Naramiennik

Pochodzenie

Oslona przedramienia uksztaltowala sie, jak sie sadzi, w Europie 14 wieku, w miare jak system zbroi plytowej sie rozwijal. Po epoce, gdy kolczuga kryla cale ramie, przez zbroje przejsciowa, ktora otulala czesci ramienia w twarde plyty, rurowa plyta dla przedramienia sie utrwalila. Gdy w 15 wieku ukonczono pelna zbroje plytowa, naramiennik, oslona ramienia, nalokcica, oslona przedramienia i rekawica plytowa zostaly polaczone zawiasami i rzemieniami w system kompletu, ktory gladko otulal cale ramie. W tym systemie oslona przedramienia przejmowala przedramie, chroniac czesc najbardziej wysunieta w ruchu wladania i parowania mieczem.

Cechy

• Rurowa struktura plytowa otulajaca cale przedramie
• Latwa do zalozenia i zdjecia, otwierajaca i zamykajaca sie zawiasem i zatrzaskiem
• Zintegrowana obrona ramienia, laczaca z oslona ramienia i nalokcica
• Wykonana z plyty stalowej lub utwardzonej skory (cuir bouilli)
• Asymetryczna praktyka pomijania lub odciazania czesci od strony tarczy
• Standardowa struktura z dwoch plyt laczonych zawiasem i zatrzaskiem

Opowieści

Oslona przedramienia byla sprzetem chroniacym ramie rycerza, uzywanym, by bronic przedramienia w bitwie. Na pikowanym ubraniu (kaftanie zbrojnym) noszonym pod spodem otwierano zawias, by wsunac przedramie, i zamykano zatrzask, by je mocno zacisnac. Polaczona rzemieniami z oslona ramienia gornego ramienia i nalokcica lokcia, noszono ja w komplecie od barku po nadgarstek, dlon przejmowala rekawica plytowa. Otulajac gladka, wygieta powierzchnia przedramie, ktore wychodzi najbardziej do przodu przy parowaniu i wladaniu mieczem, pozwalala cieciom i wielu pchnieciom zesliznac sie.

Słabość

Slabosci oslony przedramienia to luki przy przegubach i to, ze nie moze chronic calego ramienia sama. Otulajac tylko przedramie, gorne ramie i lokiec sa chronione tylko przy obecnej oslonie ramienia i nalokcicy, a przy wewnetrznych przegubach, gdzie te czesci sie spotykaja, pozostawala luka dla ruchu. Zwlaszcza wewnetrzna strona lokcia, czesc, ktora sie zgina, byla trudna do osiagniecia dla plyty, tak ze luke czesto wypelniano kawalkiem kolczugi (voiderem). Cienka szpica wymierzona precyzyjnie w te luke mogla sie w nia wcisnac, a bedac struktura, ktora dopasowuje nadgarstek i lokiec w rure, mogla ocierac lub utrudniac ruch, jesli byla zle dopasowana.

Znaczenie kulturowe

Oslona przedramienia to czesc, ktora dobrze ukazuje kunsztowny podzial pracy, ktory osiagnela zbroja plytowa schylku sredniowiecza. Pomysl podzielenia ciala na czesci, otulenia kazdej dopasowana plyta i polaczenia tych plyt zawiasami i rzemieniami, by utrzymac ruch przy zyciu, a zarazem zmniejszyc luki, zawiera sie w calosci nawet w jednym ramieniu. Jako oslona przedramienia, zachodnia oslona, ktora buduje rure z pelnej plyty, i japonski kote, ktory splata tkanine, kolczuge i male plytki, tworza dobry kontrast ukazujacy rozne filozofie projektowania. Dzis slowo 'vambrace' jest tez szeroko uzywane w fantastyce i grach jako ogolna nazwa eleganckiej oslony otulajacej przedramie.

W popkulturze

Oslona przedramienia pojawia sie niemal w kazdym filmie, dramacie i grze o sredniowiecznym rycerzu i fantastyce. Rysuje sie ja jednak jako czesc calej zbroi i rzadko przyciaga uwage sama, a w grach uzywa sie jej zwykle jako standardowej nazwy zbroi ramienia. W fantastyce oslone przedramienia ze skory lub metalu czesto nazywa sie 'vambrace' lacznie, uzywana szerzej niz w waskim sensie jednej czesci plytowego systemu ramienia. W fikcji prawdziwy system, laczacy z oslona ramienia i nalokcica, czesto jest pomijany, i tylko czesc przedramienia jest przedstawiana sama.

Ciekawostki

• Nazwa 'vambrace' pochodzi od starofrancuskiego 'avant-bras', co oznacza przedramie, i wlasciwie oznacza czesc kryjaca tylko przedramie.
• Oslona przedramienia nie byla uzywana samodzielnie, lecz tworzyla komplet z oslona ramienia gornego ramienia i nalokcica lokcia, czesc zintegrowanego systemu laczacego bark z nadgarstkiem.
• Na ramieniu trzymajacym tarcze, gdzie tarcza zajmowala miejsce obrony, byla tez asymetryczna praktyka pomijania tej oslony lub zastapienia jej lzejszym materialem.