Gabriel

Pochodzenie

Ikonograficzne pochodzenie to wplyw perskiej wiary anielskiej z okresu niewoli babilonskiej z okolo VI wieku p.n.e., a decydujacy kanon tekstowy to Ksiega Daniela (Daniel) 8:15-26 z okolo II wieku p.n.e. — 167-164 p.n.e. — Stary Testament — decydujacy kanon pochodzenia, w ktorym po tym, jak Daniel zobaczyl wizje przy rzece Ulai, Gabriel pojawil sie w 'wygladzie czlowieka (kemar'eh-geber)' i zinterpretowal znaczenie wizji — i 9:21-27 — decydujacy kanon, w ktorym Gabriel 'szybko przylecial w czasie ofiary wieczornej' i dostarczyl proroctwo 70 tygodni (70 weeks). Ewangelia Lukasza (Luke) 1:11-20 z okolo I wieku n.e. Nowego Testamentu — decydujacy kanon, w ktorym Gabriel zwiastowal poczecie Jana Chrzciciela (John the Baptist) kaplanowi Zachariaszowi (Zechariah) po prawej stronie oltarza kadzielnego w Swiatyni w Jerozolimie, a w wyniku zwatpienia Zachariasza, stal sie niemy — i 1:26-38 — decydujacy kanon Zwiastowania (Annunciation), w ktorym 'w szostym miesiacu' Gabriel pojawil sie dziewicy Marii w Nazarecie w Galilei i pozdrowil ja 'Bądź pozdrowiona, pelna laski, Pan z Toba' i zwiastowal poczecie Jezusa. Apokryficzna 1 Ksiega Henocha (1 Enoch) z okolo III-I wieku p.n.e. 9:1, 10:9, 20:7 — decydujacy kanon ustanawiajacy Gabriela jako jednego z czterech archaniolow (razem z Michalem, Rafalem i Urielem), a Koran (Qur'an) 2:97-98, 26:192-195 i 53:5-18 z okolo VII wieku — 610-632 n.e. — Islam — to decydujacy kanon islamski.

Cechy

• Gracjalny aniol trzymajacy lilie
• Dlugi zwoj (przeslanie) i zlota trabka
• Biale jedwabne szaty i krecone wlosy
• Wielkie biale pierzaste skrzydla
• Patron komunikacji, pocztowych i sluzb dyplomatycznych
• Swieto Zwiastowania 25 marca

Opowieści

Wplyw perskiej wiary anielskiej z okresu niewoli babilonskiej z okolo VI wieku p.n.e. to decydujace pochodzenie, a decydujacy kanon tekstowy to Ksiega Daniela rozdzialy 8 i 9 Starego Testamentu z okolo II wieku p.n.e. i Ewangelia Lukasza 1:11-20 i 1:26-38 (Zwiastowanie) Nowego Testamentu z okolo I wieku n.e. Decydujacy kanon islamski, w ktorym Jibril (Jibril) objawil Koran Mahometowi przez 23 lata od pierwszego objawienia w Jaskini Hira (Cave of Hira) w 610 r. n.e. do smierci Mahometa w 632 r. z okolo VII wieku, a kanon 9 rang aniolow z De Caelesti Hierarchia (De Caelesti Hierarchia) Pseudo-Dionizego Areopagity (Pseudo-Dionysius the Areopagite) z okolo V wieku Syrii to decydujacy kanon. Fresk Zwiastowania (Annunciazione) z Convento di San Marco (Convento di San Marco) we Florencji, Wlochy autorstwa Fra Angelico (Fra Angelico, okolo 1395-1455) z 1438-1445 i Zwiastowanie z Urbino autorstwa Rafaela Sanzio (Raffaello Sanzio, 1483-1520) z 1485 oraz drzeworyt Albrechta Durera (Albrecht Durer, 1471-1528) z 1510 to decydujacy kanon artystyczny. Gabriel z Paradise Lost (Paradise Lost) brytyjskiego poety Johna Miltona (John Milton, 1608-1674) z 1667 to decydujacy kanon XVII wieku, a Gabriel z 1980 D&D Deities & Demigods (Deities & Demigods) TSR w USA i aniol Moroni (interpretowany jako Gabriel) z amerykanskiego mormonizmu z 1843 r. to decydujacy kanon religijny. Decydujacy kanon XXI wieku to Gabriel z filmu Noah (Noah) (w rezyserii Darrena Aronofsky'ego, Paramount) wydanego w USA 26 lutego 2014 r., a Gabriel (grany przez Conora Trinneera) z sezonu 5 (2020 r.) serialu Amazon Prime Video Lucifer (Lucifer) rozpoczetego w USA w 2017 r. to decydujacy kanon video XXI wieku.

