
Artemida
Artemida · Bogini łowów, księżyca i dziewictwa
Artemida (starogreckie Artemis, lacinskie Diana) to decydujaca kanoniczna dziewicza bogini (Parthenos) lowow, dzikiej natury, ksiezyca, dziewictwa, porodu i obrzedow inicjacyjnych dziewczat wsrod 12 bogow olimpijskich greckiej mitologii oraz decydujaca kanoniczna ikonograficzna postac jako corka Zeusa (Zeus) i Leto (Leto), siostra-blizniaczka Apolla (Apollon). Etymologia greckie Artemis to decydujace kanoniczne slownictwo oznaczajace 'bezpieczna' lub 'rzeznicka', a pseudonimy Fojbe (Phoibe, 'jasniejaca'), Delia (Delia, 'z Delos'), Kynthia (Kynthia, 'z Kyntu') i Potnia Theron (Potnia Theron, 'pani dzikich zwierzat') to decydujace kanoniczne slownictwo. Decydujacy kanon tekstowy to Teogonia (Theogony) wersy 918-920 Hezjoda (Hesiod) z okolo VIII-VII wieku p.n.e. — decydujacy kanon narodzin Apolla i Artemidy jako dzieci Zeusa i Leto — i Hymny Homeryckie (Homeric Hymns) Nr 27 Hymn do Artemidy z okolo VII-VI wieku p.n.e. oraz Hymn 3 do Artemidy (Hymn 3 to Artemis) Kallimacha (Callimachus) z okolo III wieku p.n.e. to decydujacy kanon, a decydujacy kanon, w ktorym 3-letnia mloda Artemida na kolanie Zeusa prosi o wieczna dziewiczosc, luk, strzaly, krotka tunike, 60 sluzacych Okeanid (Oceanides), 20 nimf Amnisides (Amnisides) i psy myliwskie dane przez Pana (Pan).
Pochodzenie
Ikonograficzne pochodzenie to cywilizacja mykenska epoki brazu (okolo 1600-1100 p.n.e.) mykenska inskrypcja Linear B na tabliczce glinianej 'a-te-mi-to' (Artemis) — decydujacy kanon pochodzenia, a decydujacy kanon tekstowy to Teogonia (Theogony) wersy 918-920 Hezjoda (Hesiod) z okolo VIII-VII wieku p.n.e. — decydujacy kanon blizniaczego urodzenia Apolla (Apollon) i Artemidy (Artemis) jako dzieci Zeusa i Leto (Leto). Hymny Homeryckie (Homeric Hymns) Nr 27 — Hymn do Artemidy — z okolo VII-VI wieku p.n.e. i Hymn 3 do Artemidy (Hymn 3 to Artemis) Kallimacha (Kallimachos, okolo 305-240 p.n.e.) z Museionu w Aleksandrii z okolo III wieku p.n.e. to decydujacy kanon, a decydujacy kanon, w ktorym 3-letnia mloda Artemida na kolanie Zeusa prosi o wieczna dziewiczosc, luk, strzaly, krotka tunike, 60 sluzacych Okeanid (Oceanides), 20 nimf Amnisides (Amnisides) i 7 psow myliwskich danych przez Pana (Pan). Decydujacy kanon, w ktorym Leto (Leto), przesladowana przez Here (Hera), rodzi Artemide pierwsza na wyspie Delos (Delos), a gdy tylko sie urodzila, pomogla matce urodzic Apolla, a Iliada (Iliad) Ksiega 21 wersy 470-513 Homera (Homer) z okolo VIII wieku p.n.e. — decydujacy kanon, w ktorym Hera uderza Artemide.
