Atena

Pochodzenie

Ikonograficzne pochodzenie to cywilizacja mykenska epoki brazu (okolo 1600-1100 p.n.e.) mykenska inskrypcja Linear B na tabliczce glinianej 'a-ta-na po-ti-ni-ja' (bogini Atena) — decydujacy kanon pochodzenia, a decydujacy kanon tekstowy to Teogonia (Theogony) wersy 886-900 Hezjoda (Hesiod) z okolo VIII-VII wieku p.n.e. — decydujacy kanon, w ktorym Zeus, obawiajac sie proroctwa Gai (Gaia) i Uranosa (Uranus), ze Metis (Metis, madrosc) urodzi dziecko, ktore go przewyzszy, polyka ciezarna Metis — i wersy 924-926 — decydujacy kanon mitologiczny, w ktorym Hefajstos (Hephaistos) rozszczepia glowe Zeusa brazowym toporem, a Atena rodzi sie w pelnej zbroi (helm, wlocznia, tarcza Egidy). Iliada (Iliad) Ksiega 5 wersy 733-747 Homera (Homer) z okolo VIII wieku p.n.e. — tarcza Egidy (aigis) Ateny — i Ksiega 21 wersy 391-414 — decydujacy kanon, w ktorym Atena powala Aresa (Ares) kamieniem — a Hymn Homerycki (Homeric Hymns) Nr 28 Hymn do Ateny z okolo VII-VI wieku p.n.e. to decydujacy kanon religijny. Biblioteka (Bibliotheke) Ksiega 3 rozdzial 14 punkt 1 Pseudo-Apollodora z okolo I wieku p.n.e. — decydujacy kanon, w ktorym w konkursie z Posejdonem o opieke nad Atenami, Posejdon zaoferowal slone zrodlo swoim trojzebem, a Atena dala drzewo oliwne (elaia) i wygrala.

Cechy

• Helm, zbroja, wlocznia i tarcza Egidy
• Towarzyszy jej sowa madrosci (glaux)
• Symbole drzewa oliwnego i krosna
• Bogini dziewica (Parthenos), niezamezna
• Urodzona w pelnej zbroi z glowy Zeusa
• Decydujaca opiekunka atenskiej polis

Opowieści

Mykenska inskrypcja epoki brazu 'a-ta-na po-ti-ni-ja' (bogini Atena) to decydujace pochodzenie, a decydujacy kanon tekstowy to Hezjod Teogonia wersy 886-900 i 924-926 z okolo VIII-VII wieku p.n.e., Homer Iliada Ksiegi 5 i 21 i Odyseja z okolo VIII wieku p.n.e., Hymny Homeryckie Nr 28 Hymn do Ateny z okolo VII-VI wieku p.n.e. i Pseudo-Apollodor Biblioteka Ksiega 3 rozdzial 14 punkt 1 z okolo I wieku p.n.e. — decydujacy kanon. Partenon (Parthenon) na Akropolu zbudowany 447-432 p.n.e. za Peryklesa (Pericles, 495-429 p.n.e.) atenskiej polis z okolo V wieku p.n.e. — z architektami Iktinosem (Ictinos) i Kallikratesem (Callicrates) — a chryzelefantynowy posag Atena Parthenos (Athena Parthenos) o wysokosci okolo 11,5 m rzezbiarza Fidiasza (Phidias) z 438 p.n.e. to decydujacy kanon artystyczny, a coroczne swieto Panatenaje (Panathenaia) w lipcu-sierpniu to decydujacy kanon religijny. Metamorfozy (Metamorphoses) Ksiega 6 wersy 1-145 Owidiusza (Publius Ovidius Naso) z okolo I wieku n.e. — decydujacy kanon konkursu tkactwa z Arachne (Arachne) — i Ksiega 4 wersy 753-803 — decydujacy kanon Meduzy (Medusa) — to decydujacy lacinski kanon. Las Hilanderas (Prządki) Diego Velazqueza (Diego Velazquez) z 1655 r. — Muzeum Prado w Madrycie — to decydujacy kanon Barokowy, a decydujacy kanon XXI wieku to seria Percy Jackson & the Olympians Ricka Riordana, rozpoczeta w USA 18 lutego 2010 r. (Zlodziej pioruna) i seria Fate z Japonii — decydujacy globalny kanon XXI wieku.