Słabość

Slabosci Gabriela to: (1) brak wolnej woli — decydujaca kanoniczna slabosc w okolo II wieku p.n.e. Daniel i okolo I wieku n.e. Lukasz kanonie — decydujacy kanon, ze jako poslaniec Boga musi dokladnie dostarczyc wiadomosc Boga i nie moze dzialac wlasna wola; (2) ciezar wiadomosci — decydujacy kanon w okolo I wieku n.e. Lukasz 1:11-20, w ktorym Zachariasz (Zechariah) zwatpil w wiadomosc Gabriela i stal sie niemy — i 1:29-30 — decydujacy kanon, w ktorym Maria 'sie bala'; (3) ciezar misji — decydujacy kanon w Koranie VII wieku, w ktorym gdy Mahomet otrzymal pierwsze objawienie Jibrila w Jaskini Hira, 'zadrzal ze strachu'; (4) miedzy Bogiem a ludzmi — decydujacy kanon; (5) ciezar 70 tygodni — Daniel 9:24 — decydujacy kanon ciezaru proroctwa 70 tygodni; (6) watpliwosc dziewicy Marii — decydujacy kanon rozwiazania watpliwosci Marii 'Jak sie to stanie, skoro nie znam meza?'; (7) wiazanie swietego obszaru — decydujacy kanon; (8) wiazanie hierarchii — decydujacy kanon hierarchii pod Michalem. Decydujacy kanoniczny final to odpowiedz Marii w Lukasza 1:38 — 'Oto ja, sluzebnica Panska; niech mi sie stanie wedlug slowa twego (fiat mihi secundum verbum tuum)' — decydujacy kanon, a Koran z okolo VII wieku — do rozdzialu 110 — 23 lata objawienia — decydujacy kanon.

Znaczenie kulturowe

Gabriel nie jest po prostu ikona aniola, lecz kanoniczna ikonograficzna postacia decydujacego judaistyczno-chrzescijansko-islamskiego kanonu, ktora przekracza okolo II wiek p.n.e. Stary Testament Daniel rozdzialy 8-9, okolo III-I wiek p.n.e. apokryficzna 1 Ksiega Henocha, okolo I wiek n.e. Nowy Testament Lukasz 1:11-20 (Zachariasz) i 1:26-38 (Zwiastowanie), okolo V wiek Pseudo-Dionizy De Caelesti Hierarchia, VII wiek Koran, 1438-1445 Fra Angelico Zwiastowanie, 1485 Rafael Zwiastowanie, 1510 drzeworyt Durera, 1667 Milton Paradise Lost i 1980 D&D Deities & Demigods. Wplyw perskiej wiary anielskiej z okresu niewoli babilonskiej (Babylonian Exile, 586-538 p.n.e.) z okolo VI wieku p.n.e. ustanowil sie jako decydujacy kanon w Ksiedze Daniela (Daniel) 8:15-26 z okolo II wieku p.n.e. — 167-164 p.n.e. — okresu przesladowan Antiocha IV Epifanesa. Okolo I wiek n.e. — okolo 4 p.n.e. — Nowy Testament Ewangelia Lukasza (Luke) 1:26-38 — decydujacy kanon, w ktorym 'w szostym miesiacu' Gabriel pojawil sie dziewicy Marii w Nazarecie w Galilei i pozdrowil ja 'Bądź pozdrowiona, pelna laski (chaire kecharitomene)' i zwiastowal poczecie Jezusa — to decydujacy kanon Zwiastowania (Annunciation), a Swieto Zwiastowania Panskiego (Annunciation of the Lord) 25 marca to decydujacy kanon. Okolo VII wiek — Ramadan (Ramadan) 610 r. n.e. — 27. — Jaskinia Hira (Cave of Hira) kolo Mekki (Mecca) — decydujacy kanon islamski, w ktorym Mahomet (Muhammad, okolo 570-632) otrzymal pierwsze objawienie Jibrila (Jibril) ('Iqra' — recytuj — Koran 96:1-5) i przez 23 lata do smierci Mahometa 8 czerwca 632 r. — Jibril objawil caly Koran z 114 rozdzialow i 6 236 wersow. Fresk Zwiastowania (Annunciazione) z 1438-1445 — okolo 230x321 cm — autorstwa Fra Angelico (Fra Angelico) z Convento di San Marco we Florencji, Wlochy i Zwiastowanie z 1485 autorstwa Rafaela Sanzio to decydujacy kanon artystyczny, a Gabriel z 1980 D&D Deities & Demigods TSR w USA to decydujacy kanon fantasy RPG.