Cechy
- Mloda bogini z lukiem i kolczanem
- Krotka tunika (chiton) i buty myliwskie
- Symbole ksiezyca i gwiazd
- Towarzyszy jelen (starogreckie elaphos) i niedzwiedz
- Cyprys, cedr i palma jako swiete drzewa
- Wieczna dziewica z 60 sluzacymi Okeanidami
Opowieści
Mykenska inskrypcja epoki brazu 'a-te-mi-to' (Artemis) to decydujace pochodzenie, a decydujacy kanon tekstowy to Hezjod Teogonia wersy 918-920 z okolo VIII-VII wieku p.n.e., Hymny Homeryckie Nr 27 Hymn do Artemidy z okolo VII-VI wieku p.n.e., Kallimach Hymn 3 do Artemidy z okolo III wieku p.n.e. i Homer Iliada Ksiega 21 wersy 470-513 z okolo VIII wieku p.n.e. — decydujacy kanon. Swiatynia Artemidy (Artemision) w Efezie (Ephesus) w Azji Mniejszej z okolo 550 p.n.e. — jeden z Siedmiu Cudow swiata greckiego (okolo II wieku p.n.e. Antypatra z Sydonu kanon) — to decydujacy kanon religijny i artystyczny, a podpalenie przez Herostratesa (Herostratos) 21 lipca 356 p.n.e. i odbudowa to decydujacy kanon. Ifigenia w Aulidzie (Iphigenia at Aulis) Eurypidesa (Euripides) z okolo V wieku p.n.e. — decydujacy kanon tragiczny ofiary Ifigenii (Iphigeneia), corki Agamemnona (Agamemnon) — i Metamorfozy (Metamorphoses) Ksiega 3 wersy 138-252 Owidiusza (Publius Ovidius Naso) z okolo I wieku n.e. — decydujacy kanon przemiany Akteona (Aktaion) w jelenia — i Ksiega 6 wersy 146-312 — kanon masakry 14 dzieci Niobe (Niobe) — to decydujacy lacinski kanon. Artemida (Artemis) z 1980 D&D Deities & Demigods (Deities & Demigods) TSR w USA i decydujacy kanon XXI wieku — Artemida z Percy Jackson i Olimpijczycy: Klatwa Tytana (The Titan's Curse) Ricka Riordana opublikowana w USA 1 maja 2007 r. — to decydujacy kanon powiesci dla mlodych doroslych XXI wieku.
Słabość
Slabosci Artemidy to: (1) absolutna duma z dziewictwa — decydujaca kanoniczna slabosc w okolo I wiek n.e. Owidiusz Metamorfozy Ksiega 3 wersy 138-252 — decydujacy okrutny kanon przemiany mysliwego Akteona (Aktaion), ktory przypadkowo zobaczyl jej kapiel, w jelenia i rozszarpanie przez jego 50 psow myliwskich; (2) okrucienstwo sporow dumy — okolo I wiek n.e. Owidiusz Metamorfozy Ksiega 6 wersy 146-312 — decydujacy kanon mitologiczny, w ktorym Niobe (Niobe) porownala sie z Leto, a Artemida zastrzelila 7 corek Niobe swoim lukiem — i decydujacy kanon, w ktorym Apollo zastrzelil 7 synow; (3) przemoc Hery — okolo VIII wiek p.n.e. Homer Iliada Ksiega 21 wersy 470-513 — decydujacy kanon, w ktorym Hera bierze kolczan Artemidy i uderza Artemide; (4) niemoznosc malzenstwa — decydujaca kanoniczna slabosc wiecznej dziewicy (Parthenos); (5) autorytet Zeusa — Artemida jest pod autorytetem Zeusa — decydujacy kanon; (6) trud porodu — porod matki Leto — decydujacy kanon; (7) wiazanie swietego obszaru — decydujacy kanon; (8) Kallisto (Callisto) — decydujacy kanon, w ktorym jej sluzaca, zaszedlszy w ciaze z Zeusem, zostala przemieniona przez Artemide w niedzwiedzia i wygnana. Decydujacy kanoniczny final to decydujacy kanon mitologiczny okolo I wieku n.e. Owidiusz Metamorfozy Ksiega 3 wersy 138-252 — w ktorym Akteon zostaje rozszarpany przez swoje wlasne psy myliwskie.
