Ozyrys

Pochodzenie

Ikonograficzne pochodzenie to czczenie boga rolnictwa-plodnosci z okresu okolo 2890 p.n.e. 2 dynastii, a decydujacy kanon tekstowy to Teksty Piramid (Pyramid Texts) z okolo 2400-2300 p.n.e. — Stare Panstwo 5 dynastia — decydujacy kanon pochodzenia okolo 200 z okolo 759 zaklec Unasa (Unas) w Sakkarze — i Teksty Sarkofagow (Coffin Texts) z okolo 2100-1700 p.n.e. Sredniego Panstwa — okolo 1185 zaklec. Ksiega Umarlych (Book of the Dead) z okolo 1550 p.n.e. Nowego Panstwa 18 dynastii — okolo 192 zaklec — szczegolnie rozdzial 125 'Negatywne wyznanie (Negative Confession)' — decydujacy kanon 'Wazenia Serca (Weighing of the Heart)', w ktorym zmarly wyznaje 42 negacje takie jak 'Nie zabilem, nie ukradlem' przed 42 sedziami przed tronem Ozyrysa, a serce wazone jest z piorkiem bogini Maat (Ma'at). De Iside et Osiride (De Iside et Osiride) rozdzialy 12-19 greckiego Plutarcha (Plutarch) z okolo 100 r. n.e. — decydujacy kanon, w ktorym Set (Seth) wraz z 72 spiskowcami wykonal trumne, ktora pasowala do ciala Ozyrysa, przetestowal ja na uczcie, a po wejsciu Ozyrysa do trumny zatknal ja gwozdziami, zaplombowal olowiem i wrzucil do Nilu, zabijajac go — i decydujacy kanon, w ktorym po znalezieniu trumny przez Izyde w Byblos (Byblos), Set ponownie rozczlonkowal go na 14 kawalkow i rozrzucil je, a Izyda zebrala 13 kawalkow, ale fallus zostal zjedzony przez rybe (Oxyrhynchos), wiec wykonala zloty fallus.

Cechy

• Krol z zielona lub niebieska skora owiniety jak mumia
• Korona atef (atef) z dwoma piorami i rogami barana
• Snopy ziarna z cepem (flail) heka i pasterskim kostem (crook) nekhakha
• Siedzi na tronie i sadzi dusze zmarlych
• Wazenie Serca — rownowaga z piorkiem Maat (Ma'at)
• Glowna swiatynia — Abydos (Abydos)

Opowieści

Czczenie boga rolnictwa-plodnosci okolo 2890 p.n.e. 2 dynastii to decydujace pochodzenie, a decydujacy kanon tekstowy to Teksty Piramid (piramida Unasa) z okolo 2400-2300 p.n.e. Starego Panstwa 5 dynastii, Teksty Sarkofagow z okolo 2100-1700 p.n.e. Sredniego Panstwa i rozdzial 125 'Negatywne wyznanie' i 'Wazenie Serca' Ksiegi Umarlych z okolo 1550 p.n.e. Nowego Panstwa. Decydujacy kanon morderstwa i zmartwychwstania Ozyrysa w De Iside et Osiride rozdzialach 12-19 Plutarcha z okolo 100 r. n.e. z okolo I wieku n.e., a decydujacy kanon, w ktorym jako centralny bog rytualow pogrzebowych, kazdy zmarly byl nazywany 'Ozyrys ○○' i modlil sie, aby zostac wskrzeszonym jak on. Decydujacy kanon rolnikow podazajacych za jego mitem zmartwychwstania, robiac corocznie lalki z ziarna 'lozko Ozyrysa (Osiris bed)', pochowujac je i czekajac na kielkowanie, a decydujacy kanon swiatyni Ozyrysa w Abydos (Abydos) w Egipcie i corocznego festiwalu 'Misterow Ozyrysa (Osiris Mysteries)' to decydujacy kanon religijny. Ozyrys z 1980 D&D Deities & Demigods (Deities & Demigods) TSR w USA to decydujacy kanon fantasy RPG, a Ozyrys z filmu Gwiezdne wrota (Stargate) (w rezyserii Rolanda Emmericha, MGM) wydanego w USA 28 pazdziernika 1994 r., mit Ozyrysa z filmu Mumia (The Mummy) (w rezyserii Stephena Sommersa, Universal) wydanego w USA 7 maja 1999 r., i Ozyrys grany przez Bryana Browna (Bryan Brown) z filmu Bogowie Egiptu (Gods of Egypt) (w rezyserii Alexa Proyasa, Lionsgate) wydanego w USA 26 lutego 2016 r. to decydujacy globalny kanon kinowy XXI wieku.