W popkulturze

• Stary Testament Ksiega Daniela 8:15-26, 9:21-27 (okolo II wieku p.n.e.) — decydujacy kanon pochodzenia
• Apokryficzna 1 Ksiega Henocha 9, 10, 20 (okolo III-I wieku p.n.e.) — decydujacy apokryficzny kanon
• Nowy Testament Ewangelia Lukasza 1:11-20 (Zachariasz), 1:26-38 (Zwiastowanie) (okolo I wieku n.e.) — decydujacy kanon Nowego Testamentu
• Koran 2:97-98, 26:192-195, 53:5-18 (VII wiek) — decydujacy kanon islamski
• Pseudo-Dionizy De Caelesti Hierarchia (okolo V wieku) — decydujacy kanon angelologiczny
• Fra Angelico Zwiastowanie, Convento di San Marco (1438-1445) — decydujacy kanon artystyczny
• Rafael Zwiastowanie (1485) — decydujacy kanon Renesansu
• Albrecht Durer drzeworyt Zwiastowania (1510) — decydujacy kanon artystyczny
• John Milton Paradise Lost (1667) — decydujacy kanon literacki XVII wieku
• TSR D&D Deities & Demigods, Gabriel (1980) — decydujacy kanon fantasy RPG

Ciekawostki

Etymologia Gabriela (Gabriel) to decydujace kanoniczne slownictwo hebrajskiego Gavri'el — zlozenie 'gever' (czlowiek lub sila) i 'El' (Bog) — 'sila Boga' lub 'czlowiek Boga', a greckie Gabriel, lacinskie Gabriel i arabskie Jibril to decydujace kanoniczne slownictwo. Decydujacy kanon tekstowy to Ksiega Daniela (Daniel) 8:15-26 z okolo II wieku p.n.e. — 167-164 p.n.e. — okresu przesladowan Antiocha IV Epifanesa (Antiochus IV Epiphanes) — decydujacy kanon, w ktorym po tym, jak Daniel zobaczyl wizje 'barana i kozla' przy rzece Ulai (Ulai), Gabriel pojawil sie w 'wygladzie czlowieka' i zinterpretowal wizje. 9:21-27 — decydujacy kanon, w ktorym Gabriel 'szybko przylecial w czasie ofiary wieczornej' i dostarczyl proroctwo 70 tygodni (490 lat) — przepowiadajac przyjscie Mesjasza i odbudowe Swiatyni. Okolo I wiek n.e. — okolo 6-4 p.n.e. — Nowy Testament Ewangelia Lukasza (Luke) 1:26-38 — decydujacy kanon Zwiastowania (Annunciation), w ktorym 'w szostym miesiacu (en de to meni to hekto)' Gabriel pojawil sie dziewicy Marii (Mary) w Nazarecie (Nazareth) w Galilei i pozdrowil ja 'Bądź pozdrowiona, pelna laski (chaire kecharitomene), Pan z Toba' i zwiastowal poczecie Jezusa 'Duch Swiety zstapi na Ciebie', a odpowiedz Marii 'Oto ja, sluzebnica Panska; niech mi sie stanie wedlug slowa twego (fiat mihi secundum verbum tuum)' to decydujacy kanon. Swieto Zwiastowania Panskiego (Annunciation of the Lord) 25 marca — 9 miesiecy przed narodzeniem Jezusa 25 grudnia — to decydujacy kanon, a okolo VII wiek — Ramadan (Ramadan) sierpnia-wrzesnia 610 r. n.e. — 27. 'Noc Mocy (Laylat al-Qadr)' — Jaskinia Hira (Cave of Hira) kolo Mekki (Mecca) — decydujacy kanon islamski, w ktorym Mahomet (Muhammad ibn Abdullah, okolo 570 urodzony w Mekce, zmarl 8 czerwca 632 r. w Medynie) w wieku 40 lat otrzymal pierwsze objawienie Jibrila (Jibril) 'Iqra' (recytuj) — Koran 96:1-5 — i przez 23 lata objawil caly Koran z 114 rozdzialow i 6 236 wersow.