Hamadriada

Pochodzenie

Ikonograficzne pochodzenie to greckie wierzenie w swiete drzewo (dendron hieron) z VIII-VII wieku p.n.e., a najwczesniejszy kanon tekstowy to fragmentaryczny kanon Pouczen Chejrona Hezjoda z okolo 700 p.n.e. — cytowany w Rozdziale 11 415C O Upadku Wyroczni Plutarcha z I wieku n.e. — kanon dlugosci zycia Hamadriady. Grecka etymologia Hamadryas to zlozenie hama ('z, razem') i drys ('dab, drzewo'), oznaczajace 'z drzewem', a kanon Laelapsa pojawia sie decydujaco w liniach 476-485 Ksiegi 2 Argonautyki Apolloniosa Rodyjskiego z III wieku p.n.e. W Sekcji 78 Ksiegi 3 Deipnosophistae greckiego gramatyka Atenajosa (Athenaios) z okolo 200 n.e. — cytujacego fragmentaryczny wiersz Pherenikosa z Heraklei — kanon osmiu siostr Hamadriad — Karya (orzech wloski), Balanos (dab), Kraneia (derenia), Morea (morwa), Aigeiros (topola), Ptelea (wiaz), Ampelos (winorosl), Sykea (figowiec) — to decydujacy kanon grecko-mitologicznej systematyzacji. Decydujacy lacinski kanon literacki to kanon Erysichthon-Hamadriada linii 738-878 Ksiegi 8 Metamorfoz Owidiusza z okolo 8 n.e., a Hamadriada pojawia sie rowniez decydujaco w liniach 460-466 Ksiegi 4 Georgik rzymskiego poety Wergiliusza (Vergilius, 70-19 p.n.e.) z I wieku p.n.e. i w liniach 62-63 Ksiegi 10 Bukolik Wergiliusza.

Cechy

• Na stale zwiazana z jednym konkretnym drzewem
• Zyje i umiera z dlugoscia zycia drzewa
• Absolutnie chroni wlasne drzewo
• Swieta i pelna gracji ludzka kobieca postac
• Nie moze mieszkac nigdzie indziej niz na tym drzewie
• Dlugosc zycia rownia sie dziewieciu pokoleniom kruchow (okolo 81 lat) kanon

Opowieści

Kanon dlugosci zycia Hamadriady fragmentarycznych Pouczen Chejrona Hezjoda z okolo 700 p.n.e. i kanon Laelapsa linii 476-485 Ksiegi 2 Argonautyki Apolloniosa Rodyjskiego z III wieku p.n.e. to decydujace pochodzenie, a decydujacy kanon literacki to tragedia Erysichthon-Hamadriada linii 738-878 Ksiegi 8 Metamorfoz Owidiusza z okolo 8 n.e. Kanon osmiu siostr Hamadriad Sekcji 78 Ksiegi 3 Deipnosophistae Atenajosa z okolo 200 n.e. to decydujacy kanon grecko-mitologicznej systematyzacji, a Wlochy renesansowe — Hypnerotomachia Poliphili Polifila z 1499 r. i obrazy ery Caravaggia z okolo 1597 r. — ustanowily decydujacy renesansowy kanon adaptacji wizualnej Hamadriady. Oda do slowika z 1820 r. brytyjskiego poety Johna Keatsa (1795-1821) — pierwsza linia 'light-winged Dryad of the trees' — to decydujacy angielski kanon literacki, a Jungle Peace z 22 czerwca 1937 r. amerykanskiego przyrodnika Williama Beebe'a (1877-1962) skanonizowal nazwe naukowa Ophiophagus hannah (angielska nazwa kobry krolewskiej) jako 'Hamadryad' w medycynie i zoologii. Driada z Monster Manual D&D z 1977 r. Gary'ego Gygaxa z TSR w USA — konsekwentna az do 5e (5. edycji) z 2014 r., z Hamadriada jako adaptacja — to decydujacy kanon nowoczesnego fantasy RPG, a Driada (adaptacja z jelenimi nogami) z Warcraft III Blizzarda z 5 listopada 2002 r. to XXI-wieczny globalny kanon adaptacji gry.

