Zeus

Pochodzenie

Ikonograficzne pochodzenie to mykenskie inskrypcje Linear B na tabliczkach glinianych 'di-we (di-we, celownik Zeusa)' i 'di-wo (di-wo, dopelniacz Zeusa)' cywilizacji mykenskiej epoki brazu (okolo 1450-1200 p.n.e.) — decydujacy kanon pochodzenia, a decydujacy kanon tekstowy to Teogonia (Theogony) wersy 453-491 Hezjoda (Hesiod) z okolo VIII-VII wieku p.n.e. — decydujacy kanon, w ktorym Kronos, obawiajac sie proroctwa Gai i Uranosa, polyka swoje dzieci — i wersy 492-506 — decydujacy kanon, w ktorym matka Rea z pomoca Gai ukryla Zeusa na gorze Ida (Ida) lub w jaskini Dikte (Dikte) na Krecie (Krete), gdy go urodzila, i sprawila, ze Kronos polknal zamiast niego kamien owiniety w pieluszki. Wersy 617-720 — decydujacy kanon, w ktorym Zeus uratowal swoje rodzenstwo, otrzymal od Cyklopow (Kyklopes) bron grzmotu, blyskawicy i pioruna (keraunos) i wygral 10-letnia Tytanomachie (Titanomachia) — i wersy 820-880 — decydujacy kanon, w ktorym wygral finalowy pojedynek z gigantycznym potworem Tyfonem (Typhon) zrodzonym z Gai. Wersy 881-887 — decydujacy kanon otrzymania nieba przez losowanie z Posejdonem (Poseidon) i Hadesem (Hades) i podzialu morza Posejdonowi i podziemia Hadesowi — i Ksiega 1 wersy 493-611 Iliady Homera z okolo VIII wieku p.n.e. — decydujacy kanon blagania Tetydy (Thetis) — i Ksiega 8 wersy 5-27 — decydujacy kanon proby 'zlotego lancucha (chrysea seire)' — i Ksiega 14 wersy 292-353 — decydujacy kanon uwiedzenia Hery.

Cechy

• Dojrzaly dostojny brodaty bog mezczyzna
• Piorun keraunos (keraunos) w prawej rece
• Zloty orzel, dab i byk jako symbole
• Tarcza egida (aigis) — niezwyciezona tarcza wykonana przez Hefajstosa
• Zmienia sie w labedzia, byka, zloty deszcz i orla zaleznie od nastroju
• Glowne miejsca swiete — Olimpia (Olympia) i gora Ida na Krecie

Opowieści

Mykenskie inskrypcje Linear B 'di-we/di-wo' epoki brazu to decydujace pochodzenie, a decydujacy kanon tekstowy to Hezjod Teogonia wersy 453-506, 617-720, 820-880 i 881-887 z okolo VIII-VII wieku p.n.e. i Homer Iliada Ksiegi 1, 8 i 14 oraz Odyseja Ksiega 1 wersy 22-95 z okolo VIII wieku p.n.e. Decydujacy kanon religijny i artystyczny to Swiatynia Zeusa w Olimpii (Temple of Zeus at Olympia) w Olimpii (Olympia) w Grecji z 472-456 p.n.e. — okolo 64,1x27,7 m, styl dorycki — i chryzelefantynowy posag Zeusa w Olimpii (Statue of Zeus at Olympia) z okolo 435 p.n.e. autorstwa Fidiasza (Pheidias) — okolo 12,4 m — jeden z Siedmiu Cudow Swiata Starozytnego. Decydujacy kanon jako opiekun przysiag i goscinnosci (xenia), uzywany do wyjasniania zjawisk naturalnych takich jak burze i susze, i decydujacy kanon nadawania legitymacji miastom-panstwom i pelnienia roli zalozyciela rodzin heroicznych. Biblioteka (Bibliotheke) Ksiega 1 rozdzialy 1-7 Pseudo-Apollodora z okolo I wieku p.n.e. — decydujacy kanon mitologiczny — i Metamorfozy (Metamorphoses) Ksiegi 1-3 Owidiusza (Publius Ovidius Naso) z okolo I wieku n.e. — decydujacy kanon lacinski. Decydujacy kanon XXI wieku to Zeus z glosem Ripa Torna (Rip Torn) z filmu Disneya Herkules (Hercules) wydanego w USA 27 czerwca 1997 r., Zeus grany przez Liama Neesona (Liam Neeson) z filmu Starcie tytanow (Clash of the Titans) (w rezyserii Louisa Leterriera) wydanego w USA 2 kwietnia 2010 r., Zeus grany przez Seana Beana (Sean Bean) z filmu Percy Jackson (Percy Jackson) wydanego 12 lutego 2010 r., i Zeus grany przez Russella Crowe'a (Russell Crowe) z filmu Thor: Milosc i grom (Thor: Love and Thunder) wydanego 8 lipca 2022 r. to decydujacy globalny kanon kinowy XXI wieku.

