
Anubis
Anubis · Egipski bóg — Strażnik śmierci i mumifikacji
Anubis (egipskie Anpu, greckie Anubis) to bog podziemia starozytnej egipskiej mitologii — decydujacy kanon — ktory prowadzi dusze zmarlych i przewodniczy rytualowi mumifikacji (balsamowania) — decydujaca kanoniczna ikonograficzna postac z glowa szakala i ludzkim cialem, czarna skora lub czarnym futrem. Pseudonimy — Anpu (Anpu), Imy-ut (Imy-ut, 'Ten, ktory jest w bandazach'), Khenty-amentiu (Khenty-amentiu, 'Pierwszy z Zachodnich'), Wepwawet (Wepwawet) — to decydujace kanoniczne slownictwo. Decydujacy kanon tekstowy to decydujacy kanon pochodzenia Tekstow Piramid (Pyramid Texts) faraona Unisa (Unas) z Sakkary z 5. dynastii Egiptu z okolo 2400-2300 p.n.e., i decydujacy kanon Rozdzialu 125 Ksiegi Umarlych (Book of the Dead, Ksiega Wyjscia na Dzien) Nowego Panstwa Egiptu z okolo 1550 p.n.e. Decydujacy kanon mitologiczny to decydujacy kanon 'Wazenia Serca (Weighing of the Heart)' — decydujacy kanon, w ktorym Anubis prowadzi dusze zmarlego do Sali Dwoch Prawd (Hall of Two Truths) i wazy jego serce wobec piora Maat (Ma'at, bogini sprawiedliwosci) na wadze.
Pochodzenie
Decydujace pochodzenie kultu Anubisa to decydujacy kanon Okresu Predynastycznego (Early Dynastic Period) Egiptu z okolo 3100 p.n.e. — decydujacy kanon, w ktorym Anubis zostal ubostwiony jako 'bog smierci i pogrzebu', inspirowany wygladem szakali, ktore czesto przebywaly na egipskich cmentarzach i pozeraly zwloki. Decydujacy kanon tekstowy pochodzenia to decydujacy kanon pochodzenia Tekstow Piramid (Pyramid Texts) faraona Unisa (Unas, panujacy okolo 2375-2345 p.n.e.) z Sakkary (Saqqara) z 5. dynastii Egiptu z okolo 2400-2300 p.n.e. — decydujacy kanon roli bezpiecznego prowadzenia duszy zmarlego faraona do zaswiatow. Decydujacy kanon Ksiegi Umarlych to decydujacy kanon Rozdzialu 125 ('Wazenie Serca') Ksiegi Umarlych (Book of the Dead, oryginalnie 'pert em hru, Ksiega Wyjscia na Dzien') Nowego Panstwa Egiptu z okolo 1550 p.n.e. — decydujacy kanon 42 negatywnych wyznan 'Nie popelnilem grzechu'. Decydujacy kanon artystyczny to decydujacy kanon artystyczny pochodzenia czarnego sanktuarium szakala Anubisa (Anubis shrine, obecnie w Muzeum Egipskim w Kairze) z grobowca (KV62) faraona Tutanchamona (Tutankhamun), ktory zmarl okolo 1323 p.n.e., i decydujacy kanon ikonografii 'Wazenia Serca' w papirusie (Ksiega Umarlych, obecnie w British Museum EA 9901) Hunefera (Hunefer) z XIII wieku p.n.e. Decydujacy kanon grecko-rzymski to decydujacy kanon Anubisa w De Iside et Osiride (De Iside et Osiride) greckiego Plutarcha (Plutarch) z I wieku n.e., i decydujacy kanon Anubisa na festiwalu Izydy w Metamorfozach (Metamorphoses) Ksiega 11 rzymskiego Apulejusza (Apuleius) z II wieku n.e.
Cechy
- Glowa szakala i ludzkie cialo — czarna skora lub czarne futro
- Nadzorca rytualu mumifikacji — nauczyl ludzi techniki mumifikacji
- Rola wazenia serca zmarlego pioro Maat i waga
- Glowna os Przewodnik Sali Dwoch Prawd
- Pseudonimy — Anpu (Anpu), Imy-ut (Imy-ut, Ten, ktory jest w bandazach), Khenty-amentiu (Khenty-amentiu, Pierwszy z Zachodnich)
- Egipscy kaplani nosili maski Anubisa podczas wykonywania rytualu mumifikacji
Opowieści
