Horus

Pochodzenie

Ikonograficzne pochodzenie to wiara w sokola (Falcon) okresu przeddynastycznego (okolo 3200 p.n.e.) — decydujacy kanon pochodzenia — a ikonografia sokola z palety Narmera (Narmer Palette) z okolo 3100 p.n.e. to decydujacy kanon pochodzenia. Decydujacy kanon tekstowy to Teksty Piramid (Pyramid Texts) Unasa Starego Panstwa 5. dynastii z okolo 2400-2300 p.n.e. w Sakkarze — decydujacy kanon, w ktorym Horus wskrzesil zmarlego Ozyrysa — i decydujacy kanon Oka Horusa Wedzat (Wedjat). Teksty Sarkofagow (Coffin Texts) Sredniego Panstwa z okolo 2100-1700 p.n.e. i Ksiega Umarlych (Book of the Dead) Nowego Panstwa z okolo 1550 p.n.e. kanonu Horusa, a decydujacy kanon mitologiczny to 'Spory Horusa i Seta (Contendings of Horus and Seth)' z Papirusu Chester Beatty I (Chester Beatty Papyrus I) z okresu 20. dynastii Nowego Panstwa Ramzesa V z okolo 1250 p.n.e. — decydujacy kanon, w ktorym po 80-letniej walce o tron w boskim sadzie Horus odzyskal tron Egiptu, a Set zostal wygnany na pustynie. De Iside et Osiride (De Iside et Osiride) rozdzialy 12-20 i 54-58 greckiego Plutarcha (Plutarchos) z okolo 100 r. n.e. z okolo I wieku n.e. — decydujacy kanon dziecinstwa Horusa i konfliktu z Setem — i Swiatynia Edfu (Temple of Edfu) dynastii ptolemejskiej z okolo 237-57 p.n.e. — decydujacy kanon swiatyni Horusa.

Cechy

• Glowa sokola z podwojna korona Pschent (Pschent) Gornego i Dolnego Egiptu
• Berlo Was (was-scepter), cep (flail) i ankh (ankh)
• Oko Horusa Wedzat (Wedjat) — symbol ochrony i przywrocenia
• Przemienia sie w bialego sokola lub forme sokola
• Glowna swiatynia — Swiatynia Edfu (Edfu), Heliopolis
• Zywy faraon jest wcieleniem Horusa

Opowieści

Przeddynastyczna wiara w sokola i ikonografia sokola z okolo 3100 p.n.e. palety Narmera to decydujace pochodzenie, a decydujacy kanon tekstowy to Teksty Piramid Unasa Starego Panstwa 5. dynastii z okolo 2400-2300 p.n.e., 'Spory Horusa i Seta' z Papirusu Chester Beatty I z okresu 20. dynastii Nowego Panstwa Ramzesa V z okolo 1250 p.n.e. i De Iside et Osiride rozdzialy 12-20 i 54-58 Plutarcha z okolo 100 r. n.e. Decydujacy kanon jako swieta legitymizacja zywego faraona — koronowany krol byl 'Horusem', a decydujacy kanon amuletu 'Oko Horusa (Eye of Horus, Wedzat)' jako najbardziej rozpowszechniony amulet jako symbol ochrony i uzdrowienia. Decydujacy kanon przywolywany w rytualach modlacych sie o przywrocenie sprawiedliwego krolestwa, a decydujacy kanon swiatyni Swiatyni Horusa w Edfu (Edfu) dynastii ptolemejskiej z okolo 237-57 p.n.e. — okolo 137 m dlugosci. Decydujacy kanon XXI wieku to Horus z filmu Gwiezdne wrota (Stargate) (w rezyserii Rolanda Emmericha, MGM) wydanego w USA 28 pazdziernika 1994 r., i Horus grany przez Brentona Thwaitesa (Brenton Thwaites) z filmu Gods of Egypt (Gods of Egypt) (w rezyserii Alexa Proyasa, Lionsgate) wydanego w USA 26 lutego 2016 r. — decydujacy globalny kanon kinowy XXI wieku.

