Rycerz Śmierci

Pochodzenie

Ikonograficzne pochodzenie to sredniowieczny europejski motyw arturianski upadlego rycerza. W Anglii pozniej XV wieku Le Morte d'Arthur (Smierc Arthura), skomponowana przez Sir Thomasa Malory'ego (1415-1471) w wiezieniu w Oksfordzie w 1469-1470 r. i wydrukowana przez Williama Caxtona w 1485 r., zawiera w Ksiedze XXI 'Ksiega smierci Arthura' tragedie Mordreda, nieslubnego syna Krola Arthura, ktory zdradza ojca i zadaje mu smiertelna rane w Bitwie pod Camlann, zanim sam zostaje zabity — kanoniczna postac upadlego rycerza literatury angielskiej. Anonimowy Sir Gawain i Zielony Rycerz z poznego XIV wieku ustanowil kanon nadnaturalnego rycerza z Zielonym Rycerzem, ktory nadal zyl i poruszal sie nawet po sciecia glowy. Decydujaca kanonizacja nowoczesnej ikonografii rycerza smierci byla dodanie Rycerza Smierci przez Gary'ego Gygaxa do Podrecznika Potworow II AD&D w lipcu 1983 r.: scenografia, ze dwunastu ciemnych rycerzy zostalo przemienionych w rycerzy smierci przez klatwe maga Pol-Licza Thorhi i rozproszonych po swiecie Greyhawk, ustanowila kanon. Smoki jesiennego zmierzchu Margaret Weis i Tracy Hickmana z listopada 1984 r., w ktorych Lord Soth, najwiekszy rycerz Rycerzy Solamni, zostal przekleity przez bogow i stal sie rycerzem smierci za swoja niedozwolona milosc i zlamana przysiege, stajac sie wieczna tragedia Solamni, ustanowily popularna postac kanoniczna.

Cechy

• Czarna jak smola zbroja i zimna wola widma
• Zdolnosc walki laczaca doskonala szermierke z czarna magia i nekromancja
• Przywodztwo dowodzace armiami nieumarlych
• Tragiczna samoswiadomosc ze sladami honoru sprzed upadku
• Zwiazany lancuchem klatwy, ktora go podniosla
• Jesli licz jest szczytem czarodzieja-nieumarlego, rycerz smierci jest szczytem wojownika-nieumarlego

Opowieści

Po dodaniu Rycerza Smierci do Podrecznika Potworow II AD&D przez Gary'ego Gygaxa w lipcu 1983 r. — ze scenografia, ze dwunastu ciemnych rycerzy zostalo przemienionych w rycerzy smierci przez klatwe maga Pol-Licza Thorhi i rozproszonych po swiecie Greyhawk — postac stala sie kanonem nowoczesnych gier fabularnych fantasy. W pierwszym tomie Kronik Dragonlance Margaret Weis i Tracy Hickmana, Smoki jesiennego zmierzchu (listopad 1984), Lord Soth, najwiekszy z Rycerzy Solamni, zostal przekleity przez bogow za swoja niedozwolona milosc z elficka dziewica Kit poza zona i zlamana przysiege w swiatyni Takhisis, stajac sie rycerzem smierci Twierdzy Dargaard: narracja ta zostala rozszerzona w samodzielnej powiesci Lord Soth z 1996 r. autorstwa Eda Greenwooda i stala sie decydujaca postacia kanoniczna tragedii rycerza smierci. Mroczny Rycerz Cecil Harvey z gry wideo Final Fantasy IV firmy Square z lipca 1991 r. — mroczny rycerz wladajacy czarna magia i szermierka, ktory budzi sie, aby zostac paladynem swiatla — jest kanoniczna postacia japonskiego mrocznego rycerza RPG. Gra wideo Warcraft III: Reign of Chaos firmy Blizzard Entertainment z 3 lipca 2002 r., w ktorej ludzki ksiaze Arthas Menethil bierze magiczny miecz Frostmourne i upada, aby zostac Rycerzem Smierci Krola Liczy Ner'zhula, jest kanonem gry XXI wieku, a rozszerzenie World of Warcraft: Wrath of the Lich King z 13 listopada 2008 r., w ktorym Rycerz Smierci stal sie pierwsza klasa bohatera w WoW — sprzedajac 2,8 miliona kopii w pierwsze dwadziescia cztery godziny, rekord premier gier wideo — dopelnilo kanon gry.