Słabość

Slabosci Ateny to: (1) przywiazanie do honoru dziewiczej bogini — decydujaca kanoniczna slabosc w okolo I wieku n.e. Owidiusz Metamorfozy Ksiega 6 wersy 1-145 — decydujacy kanon przemiany Arachne (Arachne), ktora probowala przewyzszyc ja w tkactwie, w pajaka — i Ksiega 4 wersy 753-803 — decydujacy okrutny kanon, w ktorym Meduza (Medusa), zhanbiona przez Posejdona w swojej swiatyni, jest przemieniana w Gorgone (gorgo); (2) nienawisc do Troi — decydujacy kanon w okolo VII wieku p.n.e. Kypria (Cypria) i w Homer Iliada Ksiega 24 — Sad Parysa (Judgement of Paris) — w ktorym Parys wybral Afrodyte (Aphrodite) zamiast Hery i Ateny, a Atena znienawidzila Troje do konca; (3) spory o dume — kanony Arachne i Meduzy; (4) autorytet Zeusa — Atena jest pod autorytetem Zeusa — decydujacy kanon; (5) niemoznosc malzenstwa — decydujaca kanoniczna slabosc dziewiczej bogini (Parthenos); (6) konkurs z Posejdonem — konkurs o opieke nad Atenami — decydujacy kanon; (7) wiazanie swietego obszaru — decydujacy kanon; (8) decydujacy kanon, w ktorym swiatynia Ateny jest zbezczeszczona przez gwalt na Kasandrze (Cassandra) przez Ajaksa (Ajax) z Troi. Decydujacy kanoniczny final to decydujacy kanon mitologiczny okolo VIII wieku p.n.e. Homera Iliada Ksiega 21 wersy 391-414 — w ktorym Atena powala Aresa (Ares) kamieniem.

Znaczenie kulturowe

Atena nie jest po prostu ikona bogini madrosci, lecz kanoniczna ikonograficzna postacia decydujacego grecko-rzymskiego kanonu, ktora przekracza mykenska inskrypcje epoki brazu 'a-ta-na po-ti-ni-ja', okolo VIII-VII wiek p.n.e. Hezjod Teogonia, okolo VIII wiek p.n.e. Homer Iliada i Odyseja, okolo VII-VI wiek p.n.e. Hymny Homeryckie Nr 28, okolo V wiek p.n.e. Partenon Akropolu, Fidiasza Atena Parthenos, okolo I wiek p.n.e. Pseudo-Apollodor Biblioteka, okolo I wiek n.e. Owidiusz Metamorfozy i 1655 Velazquez Las Hilanderas. Cywilizacja mykenska epoki brazu (okolo 1600-1100 p.n.e.) mykenska inskrypcja Linear B na tabliczce glinianej 'a-ta-na po-ti-ni-ja' (bogini Atena) to decydujace pochodzenie, a decydujacy kanon mitologiczny to okolo VIII-VII wiek p.n.e. Hezjod (Hesiod) Teogonia (Theogony) wersy 886-900 — decydujacy kanon, w ktorym Zeus polyka ciezarna Metis — i wersy 924-926 — decydujacy kanon mitologiczny, w ktorym Hefajstos (Hephaistos) rozszczepia glowe Zeusa, a Atena rodzi sie w pelnej zbroi. Biblioteka (Bibliotheke) Ksiega 3 rozdzial 14 punkt 1 Pseudo-Apollodora z okolo I wieku p.n.e. — decydujacy kanon, w ktorym w konkursie z Posejdonem o opieke nad Atenami, Posejdon zaoferowal slone zrodlo swoim trojzebem, a Atena dala drzewo oliwne (elaia) i wygrala — a Partenon (Parthenon) na Akropolu zbudowany 447-432 p.n.e. za Peryklesa (Pericles, 495-429 p.n.e.) atenskiej polis z okolo V wieku p.n.e. — z architektami Iktinosem (Ictinos) i Kallikratesem (Callicrates) — a chryzelefantynowy posag Atena Parthenos (Athena Parthenos) o wysokosci okolo 11,5 m rzezbiarza Fidiasza (Phidias) z 438 p.n.e. — to decydujacy kanon artystyczny. Decydujacy kanon XXI wieku to seria filmow Percy Jackson & the Olympians (Zlodziej pioruna) Ricka Riordana, rozpoczeta w USA 18 lutego 2010 r., i seria Fate — decydujacy kanon.

W popkulturze

Mykenski Linear B 'a-ta-na po-ti-ni-ja' (epoka brazu) — decydujacy kanon pochodzeniaHezjod Teogonia wersy 886-900 i 924-926 (okolo VIII-VII wieku p.n.e.) — decydujacy kanon urodzeniaHomer Iliada Ksiegi 5 i 21 (okolo VIII wieku p.n.e.) — decydujacy kanon heroiczno-epickiHymny Homeryckie Nr 28 Hymn do Ateny (okolo VII-VI wieku p.n.e.) — decydujacy kanon religijnyPseudo-Apollodor Biblioteka Ksiega 3 rozdzial 14 punkt 1 (okolo I wieku p.n.e.) — decydujacy kanon opieki nad AtenamiPartenon i Fidiasza Atena Parthenos (438 p.n.e.) — decydujacy kanon artystycznyOwidiusz Metamorfozy Ksiega 6 Arachne, Ksiega 4 Meduza (okolo I wieku n.e.) — decydujacy lacinski kanonVelazquez Las Hilanderas (1655) — decydujacy kanon BarokowyRick Riordan Percy Jackson & the Olympians (2005-2024) — decydujacy kanon powiesci dla mlodych doroslych i filmowy XXI wiekuTSR D&D Deities & Demigods, Atena (1980) — decydujacy kanon fantasy RPG