Wedrowka szakali na cmentarzach w Okresie Predynastycznym Egiptu z okolo 3100 p.n.e. to decydujace pochodzenie, a decydujacy kanon tekstowy to Teksty Piramid Unisa z okolo 2400-2300 p.n.e. i Rozdzial 125 Ksiegi Umarlych z okolo 1550 p.n.e. Decydujacy kanon, ktory glownie pelni role ochrony dusz zmarlych w wytwarzaniu mumii i rytualach pogrzebowych, i decydujacy kanon, ze egipscy kaplani nosili maski Anubisa podczas wykonywania rytualu mumifikacji. Z czasem stopniowo wchlonal kult Ozyrysa, ale przez dlugi okres czczony jako bostwo opiekuncze mumii i grobowcow — decydujacy kanon. Decydujacy kanon video XXI wieku to decydujacy kanon Anubisa w amerykanskim serialu telewizyjnym Stargate SG-1 od 1994 r. i w amerykanskiej serii filmowej Mumia (The Mummy) z 1999-2017 r. rezyserii Stephena Sommersa, a decydujacy kanon video XXI wieku to decydujacy globalny kanon video XXI wieku Anubisa w serialu Disney Plus Marvel Studios USA Moon Knight w glownej roli z Oscarem Isaakiem od 30 marca 2022 r.
Słabość
Slabosci Anubisa to: (1) wchloniecie w kult Ozyrysa — decydujaca kanoniczna slabosc — jako istota mitologiczna nie ma rzeczywistej slabosci, ale jego wplyw zmalal po rozszerzeniu kultu Ozyrysa, z decydujacym kanonem, ze od Sredniego Panstwa z okolo XXI-XVII wieku p.n.e., kiedy Ozyrys stal sie najwyzszym bogiem podziemia, Anubis zostal zdegradowany do jego podwladnego lub jego syna; (2) wiazanie szakala — decydujacy kanon wiazania przez glowe szakala i cmentarz; (3) wiazanie mumifikacji — decydujacy kanon bycia zwiazanym jako nadzorca rytualu mumifikacji; (4) wiazanie Maat — decydujacy kanon bycia zwiazanym przez pioro i wage Maat (bogini sprawiedliwosci); (5) wiazanie Sali Zmarlych — decydujacy kanon; (6) wiazanie swietego obszaru — decydujacy kanon; (7) wiazanie czarnego koloru — decydujacy kanon wiazania przez czarna skore lub czarne futro; (8) wiazanie czasu — decydujacy kanon polaczenia z Hermesem po okresie hellenistycznym Grecji z okolo IV wieku p.n.e. (Hermanubis). Decydujacy kanoniczny final to decydujacy kanon mitologiczny bycia czczonym do Cesarstwa Rzymskiego jako Hermanubis, polaczone bostwo polaczone z greckim psychopompem Hermesem.
Znaczenie kulturowe
Anubis to nie tylko ikona boga podziemia, lecz kanoniczna ikonograficzna postac decydujacego greckiego-egipskiego kanonu, ktora przekracza egipski Okres Predynastyczny z okolo 3100 p.n.e., Teksty Piramid Unisa z okolo 2400-2300 p.n.e., Rozdzial 125 Ksiegi Umarlych z okolo 1550 p.n.e., sanktuarium szakala Anubisa z grobowca (KV62) Tutanchamona z okolo 1323 p.n.e., papirus Hunefera z XIII wieku p.n.e., De Iside et Osiride Plutarcha z I wieku n.e., Metamorfozy Ksiega 11 Apulejusza z II wieku n.e., wykopaliska Tutanchamona przez Howarda Cartera w 1922 r., amerykanska seria filmowa Mumia z 1999-2017 r. i Moon Knight Marvela z 2022 r. Decydujace pochodzenie kultu Anubisa ustanowilo sie jako decydujacy kanon Okresu Predynastycznego Egiptu z okolo 3100 p.n.e. — decydujacy kanon, w ktorym Anubis zostal ubostwiony jako 'bog smierci i pogrzebu', inspirowany wygladem szakali, ktore czesto przebywaly na egipskich cmentarzach i pozeraly zwloki. Decydujacy kanon tekstowy pochodzenia to decydujacy kanon pochodzenia Tekstow Piramid (Pyramid Texts) faraona Unisa (Unas, panujacy okolo 2375-2345 p.n.e.) z Sakkary (Saqqara) z 5. dynastii Egiptu z okolo 2400-2300 p.n.e., a decydujacy kanon Ksiegi Umarlych to decydujacy kanon Rozdzialu 