Słabość

Slabosci rycerza smierci to: (1) rozwiazanie klatwy, ktora go podniosla — w kanonie D&D z 1983 r. zniesienie klatwy Thorhi, lub w kanonie Dragonlance z 1984 r. boskie przebaczenie, ustanawia rycerza smierci w spoczynku; (2) rozwiazanie wiazacej przysiegi — narracja, w ktorej Lord Soth, ktory zlamal swoja przysiege Rycerzy Solamni, osiaga spoczynek przez prawdziwy zal w Wieku Rozpaczy, jest kanoniczna; (3) honor sprzed upadku i pozostale przywiazania — najwieksza slabosc, a takze nic zbawienia — motyw, ze samoswiadomosc bycia kiedys honorowym rycerzem sprawia, ze rycerz smierci waha sie za kazdym razem, gdy dobywa miecza; (4) swiete bronie i magia swiatla — narracja, w ktorej Cecil z Final Fantasy IV z 1991 r. budzi sie jako paladyn swiatla i pokonuje swoje mroczne ja, oraz koncowy boss Wrath of the Lich King z 2008 r. Krol Licz Arthas jest oczyszczany przez miecz swiatla switu (krysztal swiatla z Light's Hope Chapel) przez nosiciela swiatla Tiriona Fordringa, sa kanoniczne; (5) zniszczenie magicznej broni — kanoniczne kulminacyjne rozwiazanie, w ktorym zlamanie runicznego ostrza Arthasa Frostmourne przerywa wieź jego duszy i przynosi mu prawdziwa smierc.

Znaczenie kulturowe

Rycerz smierci nie jest po prostu nieumarlym, lecz kanoniczna postacia nowoczesnej fantazji, w ktorej zachodnia literatura rycerska, japonskie gry fabularne i amerykanskie gry wideo zbiegaja sie. Zdrada Mordreda i tragedia Bitwy pod Camlann w Le Morte d'Arthur Sir Thomasa Malory'ego z 1485 r. ustanowila decydujacy kanon 'upadlego rycerza' w zachodniej literaturze rycerskiej, a nadprzyrodzony Zielony Rycerz z aliteracyjnego poematu z XIII wieku Sir Gawain i Zielony Rycerz ustanowil ikonografie rycerza poza smiercia. D&D Gary'ego Gygaxa z 1983 r. i Dragonlance Weis i Hickmana z 1984 r. skondensowaly te sredniowieczna tragedie rycerska do rycerza smierci RPG fantasy, a Cecil Harvey z Final Fantasy IV firmy Square z 1991 r. i Arthas Menethil z Warcraft III firmy Blizzard z 2002 r. zreinterpretowali ikonografie rycerza smierci na dwoch szczytach japonskich RPG i amerykanskich gier wideo. Rycerz Czaszki z mangi Berserk Kentaro Miury z 1989 r. jest kanonicznym rycerzem smierci mangi japonskiej. Sukces World of Warcraft: Wrath of the Lich King z 2008 r. — okolo 4,6 miliona sprzedanych kopii w pierwszym roku za 100 milionow dolarow amerykanskich przychodu — ustanowil ikonografie rycerza smierci w kanonicznej pozycji globalnej kultury gier XXI wieku. W 2017 r. amerykanski magazyn gier Game Informer sklasyfikowal Wrath of the Lich King na pierwszym miejscu w najwiekszych piecdziesieciu rozszerzeniach gier w historii.

W popkulturze

Sir Thomas Malory, Le Morte d'Arthur, Mordred (1485) — zachodni kanon literatury o upadlym rycerzuSir Gawain i Zielony Rycerz (pozne XIV wiek) — angielski literacki kanon nadprzyrodzonego rycerzaGary Gygax, Podrecznik Potworow II AD&D (1983) — kanonizacja rycerza smierci w nowoczesnym RPG fantasyMargaret Weis i Tracy Hickman, Smoki jesiennego zmierzchu, Lord Soth (1984) — kanoniczna postac tragedii rycerza smierciKentaro Miura, manga Berserk, Rycerz Czaszki (1989) — kanon rycerza smierci mangi japonskiejSquare, Final Fantasy IV, Cecil Harvey (1991) — kanon mrocznego rycerza japonskiego RPGBlizzard, Warcraft III: Reign of Chaos, Arthas Menethil (2002) — kanon gry rycerza smierci XXI wiekuBlizzard, World of Warcraft: Wrath of the Lich King (2008) — kanon rycerza smierci jako grywalnej klasy bohateraNetEase, Diablo IV, Nekromanta (2023) — nastepca klasy nekromancji nieumarlego