Słabość

Slabosci Zeusa to: (1) niewiernosc — decydujaca kanoniczna slabosc — decydujacy kanon gniewu Hery (Hera) spowodowanego jego niekonczacymi sie niewiernosciami — decydujacy kanon romansow z Leda (Leda, zmienil sie w labedzia), Europa (Europa, zmienil sie w byka), Danae (Danae, zloty deszcz), Alkmena (Alkmene), Io (Io), Semele (Semele) i Kallisto (Kallisto); (2) poddanie sie przeznaczeniu (Mojrom) — decydujacy kanon — decydujacy kanon w okolo I wieku kanonie mitologicznym, w ktorym ostatecznie podporzadkowal sie przeznaczeniu Mojr (Moirai); (3) cel spisku dzieci — decydujacy kanon — decydujacy kanon w okolo I wieku kanonie Pseudo-Apollodora, w ktorym Hera, Posejdon i Atena spiskowali przeciwko niemu; (4) bunt olbrzymow — decydujacy kanon pojedynku z Tyfonem (Typhon) w Hezjod Teogonia wersy 820-880; (5) wiazanie obietnicy — decydujacy kanon; (6) klotnia domowa z Hera — decydujacy kanon Homer Iliada Ksiega 1; (7) wiazanie swietego obszaru — decydujacy kanon; (8) ciezar wszechswiata — decydujacy kanon. Decydujacy kanoniczny final to decydujacy kanon mitologiczny Hezjod Teogonia wersy 881-929 z okolo VIII-VII wieku p.n.e. — Zeus polknal Metyde (Metis), a Atena (Athena) urodzila sie z jego glowy w pelni uzbrojona, ustanawiajac wieczny porzadek wszechswiata.

Znaczenie kulturowe

Zeus nie jest po prostu ikona glownego boga, lecz kanoniczna ikonograficzna postacia decydujacego greckiego kanonu, ktora przekracza mykenskie inskrypcje Linear B 'di-we/di-wo' epoki brazu, okolo VIII-VII wiek p.n.e. Hezjod Teogonia wersy 453-506, 617-720, 820-880 i 881-887, okolo VIII wiek p.n.e. Homer Iliada Ksiegi 1, 8 i 14, Odyseja Ksiega 1, 472-456 p.n.e. Swiatynia Zeusa w Olimpii, okolo 435 p.n.e. Fidiasz chryzelefantynowy posag Zeusa w Olimpii, okolo I wiek p.n.e. Pseudo-Apollodor Biblioteka Ksiega 1 rozdzialy 1-7, okolo I wiek n.e. Owidiusz Metamorfozy Ksiegi 1-3, 1980 D&D Deities & Demigods, 1997 Disney Herkules, 2010 Starcie tytanow i 2022 Thor: Milosc i grom. Mykenskie inskrypcje Linear B na tabliczkach glinianych 'di-we (di-we)' i 'di-wo (di-wo)' cywilizacji mykenskiej epoki brazu (okolo 1450-1200 p.n.e.) to decydujace pochodzenie, i ustanowily sie jako decydujacy kanon w Teogonii Hezjoda z okolo VIII-VII wieku p.n.e. — decydujacy kanon, w ktorym Kronos polkat swoje dzieci, ale matka Rea ukryla Zeusa na gorze Ida lub w jaskini Dikte na Krecie i go uratowala — i decydujacy kanon 10-letniej Tytanomachii i pojedynku z Tyfonem. Decydujacy kanon religijny to Swiatynia Zeusa w Olimpii (Temple of Zeus at Olympia) w Olimpii (Olympia) w Grecji z 472-456 p.n.e. — okolo 64,1x27,7 m, styl dorycki — i chryzelefantynowy posag Zeusa w Olimpii (Statue of Zeus at Olympia) z okolo 435 p.n.e. autorstwa Fidiasza (Pheidias) z Grecji — okolo 12,4 m — jeden z Siedmiu Cudow Swiata Starozytnego — to decydujacy kanon artystyczny, a starozytne Igrzyska Olimpijskie odbywajace sie co 4 lata w Olimpii (zaczynajace sie 776 p.n.e.) dedykowane Zeusowi to decydujacy kanon religijny. Decydujacy kanon XXI wieku to Zeus grany przez Russella Crowe'a (Russell Crowe, urodzony 7 kwietnia 1964 r. w Wellington, Nowa Zelandia) z filmu Marvel Studios Thor: Milosc i grom (Thor: Love and Thunder) (w rezyserii Taiki Waitiego, Disney, swiatowy box office okolo 760 milionow dolarow) wydanego w USA 8 lipca 2022 r. — decydujacy globalny kanon kinowy XXI wieku.

W popkulturze

Mykenska inskrypcja Linear B 'di-we/di-wo' (epoka brazu) — decydujacy kanon pochodzeniaHezjod Teogonia wersy 453-506, 617-720, 820-880, 881-887 (okolo VIII-VII wieku p.n.e.) — decydujacy kanon pochodzeniaHomer Iliada Ksiegi 1, 8, 14 (okolo VIII wieku p.n.e.) — decydujacy kanon heroiczno-epickiHomer Odyseja Ksiega 1 wersy 22-95 (okolo VIII wieku p.n.e.) — decydujacy kanon epickiSwiatynia Zeusa w Olimpii (472-456 p.n.e.) — decydujacy kanon religijno-architektonicznyFidiasz chryzelefantynowy posag Zeusa w Olimpii (okolo 435 p.n.e.) — decydujacy kanon artystycznyPseudo-Apollodor Biblioteka Ksiega 1 rozdzialy 1-7 (okolo I wieku p.n.e.) — decydujacy kanon mitologicznyOwidiusz Metamorfozy Ksiegi 1-3 (okolo I wieku n.e.) — decydujacy kanon lacinskiTSR D&D Deities & Demigods, Zeus (1980) — decydujacy kanon fantasy RPGFilm Disneya Herkules, Zeus Rip Torn (1997) — decydujacy kanon kinowy XXI wiekuFilm Thor: Milosc i grom, Zeus Russell Crowe (2022) — decydujacy kanon kinowy XXI wieku