Słabość

Slabosci Ozyrysa to: (1) spisek Seta — decydujaca kanoniczna slabosc — decydujacy kanon w okolo I wieku n.e. Plutarch De Iside et Osiride rozdzialy 13-18 — uwiezienie w trumnie i zabicie przez Seta i 72 spiskowcow; (2) zaginiony fallus — najdecydujaca kanoniczna slabosc — po rozczlonkowaniu na 14 kawalkow fallus zostal zjedzony przez rybe i zaginiony, wiec Izyda wykonala zloty fallus — decydujacy kanon; (3) wiazanie swiata zywych — decydujacy kanon, ze nie moze juz panowac w swiecie zywych — decydujacy kanon, ze Horus (Horus) stal sie bogiem zyjacych krolow; (4) wiazanie mumii — decydujacy kanon owinietego jak mumia; (5) wiazanie Duat (Duat) — decydujacy kanon podziemia; (6) wiazanie ziarna — decydujacy kanon jako bog ziarna, ktory umiera i wskrzesza sie corocznie; (7) wiazanie 14 kawalkow — decydujacy kanon; (8) ciezar sadu — decydujacy kanon. Decydujacy kanoniczny final to decydujacy kanon mitologiczny okolo I wieku n.e. Plutarch De Iside et Osiride rozdzialy 19-20 — Izyda wskrzesila cialo Ozyrysa, pocziela Horusa (Horus), a potem Ozyrys stal sie krolem Duat.

Znaczenie kulturowe

Ozyrys nie jest po prostu ikona boga podziemia, lecz kanoniczna ikonograficzna postacia decydujacego egipskiego kanonu, ktora przekracza okolo 2400-2300 p.n.e. Stare Panstwo 5 dynastii Teksty Piramid Unasa, okolo 2100-1700 p.n.e. Srednie Panstwo Teksty Sarkofagow, okolo 1550 p.n.e. Nowe Panstwo Ksiega Umarlych rozdzial 125 'Negatywne wyznanie' i 'Wazenie Serca', okolo I wiek n.e. Plutarch De Iside et Osiride rozdzialy 12-19, swiatynia Ozyrysa w Abydos (Abydos) w Egipcie, 1980 D&D Deities & Demigods, film Gwiezdne wrota z 1994 r., film Mumia z 1999 r. i film Bogowie Egiptu z 2016 r. Czczenie boga rolnictwa-plodnosci okresu okolo 2890 p.n.e. 2 dynastii ustanowilo sie jako decydujacy kanon w Tekstach Piramid (Pyramid Texts) z okolo 2400-2300 p.n.e. — Stare Panstwo 5 dynastia — Unasa (Unas) w Sakkarze. Decydujacy kanon mitologiczny to De Iside et Osiride (De Iside et Osiride) rozdzialy 12-19 greckiego Plutarcha (Plutarch, okolo 46-119) z okolo 100 r. n.e. z okolo I wieku n.e. — decydujacy kanon, w ktorym Set (Seth) wraz z 72 spiskowcami wykonal trumne, ktora pasowala do ciala Ozyrysa, przetestowal ja na uczcie, a po wejsciu Ozyrysa do trumny zatknal ja gwozdziami, zaplombowal olowiem i wrzucil do Nilu, zabijajac go — i decydujacy kanon, w ktorym po znalezieniu trumny przez Izyde w Byblos (Byblos), Set ponownie rozczlonkowal go na 14 kawalkow i rozrzucil je, a Izyda zebrala 13 kawalkow, ale fallus zostal zjedzony przez rybe i zaginiony, wiec wykonala zloty fallus. Decydujacy kanon XXI wieku to Ozyrys z filmu Gwiezdne wrota (Stargate) (w rezyserii Rolanda Emmericha, MGM, swiatowy box office okolo 196,5 milionow dolarow) wydanego w USA 28 pazdziernika 1994 r., mit Ozyrysa z filmu Mumia (The Mummy) (w rezyserii Stephena Sommersa, Universal, swiatowy box office okolo 416,4 milionow dolarow) wydanego w USA 7 maja 1999 r., i Ozyrys grany przez Bryana Browna (Bryan Brown, urodzony 23 czerwca 1947 r. w Sydney, Australia) z filmu Bogowie Egiptu (Gods of Egypt) (w rezyserii Alexa Proyasa, Lionsgate) wydanego w USA 26 lutego 2016 r. to decydujacy globalny kanon kinowy XXI wieku.

