Kunai

Pochodzenie

Kunai był używany mniej więcej w czasach japońskiego okresu Sengoku, a jego korzenie tkwią nie w uzbrojeniu, lecz w narzędziach kamieniarstwa, tynkarstwa i ogrodnictwa. Wykonany grubo z miękkiego żelaza, był nie tyle ostrym nożem, ile narzędziem do kopania i podważania, a jego pierścieniowa głowica służyła do przewleczenia sznurka — by nie zgubić narzędzia lub osadzić trzonek. Ninja przyjęli to tanie i wszędzie dostępne narzędzie jako uniwersalne wyposażenie misji skradania i zwiadu — nie jako jedną broń, lecz jako „narzędzie, które mogło być wszystkim”. Różni się od shurikenu, prawdziwej broni miotanej, z którą bywa mylony.

Cechy

• Grube, liściokształtne żelazne ostrze (około 20–30 cm)
• Pierścieniowa głowica — wielofunkcyjna, do wiązania liny i nie tylko
• Pierwotnie narzędzie pracy kamieniarza i ogrodnika
• Uniwersalne narzędzie ninja (wspinaczka, kopanie, hak, sztylet)
• Około 200–400 g, miękkie żelazo
• Wbrew popularnemu wizerunkowi rzucało się nim kiepsko

Opowieści

Prawdziwa wartość kunai tkwiła nie w walce, lecz w wszechstronności skradania i przetrwania. Wbity w ścianę, okap lub skarpę ziemi dawał oparcie dla ręki i stopy; przywiązany do długiej liny przez pierścień, rzucano nim, by zahaczyć i przyciągnąć niczym hakiem; podważał rygiel zamkniętych drzwi czy okna albo kopał ziemię pod pułapkę lub przejście. W nagłym zwarciu jego grube ostrze stawało się sztyletem do pchnięć. Lecz nie był ani tak ostry, ani tak wyważony jak nóż zrobiony celowo, więc błyszczał w zasadzce i jako narzędzie bardziej niż w otwartej walce. Jego sednem był ninjowy sposób, by jednym sprzętem wykonać wiele zadań — najmniej wyposażenia, najwięcej użytku.

Słabość

Nie zaprojektowany jako broń dedykowana, miał słabe czyste osiągi bojowe. Gruby i raczej tępy, nadawał się do pchnięć i pracy narzędziem bardziej niż do cięcia, a w starciu wprost z prawdziwym sztyletem czy klingą ustępował. Ciężki i nieaerodynamiczny, trudno było nim rzucić daleko i celnie, więc mimo popularnego wizerunku był nieskuteczną bronią miotaną. Z miękkiego żelaza wyginał się lub tępił przy mocnym uderzeniu w twardy cel. W końcu jego wartość nie polegała na tym, że był bronią robiącą jedno dobrze, lecz narzędziem robiącym wiele dostatecznie dobrze.

Znaczenie kulturowe

Kunai uosabia ninjową improwizację i ducha narzędzia. Czyniąc bronią zwykły, wszędzie dostępny przyrząd — zamiast efektownej, celowo zbudowanej broni — zagęszcza ninjową estetykę użyteczności i skrytości. To skromne uniwersalne narzędzie szpiega i prostaka, w przeciwieństwie do szlachetnej katany samuraja. Jednak obraz, który dziś wyobraża sobie cały świat — „nóż, który rzuca ninja” — to wytwór romantyzacji filmu i mangi XX wieku; zwłaszcza manga Naruto wyryła kunai jako standardową broń ninja.

W popkulturze

Kunai pojawia się niemal w każdym dziele o ninja i utrwalił się jako ich charakterystyczna broń. W mandze i anime Naruto jest podstawową bronią ninja i medium teleportacji „Latającego Boga Gromu”, co ustaliło jego popularny wizerunek. W Mortal Kombat scena, w której Scorpion rzuca przywiązany do liny harpun typu kunai z okrzykiem „Get over here!”, przeszła do historii gier. Od gier Naruto po niezliczone gry akcji i bijatyki z ninja rysuje się go jako miotany sztylet — obraz zawdzięczany bardziej kulturze popularnej niż historycznej rzeczywistości.

Ciekawostki

• Kunai był pierwotnie narzędziem kamieniarza i ogrodnika do kopania i podważania, a obraz „noża typu shuriken, którym rzuca ninja” stworzyły film i manga XX wieku — prawdziwe kunai bliższe były ciężkiemu, tępemu narzędziu.
• Pierścień na końcu rękojeści nie służył do rzucania, lecz do przewleczenia sznurka: struktura do użytku jako narzędzie — wbicia w ścianę jako podpórka czy kotwica albo wyciągnięcia za sznurek.
• Manga Naruto wyryła kunai na całym świecie jako „typową broń ninja”, a pomysłami w rodzaju „kunai Latającego Boga Gromu” popularny wizerunek daleko wyprzedził skromną historyczną rzeczywistość.