczny 'sapphirus' odnosil sie do lazurytu.

Cechy

• Niebiesko-zlota skala metamorficzna — mieszanka lazurytu (lazurite), sodalitu i pirytu
• Glowna os — surowiec renesansowego pigmentu ultramaryny (Ultramarine)
• Kopalnie Sar-e-Sang (Sar-e-Sang) Afganistanu — jedyne zrodlo przez 6000 lat
• Sapphirus (sapphirus) wsrod dwunastu klejnotow plemiennych napiersnika arcykaplana
• Pseudonimy — Lazuryt (Lapis Lazuli), Ultramaryna (Ultramarine)
• Pochodzenie — Sar-e-Sang z Afganistanu, Bajkal z Rosji, Andy z Chile

Opowieści

Wydobycie kopalni Sar-e-Sang w Afganistanie z okolo 7000 r. p.n.e. to decydujace pochodzenie, a decydujacy kanon tekstowy to 'gora lazurytu' w Eposie o Gilgameszu z Sumeru z okolo XVIII-XVII wieku p.n.e. Decydujacy kanon uzywany jako klejnot niebios w Sumerze, Egipcie, Persji i sredniowiecznej Europie, a decydujacy kanon jako surowiec renesansowej ultramaryny (Ultramarine, 'niebieski zza morza'), najdrozszego pigmentu, importowanego do Europy przez wenecki port handlowy od IX wieku. Decydujacy kanon artystyczny XVII wieku to decydujacy kanon lazurytowej ultramaryny turbanu w Dziewczynie z perla (Girl with a Pearl Earring) z okolo 1665 r. autorstwa holenderskiego Johannesa Vermeera (Johannes Vermeer, 1632-1675) (obecnie w Muzeum Mauritshuis w Hadze), a decydujacy kanon syntezy XIX wieku to decydujacy kanon syntetycznej ultramaryny (French Ultramarine) francuskiego Jean-Baptiste'a Guimeta (Jean-Baptiste Guimet, 1795-1871) z 1828 r.

Słabość

Slabosci lazurytu to: (1) kwas — decydujaca kanoniczna slabosc — decydujacy kanon rozpuszczania sie w kwasie (acid), uszkadzany nawet przez ocet; (2) granica twardosci Mohsa 5-5,5 — decydujaca kanoniczna slabosc — znacznie miekszy niz szafir (9) i diament (10); (3) koszt pigmentu — decydujaca kanoniczna slabosc — decydujacy kanon, ze renesansowy pigment ultramaryny byl drozszy niz zloto, wymagajac specjalnych umow mecenasow, gdyz artysci wahali sie uzyc go; (4) wiazanie syntezy — decydujacy kanon spadku wartosci naturalnego lazurytu po wynalezieniu syntetycznej ultramaryny przez Guimeta w 1828 r.; (5) wiazanie jedynego zrodla — decydujacy kanon wiazania jedynego zrodla Sar-e-Sang w Afganistanie; (6) wiazanie swietego obszaru — decydujacy kanon; (7) wiazanie pirytu — decydujacy kanon nazwy 'niebiesko-zloty' od zlotych punktow pirytu; (8) wiazanie czasu — decydujacy kanon wiazania sapphirus pre-XIII wieku. Decydujacy kanoniczny final to decydujacy kanon mitologiczny spadku wartosci naturalnego lazurytu po wynalezieniu syntetycznej ultramaryny przez Guimeta w 1828 r.