Słabość

Slabosci Horusa to: (1) konflikt bez konca z Setem — decydujaca kanoniczna slabosc — decydujacy kanon 80-letniej walki o tron w boskim sadzie w okolo 1250 p.n.e. Papirusie Chester Beatty I; (2) utracone lewe oko — decydujaca kanoniczna slabosc — decydujacy kanon, w ktorym stracil lewe oko w walce z Setem, a Thot (Thoth) je przywrocil, stajac sie Wedzat (Wedjat); (3) ucieczka w dziecinstwie — decydujaca kanoniczna slabosc — decydujacy kanon okolo I wieku n.e. Plutarch De Iside et Osiride rozdzialy 16-17 — jego matka Izyda ukryla go w bagnach Khemmis (Khemmis) i wychowala, a jego dziecinstwo bylo ciagla seria ucieczki i transformacji pod nieustannym zagrozeniem Seta; (4) wiazanie trucizny skorpiona — decydujacy kanon, w ktorym byl ugryziony przez skorpiona w dziecinstwie i prawie umarl, ale zostal przywrocony przez magie Izydy i Thota; (5) wiazanie Oka Horusa — decydujacy kanon stracenia i odzyskania; (6) wiazanie boskiego sadu — decydujacy kanon 80-letniej walki; (7) wiazanie swietego obszaru — decydujacy kanon Swiatyni Edfu; (8) wiazanie z faraonem — decydujacy kanon bycia wcieleniem zywego krola. Decydujacy kanoniczny final to decydujacy kanon mitologiczny z okolo 1250 p.n.e. Papirusu Chester Beatty I — po 80-letniej walce, przez sad bogow, Horus odzyskal tron Egiptu, a Set zostal wygnany na pustynie.

Znaczenie kulturowe

Horus nie jest po prostu ikona boga krolestwa, lecz kanoniczna ikonograficzna postacia decydujacego egipskiego kanonu, ktora przekracza przeddynastyczna wiare w sokola, okolo 3100 p.n.e. palete Narmera, okolo 2400-2300 p.n.e. Stare Panstwo 5. dynastia Teksty Piramid Unasa, okolo 2100-1700 p.n.e. Srednie Panstwo Teksty Sarkofagow, okolo 1550 p.n.e. Nowe Panstwo Ksiega Umarlych, okolo 1250 p.n.e. Nowe Panstwo okres Ramzesa V Papirus Chester Beatty I 'Spory Horusa i Seta', okolo 237-57 p.n.e. dynastia ptolemejska Swiatynia Edfu, okolo I wiek n.e. Plutarch De Iside et Osiride rozdzialy 12-20 i 54-58, 1980 TSR D&D Deities & Demigods, 1994 film Gwiezdne wrota i 2016 film Gods of Egypt. Wiara w sokola (Falcon) okresu przeddynastycznego (okolo 3200 p.n.e.) ustanowila sie jako decydujacy kanon w ikonografii sokola z palety Narmera (Narmer Palette) z okolo 3100 p.n.e. i Tekstow Piramid Unasa Starego Panstwa 5. dynastii z okolo 2400-2300 p.n.e. Decydujacy kanon mitologiczny to 'Spory Horusa i Seta (Contendings of Horus and Seth)' z Papirusu Chester Beatty I (Chester Beatty Papyrus I, okolo 16 kolumn) z okresu 20. dynastii Nowego Panstwa Ramzesa V z okolo 1250 p.n.e. — decydujacy kanon, w ktorym po 80-letniej walce o tron w boskim sadzie Horus odzyskal tron Egiptu, a Set zostal wygnany na pustynie. Decydujacy kanon swiatyni to Swiatynia Horusa w Edfu (Temple of Edfu) dynastii ptolemejskiej z okolo 237-57 p.n.e. — okolo 137 m dlugosci, 36 m szerokosci, z pylonami okolo 36 m wysokosci — najlepiej zachowana swiatynia Egiptu — decydujacy kanon, i kanon Horusa w Heliopolis. Decydujacy kanon XXI wieku to Horus grany przez Brentona Thwaitesa (Brenton Thwaites, urodzony 10 sierpnia 1989 r. w Cairns, Australia) z filmu Gods of Egypt (Gods of Egypt) (w rezyserii Alexa Proyasa, Lionsgate, swiatowy box office okolo 150,9 milionow dolarow) wydanego w USA 26 lutego 2016 r. — decydujacy globalny kanon kinowy XXI wieku.