Słabość

Slabosci Hamadriady to: (1) sciecie lub smierc jej drzewa — najdecydujacy kanoniczna slabosc, ze Hamadriada jest na stale zwiazana z jednym drzewem, decydujacy kanon w liniach 738-878 Ksiegi 8 Metamorfoz Owidiusza z okolo 8 n.e., w ktorym Erysichthon scina dab swietego gaju Demeter i zabija Hamadriade; (2) gniew Demeter — decydujacy kanon zemsty w kanonie Ksiegi 8 Metamorfoz Owidiusza, ze Demeter wysyla ducha glodu Limosa (Limos) do zabojcy Hamadriady, aby ukarac go wiecznym glodem; (3) wiazanie srodowiskowe — silniejsze wiazanie srodowiskowe niz ogolna Driada, z decydujacym kanonem, ze Hamadriada nie moze mieszkac nigdzie indziej niz na tym drzewie; (4) wymarcie gatunku — gdy wszystkie drzewa gatunku wyginely, caly gatunek Hamadriady slabnie i znika; (5) nieostrozne wycinanie przez czlowieka — najbardziej podatna decydujaca slabosc na ludzkie wycinanie i niszczenie lasu; (6) plynacy czas — kanoniczna slabosc dlugosci zycia we fragmentarycznym kanonie Pouczen Chejrona Hezjoda, ze dlugosc zycia Hamadriady rownia sie dziewieciu pokoleniom kruchow — jedno pokolenie kruchow to 9 lat razy 9 rowna sie 81 lat; (7) gniew bogow — kanon przemiany zgodnie z decyzjami olimpijskich bogow w opowiesciach o przemianach; (8) swiety rytual pieczetowania — kanon w kanonie ducha natury grecko-mitologicznej, ze gniew bogini Artemidy przeksztalca Hamadriade. Decydujacy kanoniczny final lacinsko-literackiej tragedii w liniach 771-775 Ksiegi 8 Metamorfoz Owidiusza z okolo 8 n.e. — w ktorym Hamadriada umiera, odwolujac sie do Demeter.

Znaczenie kulturowe

Hamadriada nie jest po prostu ikona ducha drzewa, lecz kanoniczna ikonograficzna postacia adaptacji grecko-zachodniego kanonu ducha natury, ktora przekracza Pouczenia Chejrona Hezjoda z okolo 700 p.n.e., Argonautyke Apolloniosa Rodyjskiego z III wieku p.n.e., Metamorfozy Owidiusza z okolo 8 n.e., Georgiki i Bukoliki Wergiliusza z I wieku p.n.e., Deipnosophistae Atenajosa z okolo 200 n.e., Hypnerotomachia Poliphili Polifila z 1499 r., Ode do slowika Johna Keatsa z 1820 r., Jungle Peace Williama Beebe'a z 1937 r. i fantasy RPG D&D z 1977 r. W grecko-mitologicznym wierzeniu w ducha natury cywilizacji mykenskiej greckiej epoki brazu (3000-1200 p.n.e.) decydujacy srodowiskowy kanon na stale zwiazanego ducha swietego drzewa (dendron hieron) stal sie decydujacym kanonem wierzenia w ducha natury greckiej epoki brazu. Decydujacy kanon literacki to tragedia Erysichthon-Hamadriada linii 738-878 Ksiegi 8 Metamorfoz Owidiusza z okolo 8 n.e. — jako decydujacy kanon grecko-rzymskiej Sprawiedliwosci Srodowiskowej (Environmental Justice) i ochrony natury — czesto cytowany jako kanoniczny tekst Ekokrytyki (Ecocriticism) w drugiej polowie XX wieku. Jungle Peace z 22 czerwca 1937 r. amerykanskiego przyrodnika Williama Beebe'a (1877-1962) to decydujace wydarzenie, w ktorym nazwa naukowa Ophiophagus hannah zostala skanonizowana jako angielskie 'Hamadryad' (angielska nazwa kobry krolewskiej) w medycynie i zoologii, a Driada z Monster Manual D&D z 1977 r. Gygaxa z TSR w USA — konsekwentna az do 5e (5. edycji) z 2014 r. — to decydujacy kanon ducha natury nowoczesnego fantasy RPG. Pierwsza linia 'light-winged Dryad of the trees' Ody do slowika z maja 1820 r. brytyjskiego poety Johna Keatsa (1795-1821) — wiersz napisany w godzine w ogrodzie Hampstead w Londynie — to decydujacy angielski kanon literacki XIX-XX wieku.

W popkulturze

Hezjod, Pouczenia Chejrona fragment (ok. 700 p.n.e.) — decydujacy kanon dlugosci zycia HamadriadyApollonios Rodyjski, Argonautyka, Ksiega 2 linie 476-485 (III wiek p.n.e.) — kanon LaelapsaWergiliusz, Georgiki, Ksiega 4 linie 460-466 (I wiek p.n.e.) — lacinski decydujacy kanonOwidiusz, Metamorfozy, Ksiega 8 linie 738-878 (ok. 8 n.e.) — decydujaca tragedia Erysichthon-HamadriadaAtenajos, Deipnosophistae, Ksiega 3 Sekcja 78 (ok. 200 n.e.) — decydujacy kanon osmiu siostr HamadriadPlutarch, O Upadku Wyroczni, Rozdzial 11 (I wiek n.e.) — kanon cytatu dlugosci zyciaPolifil, Hypnerotomachia Poliphili (1499) — renesansowy wizualny kanonKeats, Oda do slowika (1820) — decydujacy angielski poetycki kanon literackiWilliam Beebe, Jungle Peace (1937) — zoologiczny kanon kobry krolewskiejGygax, Monster Manual D&D, Driada (1977) — kanon fantasy RPG