Znaczenie kulturowe
Artemida nie jest po prostu ikona bogini lowow, lecz kanoniczna ikonograficzna postacia decydujacego grecko-rzymskiego kanonu, ktora przekracza mykenska inskrypcje epoki brazu 'a-te-mi-to', okolo VIII-VII wiek p.n.e. Hezjod Teogonia, okolo VIII wiek p.n.e. Homer Iliada, okolo VII-VI wiek p.n.e. Hymny Homeryckie Nr 27, okolo III wiek p.n.e. Kallimach Hymn 3 do Artemidy, okolo 550 p.n.e. Swiatynia Artemidy w Efezie (jeden z Siedmiu Cudow), okolo V wiek p.n.e. Eurypides Ifigenia w Aulidzie i okolo I wiek n.e. Owidiusz Metamorfozy Ksiega 3 Akteon i Ksiega 6 Niobe. Cywilizacja mykenska epoki brazu (okolo 1600-1100 p.n.e.) mykenska inskrypcja Linear B na tabliczce glinianej 'a-te-mi-to' (Artemis) to decydujace pochodzenie, a decydujacy kanon mitologiczny to okolo VIII-VII wiek p.n.e. Hezjod Teogonia wersy 918-920 — dzieci Zeusa i Leto — decydujacy kanon blizniaczego urodzenia Apolla i Artemidy — i okolo III wiek p.n.e. Kallimach Hymn 3 do Artemidy — decydujacy kanon, w ktorym 3-letnia mloda Artemida na kolanie Zeusa prosi o wieczna dziewiczosc, luk, strzaly, krotka tunike, 60 sluzacych Okeanid, 20 nimf Amnisides i 7 psow myliwskich danych przez Pana. Swiatynia Artemidy (Artemision) w Efezie w Azji Mniejszej z okolo 550 p.n.e. — jeden z Siedmiu Cudow swiata greckiego — to decydujacy kanon religijny i artystyczny, a podpalenie przez Herostratesa 21 lipca 356 p.n.e. i odbudowa to decydujacy kanon. Decydujacy kanon XXI wieku to Artemida z Percy Jackson i Olimpijczycy: Klatwa Tytana (The Titan's Curse) Ricka Riordana opublikowana w USA 1 maja 2007 r. — decydujacy kanon powiesci dla mlodych doroslych XXI wieku, a Artemida z serii Nintendo DS Athena no Himitsu wydanej w Japonii 12 grudnia 2008 r. i z amerykanskiej gry SMITE (wydanej w 2014 r.) to decydujacy kanon gier wideo.
W popkulturze
Mykenski Linear B 'a-te-mi-to' (epoka brazu) — decydujacy kanon pochodzeniaHezjod Teogonia wersy 918-920 (okolo VIII-VII wieku p.n.e.) — decydujacy kanon urodzeniaHomer Iliada Ksiega 21 wersy 470-513 (okolo VIII wieku p.n.e.) — decydujacy kanon heroiczno-epickiHymny Homeryckie Nr 27 Hymn do Artemidy (okolo VII-VI wieku p.n.e.) — decydujacy kanon religijnyKallimach Hymn 3 do Artemidy (okolo III wieku p.n.e.) — decydujacy kanon hellenistycznySwiatynia Artemidy w Efezie (okolo 550 p.n.e.) — decydujacy kanon Siedmiu CudowEurypides Ifigenia w Aulidzie (okolo V wieku p.n.e.) — decydujacy kanon tragicznyOwidiusz Metamorfozy Ksiega 3 Akteon, Ksiega 6 Niobe (okolo I wieku n.e.) — decydujacy lacinski kanonRick Riordan Klatwa Tytana (2007) — decydujacy kanon powiesci dla mlodych doroslych XXI wiekuTSR D&D Deities & Demigods, Artemida (1980) — decydujacy kanon fantasy RPG