W popkulturze

• Stare Panstwo 5 dynastia Teksty Piramid Unasa (okolo 2400-2300 p.n.e.) — decydujacy kanon pochodzenia
• Srednie Panstwo Teksty Sarkofagow (okolo 2100-1700 p.n.e.) — decydujacy kanon pogrzebowy
• Nowe Panstwo Ksiega Umarlych rozdzial 125 'Negatywne wyznanie' (okolo 1550 p.n.e.) — decydujacy kanon sadu
• Nowe Panstwo Amduat (okolo 1550 p.n.e.) — decydujacy kanon podziemnego swiata
• Plutarch De Iside et Osiride rozdzialy 12-19 (okolo I wieku n.e.) — decydujacy grecko-lacinski kanon
• Abydos (Abydos) swiatynia Ozyrysa (Nowe Panstwo) — decydujacy religijno-architektoniczny kanon
• TSR D&D Deities & Demigods, Ozyrys (1980) — decydujacy kanon fantasy RPG
• Film Gwiezdne wrota, Ozyrys (1994) — decydujacy kanon kinowy XXI wieku
• Film Mumia, mit Ozyrysa (1999) — decydujacy kanon kinowy XXI wieku
• Film Bogowie Egiptu, Ozyrys Bryan Brown (2016) — decydujacy kanon kinowy XXI wieku

Ciekawostki

Etymologia Ozyrysa (egipskie Asar lub Usir) to decydujace kanoniczne slownictwo 'siedziba silnego (seat of the strong)' lub 'tron (throne)', a greckie Osiris, lacinskie Osiris i pseudonimy Wennefer (Wn-nfr Wennefer, 'wiecznie dobry'), Khenty-Amentiu (Khenty-Amentiu, 'pierwszy z zachodnich') i Neb-Duat (Neb-Duat, 'pan Duat') to decydujace kanoniczne slownictwo. Decydujacy kanon tekstowy to Teksty Piramid (Pyramid Texts) z okolo 2400-2300 p.n.e. — Stare Panstwo 5 dynastia — decydujacy kanon pochodzenia okolo 200 z okolo 759 zaklec w wnetrzu piramidy Unasa (Unas, panowanie 2375-2345 p.n.e.) w Sakkarze — i De Iside et Osiride (De Iside et Osiride) rozdzialy 12-19 greckiego Plutarcha (Plutarch, okolo 46 urodzony w Cheronei, Grecja, zmarl okolo 119) z okolo 100 r. n.e. z okolo I wieku n.e. — najpelniejszy kanon. Decydujacy kanon, w ktorym jest synem Geba (Geb, ziemia) i Nut (Nut, niebo) Enneady z Heliopolis (Ennead), mezem Izydy (Isis) i jednym z czworga rodzenstwa wraz ze swoim bratem Setem (Seth) i siostra Neftyda (Nephthys). Decydujacy kanon, w ktorym Set (Seth) wraz z 72 spiskowcami wykonal trumne, ktora pasowala do ciala Ozyrysa, przetestowal ja na uczcie, a po wejsciu Ozyrysa do trumny zatknal ja gwozdziami, zaplombowal olowiem i wrzucil do Nilu, zabijajac go — i decydujacy kanon, w ktorym po znalezieniu trumny przez Izyde w cedrze w Byblos (Byblos), Set ponownie rozczlonkowal go na 14 kawalkow i rozrzucil je, a Izyda zebrala 13 kawalkow, ale fallus (phallus) zostal zjedzony przez rybe Oxyrhynchos (Oxyrhynchos) i zaginiony, wiec wykonala zloty fallus. Decydujacy kanon, w ktorym Izyda zmumifikowala cialo Ozyrysa i wskrzesila go, pocziela Horusa (Horus), a potem Ozyrys stal sie krolem Duat (Duat), i w rozdziale 125 Ksiegi Umarlych 'Wazenie Serca (Weighing of the Heart)' serce zmarlego bylo wazone z piorkiem Maat (Ma'at), a jesli zrownowazone, byl wskrzeszany — decydujacy kanon, i decydujacy kanon corocznego festiwalu 'Misterow Ozyrysa (Osiris Mysteries)' odbywajacego sie w Abydos (Abydos). Ozyrys grany przez Bryana Browna (Bryan Brown, urodzony 23 czerwca 1947 r. w Sydney, Australia) z filmu Bogowie Egiptu (Gods of Egypt) (w rezyserii Alexa Proyasa, Lionsgate) wydanego w USA 26 lutego 2016 r. to decydujacy globalny kanon kinowy XXI wieku.