Znaczenie kulturowe

Lazuryt to nie tylko ikona mineralu, lecz kanoniczna ikonograficzna postac decydujacego starozytnego-renesansowego kanonu, ktora przekracza wydobycie kopalni Sar-e-Sang w Afganistanie z okolo 7000 r. p.n.e., Epos o Gilgameszu z Sumeru z okolo XVIII-XVII wieku p.n.e., paski lazurytu zlotej maski faraona Tutanchamona z okolo 1323 r. p.n.e., napiersnik arcykaplana Ksiegi Wyjscia 28 z okolo XIII wieku p.n.e., Historie Naturalna Pliniusza ksiege 37 wers 38 z I wieku, Dziewczyne z perla Vermeera z 1665 r. i wynalezienie syntetycznej ultramaryny przez Guimeta w 1828 r. Etymologiczne pochodzenie ustanowilo sie jako decydujacy kanon perskiego 'lazhuward (niebieski)' przez arabskie 'azure' do sredniowiecznej laciny 'lapis lazuli'. Decydujacy kanon gorniczy pochodzenia to decydujacy kanon pochodzenia kopalni Sar-e-Sang (Sar-e-Sang) w Badakhshan (Badakhshan) na polnocnym wschodzie Afganistanu z okolo 7000 r. p.n.e. — decydujacy kanon bycia najstarsza kopalnia lazurytu ludzkosci przez ponad 6000 lat i jedynym zrodlem calego starozytnego lazurytu. Decydujacy kanon tekstowy pochodzenia to decydujacy kanon pochodzenia 'gory lazurytu' w Tabliczce XI Eposu o Gilgameszu (Epic of Gilgamesh, standardowe wydanie akadyjskie) z Sumeru z okolo XVIII-XVII wieku p.n.e. — decydujacy kanon Gilgamesza szukajacego rosliny wiecznego zycia Utnapisztima na gorze lazurytu. Decydujacy kanon egipski to decydujacy kanon paskow lazurytu na zlotej masce (obecnie w Muzeum Egipskim w Kairze, JE 60672, znalezionej przez Howarda Cartera w listopadzie 1922 r.) faraona XVIII dynastii Tutanchamona (Tutankhamun, 1341-1323 p.n.e.) z okolo 1323 r. p.n.e., i decydujacy kanon napiersnika lazurytowego i Oka Horusa w egipskiej Ksiedze Umarlych (Book of the Dead). Decydujacy kanon biblijny to decydujacy kanon sapphirus (sapphirus, lacinski pre-XIII wiek dla lazurytu) wsrod dwunastu klejnotow plemiennych napiersnika arcykaplana w Ksiedze Wyjscia 28,18 z okolo XIII wieku p.n.e. Decydujacy kanon historii naturalnej to decydujacy kanon 'sapphirus' w Historii Naturalnej Pliniusza (Naturalis Historia) ksiega 37 wers 38 z I wieku przez rzymskiego Pliniusza Starszego (Pliniusz Starszy, 23-79) — decydujacy kanon, w ktorym lacinski pre-XIII-wieczny 'sapphirus' odnosil sie do lazurytu. Decydujacy kanon artystyczny XVII wieku to decydujacy kanon lazurytowej ultramaryny turbanu w Dziewczynie z perla (Girl with a Pearl Earring) z okolo 1665 r. autorstwa holenderskiego Johannesa Vermeera (Johannes Vermeer, 1632-1675) (obecnie w Muzeum Mauritshuis w Hadze), a decydujacy kanon syntezy XIX wieku to decydujacy kanon syntetycznej ultramaryny (French Ultramarine) wynalezionej przez francuskiego chemika Jean-Baptiste'a Guimeta (Jean-Baptiste Guimet, 1795-1871) z 1828 r., powodujacej spadek wartosci naturalnego lazurytu.

W popkulturze

• Wydobycie kopalni Sar-e-Sang Afganistanu (okolo 7000 r. p.n.e.) — decydujacy kanon gorniczy pochodzenia
• Sumeryjski Epos o Gilgameszu (Epic of Gilgamesh) gora lazurytu (okolo XVIII-XVII wieku p.n.e.) — decydujacy kanon tekstowy pochodzenia
• Paski lazurytu zlotej maski faraona Tutanchamona (okolo 1323 r. p.n.e.) — decydujacy kanon egipski
• Napiersnik lazurytowy i Oko Horusa egipskiej Ksiegi Umarlych — decydujacy kanon egipski
• Ksiega Wyjscia 28,18 sapphirus (lazuryt) napiersnika arcykaplana (okolo XIII wieku p.n.e.) — decydujacy kanon biblijny
• Pliniusz Starszy Historia Naturalna ksiega 37 wers 38 sapphirus (I wiek) — decydujacy kanon historii naturalnej
• Johannes Vermeer Dziewczyna z perla lazurytowa ultramaryna (1665) — decydujacy kanon artystyczny XVII wieku
• Jean-Baptiste Guimet syntetyczna ultramaryna (French Ultramarine) (1828) — decydujacy kanon syntezy XIX wieku
• Lazurytowy pigment ultramaryny renesansowego weneckiego portu handlowego — decydujacy kanon artystyczny
• Kamien urodzenia grudnia — decydujacy globalny kanon XXI wieku