125 'Wazenia Serca (Weighing of the Heart)' Ksiegi Umarlych (Book of the Dead) Nowego Panstwa Egiptu z okolo 1550 p.n.e. — decydujacy kanon, w ktorym Anubis prowadzi dusze zmarlego do Sali Dwoch Prawd (Hall of Two Truths) i wazy jego serce wobec piora Maat (Ma'at, bogini sprawiedliwosci) na wadze, przy czym serce idzie do wiecznego Pola Trzcin (Aaru) pokoju, jesli jest lzejsze od piora, lub jest pozerane przez potwora Ammuta (Ammut, z glowa lwa, cialem hipopotama i ogonem krokodyla) i unicestwione na zawsze, jesli jest ciezsze. Decydujacy kanon artystyczny to decydujacy kanon artystyczny pochodzenia czarnego sanktuarium szakala Anubisa (Anubis shrine, obecnie w Muzeum Egipskim w Kairze, JE 61444) z grobowca (KV62, wykopanego przez Howarda Cartera 4 listopada 1922 r.) faraona Tutanchamona (Tutankhamun, okolo 1341-1323 p.n.e.), ktory zmarl okolo 1323 p.n.e., i decydujacy kanon ikonografii 'Wazenia Serca' w papirusie (Ksiega Umarlych, obecnie w British Museum EA 9901) Hunefera (Hunefer, epoka Ramzesa I) z XIII wieku p.n.e. Decydujacy kanon grecko-rzymski to decydujacy kanon Anubisa w De Iside et Osiride (De Iside et Osiride) greckiego Plutarcha (Plutarch, 46-120 n.e.) z I wieku n.e., i decydujacy kanon Anubisa na festiwalu Izydy w Metamorfozach (Metamorphoses) Ksiega 11 rzymskiego Apulejusza (Apuleius, 124-170 n.e.) z II wieku n.e. Decydujacy kanon video XXI wieku to decydujacy globalny kanon video Anubisa w serialu Disney Plus Marvel Studios USA Moon Knight (Moon Knight) w glownej roli z Oscarem Isaakiem, 6 odcinkow, od 30 marca 2022 r.
W popkulturze
Egipski Okres Predynastyczny kult szakala (okolo 3100 p.n.e.) — decydujacy kanon pochodzeniaTeksty Piramid Unisa Anubis (okolo 2400-2300 p.n.e.) — decydujacy kanon tekstowy pochodzeniaKsiega Umarlych Rozdzial 125 Wazenie Serca (okolo 1550 p.n.e.) — decydujacy kanon Ksiegi UmarlychCzarne sanktuarium szakala Anubisa z grobowca (KV62) Tutanchamona (okolo 1323 p.n.e.) — decydujacy kanon artystyczny pochodzeniaPapirus Hunefera ikonografia Wazenia Serca (XIII wiek p.n.e.) — decydujacy kanon artystycznyPlutarch De Iside et Osiride (De Iside et Osiride) (I wiek n.e.) — decydujacy kanon greckiApulejusz Metamorfozy (Metamorphoses) Ksiega 11 (II wiek n.e.) — decydujacy kanon rzymski1922 wykopaliska grobowca Tutanchamona przez Howarda Cartera — decydujacy kanon archeologiczny XX wiekuAmerykanska seria filmowa Mumia (The Mummy) 1999-2017 — decydujacy globalny kanon videoSerial Disney Plus Marvel Moon Knight Anubis 2022 — decydujacy globalny kanon video XXI wieku
Related

Azrael
Azrael· Anioł śmierci Żniwiarz dusz

Lucyfer
Lucyfer · Niosący światło — Upadły archanioł, książę pychy

Szatan
Szatan · Przeciwnik — Książę gniewu, oskarżyciel ludzkości

Belfegor
Belfegor · Książę lenistwa — Ten, kto rujnuje ludzkość przez gnuśność

Bael
Bael · Pierwszy z 72 duchów Salomona — Król Wschodu

Astarot
Astarot · 29. z 72 duchów Salomona — Wielki książę

Mamona
Mamona · Demon bogactwa — Książę chciwości

Abaddon
Abaddon· Anioł zniszczenia Król Otchłani

Lilit
Lilit · Wiedźma nocy — Pierwsza żona Adama, matka demonic

Re
Re· Egipski bóg słońca Stwórca i król bogów

Ozyrys
Ozyrys · Egipski król zaświatów — Bóg zmartwychwstania i obfitości

Izyda
Izyda · Egipska bogini magii i macierzyństwa — Bogini dziesięciu tysięcy imion