W popkulturze

• Okres przeddynastyczny wiara w sokola (okolo 3200 p.n.e.) — decydujacy kanon pochodzenia
• Paleta Narmera ikonografia sokola (okolo 3100 p.n.e.) — decydujacy kanon pochodzenia
• Stare Panstwo 5. dynastia Teksty Piramid Unasa (okolo 2400-2300 p.n.e.) — decydujacy kanon Starego Panstwa
• Srednie Panstwo Teksty Sarkofagow (okolo 2100-1700 p.n.e.) — decydujacy kanon pogrzebowy
• Nowe Panstwo Ksiega Umarlych (okolo 1550 p.n.e.) — decydujacy kanon Ksiegi-Umarlych
• Papirus Chester Beatty I 'Spory Horusa i Seta' (okolo 1250 p.n.e.) — decydujacy kanon mitologiczny
• Dynastia ptolemejska Swiatynia Edfu (okolo 237-57 p.n.e.) — decydujacy kanon architektury-swiatyni
• Plutarch De Iside et Osiride rozdzialy 12-20, 54-58 (okolo I wieku n.e.) — decydujacy grecko-lacinski kanon
• TSR D&D Deities & Demigods, Horus (1980) — decydujacy kanon fantasy RPG
• Film Gwiezdne wrota, Horus (1994) — decydujacy kanon kinowy XXI wieku
• Film Gods of Egypt, Horus Brenton Thwaites (2016) — decydujacy kanon kinowy XXI wieku

Ciekawostki

Etymologia Horusa (egipskie Ḥr Hor) to decydujace kanoniczne slownictwo 'wysoki' lub 'odlegly', a greckie Hōros, lacinskie Horus i pseudonimy Heru (Heru), Hor-sa-Iset (Hor-sa-Iset, 'Horus syn Izydy'), Hor-wer (Hor-wer, 'Horus Wielki'), Hor-akhti (Hor-akhti, 'Horus dwoch horyzontow') i Harpokrates (Harpokrates, 'Horus Dziecko') to decydujace kanoniczne slownictwo. Ikonograficzne pochodzenie to wiara w sokola (Falcon) okresu przeddynastycznego (okolo 3200 p.n.e.) — decydujacy kanon pochodzenia — a ikonografia sokola z palety Narmera (Narmer Palette) z okolo 3100 p.n.e. to decydujacy kanon pochodzenia. Decydujacy kanon tekstowy to Teksty Piramid (Pyramid Texts) Unasa (Unas, panowanie 2375-2345 p.n.e.) Starego Panstwa 5. dynastii z okolo 2400-2300 p.n.e. w Sakkarze — decydujacy kanon, w ktorym Horus wskrzesil zmarlego Ozyrysa, i 'Spory Horusa i Seta (Contendings of Horus and Seth)' z Papirusu Chester Beatty I (Chester Beatty Papyrus I, okolo 16 kolumn) z okresu 20. dynastii Nowego Panstwa Ramzesa V z okolo 1250 p.n.e. — decydujacy kanon, w ktorym po 80-letniej walce o tron w boskim sadzie Horus odzyskal tron Egiptu, a Set zostal wygnany na pustynie. De Iside et Osiride (De Iside et Osiride) rozdzialy 12-20 i 54-58 greckiego Plutarcha (Plutarchos) z okolo I wieku n.e. — decydujacy kanon dziecinstwa Horusa i konfliktu z Setem — i 'Oko Horusa (Eye of Horus, Wedzat Wedjat)' — decydujacy kanon, w ktorym jego lewe oko utracone w walce z Setem zostalo przywrocone przez Thota (Thoth) — decydujacy kanon najbardziej rozpowszechnionego amuletu jako symbol ochrony i uzdrowienia. Decydujacy kanon, w ktorym zywy faraon byl wcieleniem Horusa, a 'imie Horusa (Horus name)' bylo najstarszym z 5 tytulow krolewskich. Swiatynia Horusa w Edfu (Temple of Edfu) dynastii ptolemejskiej z okolo 237-57 p.n.e. — okolo 137 m dlugosci — to decydujacy kanon swiatyni, a Horus grany przez Brentona Thwaitesa (Brenton Thwaites) z filmu Gods of Egypt (Gods of Egypt) (w rezyserii Alexa Proyasa) wydanego w USA 26 lutego 2016 r. to decydujacy globalny kanon kinowy XXI wieku.