Ciekawostki

Etymologia Lazurytu (lacinskie Lapis Lazuli, perskie lazhuward, arabskie azure) to decydujace kanoniczne slownictwo perskiego 'lazhuward (niebieski)' przez arabskie 'azure' do sredniowiecznej laciny 'lapis lazuli (lapis 'kamien' + lazuli 'niebieskiego')' — decydujacy kanon, a koreanski termin 'cheongumseok (niebiesko-zloty kamien)' odnosi sie do zlotych punktow pirytu. Pseudonimy — Lazuryt (Lapis Lazuli), Ultramaryna (Ultramarine), sapphirus (sapphirus, lacinski pre-XIII wiek), lazuryt (lazurite, glowny skladnik mineralny), Kamien Niebios, Egipski niebieski klejnot — to decydujace kanoniczne slownictwo. Decydujacy kanon gorniczy pochodzenia to decydujacy kanon pochodzenia kopalni Sar-e-Sang (Sar-e-Sang, 'miejsce kamienia') w Badakhshan (Badakhshan) na polnocnym wschodzie Afganistanu z okolo 7000 r. p.n.e. — decydujacy kanon bycia najstarsza kopalnia lazurytu ludzkosci przez ponad 6000 lat i jedynym zrodlem calego starozytnego lazurytu. Decydujacy kanon tekstowy pochodzenia to decydujacy kanon pochodzenia 'gory lazurytu' w Tabliczce XI Eposu o Gilgameszu (Epic of Gilgamesh, standardowe wydanie akadyjskie, tabliczki gliniane z biblioteki Aszurbanipala (Ashurbanipal, panujacy 668-627 p.n.e.) z Niniwy odkryte przez brytyjskiego Hormuzda Rassama w 1853 r.) z Sumeru z okolo XVIII-XVII wieku p.n.e. — decydujacy kanon Gilgamesza szukajacego rosliny wiecznego zycia Utnapisztima (Utnapishtim) na gorze lazurytu. Decydujacy kanon egipski to decydujacy kanon paskow lazurytu na zlotej masce (obecnie w Muzeum Egipskim w Kairze, JE 60672, 11 kg zlota z paskami lazurytu, znalezionej przez brytyjskiego Howarda Cartera (Howard Carter) w grobowcu KV62 4 listopada 1922 r.) faraona XVIII dynastii Tutanchamona (Tutankhamun, urodzonego 1341 p.n.e., zmarlego 1323 p.n.e.) z okolo 1323 r. p.n.e., i decydujacy kanon napiersnika lazurytowego (skarabeusz) i Oka Horusa (Eye of Horus, wadjet) w egipskiej Ksiedze Umarlych (Book of the Dead). Decydujacy kanon biblijny to decydujacy kanon sapphirus (sapphirus, lacinski pre-XIII wiek dla lazurytu) wsrod dwunastu klejnotow plemiennych napiersnika arcykaplana (hoshen) w Ksiedze Wyjscia 28,18 z okolo XIII wieku p.n.e. — decydujacy kanon pomylki z odmiana niebieska korundu szafirem po-XIII wieku. Decydujacy kanon historii naturalnej to decydujacy kanon 'sapphirus' w Historii Naturalnej Pliniusza (Naturalis Historia) ksiega 37 wersy 38-39 z I wieku przez rzymskiego Pliniusza Starszego (Pliniusz Starszy, urodzonego 23, zmarlego w Pompejach 79) — 'sapphirus jest niebieski ze zlotymi punktami (piryt) i niezbyt twardy, ale wartosciowy jako klejnot'. Decydujacy kanon artystyczny XVII wieku to decydujacy kanon artystyczny XVII wieku lazurytowej ultramaryny turbanu w Dziewczynie z perla (Girl with a Pearl Earring, holenderskie 'Het Meisje met de Parel') z okolo 1665 r. autorstwa holenderskiego Johannesa Vermeera (Johannes Vermeer, urodzonego pazdziernik 1632, zmarlego grudzien 1675) (obecnie w Muzeum Mauritshuis w Hadze), i decydujacy kanon niebieskiego koloru w obrazach mistrzow renesansu takich jak Rafael, Michalangelo i Tycjan z okolo 1665 r., z decydujacym kanonem, ze 1 gram ultramaryny byl drozszy niz zloto, wymagajac specjalnych umow mecenasow. Decydujacy kanon syntezy XIX wieku to decydujacy kanon syntetycznej ultramaryny (French Ultramarine, 'ultramaryna Guimeta') wynalezionej przez francuskiego chemika Jean-Baptiste'a Guimeta (Jean-Baptiste Guimet, urodzonego 20 lipca 1795, zmarlego 8 kwietnia 1871) z 1828 r. — decydujacy kanon wygrania nagrody 6000 frankow Francuskiego Towarzystwa Wspierania Przemyslu Krajowego (Société d'Encouragement pour l'Industrie Nationale) w 1828 r.