
Apollo
Apollo · Bóg Słońca, muzyki, proroctwa i uzdrawiania
Apollo (starogreckie Apollon, lacinskie Apollo) to decydujacy kanoniczny bog slonca, muzyki, poezji, proroctwa, uzdrowienia i lucznictwa wsrod 12 bogow olimpijskich greckiej mitologii oraz decydujaca kanoniczna ikonograficzna postac syna Zeusa (Zeus) i Leto (Leto), brata-blizniaka Artemidy (Artemis). Etymologia greckie Apollon to decydujace kanoniczne slownictwo oznaczajace 'niszczyciel' lub 'zgromadziciel' lub 'czczony', a pseudonimy Phoibos (Phoibos, 'jasniejacy'), Delios (Delios, 'z Delos'), Pythios (Pythios, 'z Pythona') i Musagetes (Musagetes, 'przywodca Muz') to decydujace kanoniczne slownictwo. Decydujacy kanon tekstowy to Homer (Homer) Iliada (Iliad) Ksiega 1 wersy 43-52 z okolo VIII wieku p.n.e. — decydujacy kanon, w ktorym Apollo, otrzymujac modlitwe swojego kaplana Chrysesa (Chryses), strzela strzaly zarazy (loimos) do greckiego obozu przez 9 dni swoim srebrnym lukiem (argurotoxos) — i Teogonia (Theogony) wersy 918-920 Hezjoda (Hesiod) z okolo VIII-VII wieku p.n.e. — decydujacy kanon urodzenia Apolla i Artemidy jako dzieci Zeusa i Leto. Hymn Homerycki (Homeric Hymns) Nr 3 — Hymn do Apolla — z okolo VII-VI wieku p.n.e. to decydujacy kanon urodzenia na Delos i zabicia Pythona (Python) w Delfach (Delphi), a Pytia (Pythia) z wyroczni delfickiej to decydujacy kanon.
Pochodzenie
Ikonograficzne pochodzenie to anatolijsko-malo-azjatyckie czczenie slonca przed cywilizacja mykenska epoki brazu (okolo 1600-1100 p.n.e.), a decydujacy kanon tekstowy to Homer (Homer) Iliada (Iliad) Ksiega 1 wersy 43-52 z okolo VIII wieku p.n.e. — decydujacy kanon, w ktorym Apollo, otrzymujac modlitwe swojego kaplana Chrysesa (Chryses), strzela strzaly zarazy do greckiego obozu przez 9 dni swoim srebrnym lukiem (argurotoxos) — i Teogonia (Theogony) wersy 918-920 Hezjoda (Hesiod) z okolo VIII-VII wieku p.n.e. — decydujacy kanon blizniaczego urodzenia Apolla i Artemidy (Artemis) jako dzieci Zeusa (Zeus) i Leto (Leto). Hymn Homerycki (Homeric Hymns) Nr 3 — Hymn do Apolla — z okolo VII-VI wieku p.n.e. to decydujacy kanon, w ktorym Leto, przesladowana przez Here (Hera), rodzi na wyspie Delos (Delos) wraz z Artemida, a mlody Apollo zabija gigantycznego weza Pythona (Python) z Delf (Delphi) swoim lukiem i ustanawia wyrocznie (wyrocznia pytyjska). Ody pytyjskie (Pythian Odes) Pindara (Pindar) z okolo V wieku p.n.e., Platona (Plato) z okolo IV wieku p.n.e. i Argonautyka (Argonautika) Apolloniosa Rodyjskiego (Apollonios Rhodios) z okolo III-II wieku p.n.e. to decydujacy kanon grecki.
Cechy
- Mlody bezbrody piekny mlodziency bog mezczyzna
- Lira (instrument strunowy) i zloty luk i strzaly
- Wieniec laurowy i sloneczny rydwan
- Symbole kruka, delfina i labedzia
- Pan wyroczni delfickiej
- Luk ktory wysyla lub odbiera zaraze
Opowieści
Anatolijsko-malo-azjatyckie czczenie slonca epoki brazu to decydujace pochodzenie, a decydujacy kanon tekstowy to Homer Iliada Ksiega 1 wersy 43-52 z okolo VIII wieku p.n.e., Hezjod Teogonia wersy 918-920 z okolo VIII-VII wieku p.n.e. i Hymny Homeryckie Nr 3 Hymn do Apolla z okolo VII-VI wieku p.n.e. — decydujacy kanon. Decydujacy kanon Pytii (Pythia, kaplanki-prorokini) z Delf (Delphi) przekazujacej wyrocznie Apolla w Hymnach Homeryckich z okolo VIII wieku p.n.e. to decydujacy kanon greckiej religii, a Igrzyska pytyjskie (Pythian Games) odbywajace sie w Delfach co cztery lata od okolo VI wieku p.n.e. to decydujacy kanon. Eneida (Aeneid) Wergiliusza (Publius Vergilius Maro, 70-19 p.n.e.) z okolo 8 p.n.e. w Rzymie to decydujacy rzymski kanon Apolla, a Daphne (Daphne) z Metamorfoz (Metamorphoses) Ksiega 1 wersy 452-567 i Hyacinthus (Hyacinthus) z Ksiegi 10 wersy 162-219 Owidiusza (Publius Ovidius Naso, 43 p.n.e. - 17 n.e.) z okolo I wieku n.e. to decydujacy lacinski kanon. Fresk Parnassus (Parnassus) Stanza della Segnatura w Kaplicy Sykstynskiej Watykanu wloskiego Renesansu Rafaela (Raffaello Sanzio) z okolo 1510 r. i grecka rzezba Apollo Belvedere (Apollo Belvedere) z okolo IV wieku p.n.e. to decydujacy kanon artystyczny. Decydujacy kanon XXI wieku to 16 lipca 1969 r. NASA Apollo 11 — Neil Armstrong, Buzz Aldrin, Michael Collins — pierwsze ludzkie ladowanie na Ksiezycu 20 lipca — decydujacy kanon naukowy i kulturowy, a seria Percy Jackson & the Olympians amerykanskiego autora Ricka Riordana z 2005-2009 r. to decydujacy kanon powiesci dla mlodych doroslych XXI wieku.
Słabość
Slabosci Apolla to: (1) niepowodzenia w milosci — decydujaca kanoniczna slabosc w okolo I wiek n.e. Owidiusz Metamorfozy Ksiega 1 wersy 452-567 — Daphne (Daphne) przemieniajaca sie w drzewo laurowe — decydujacy kanon — i kanon uczynienia proroctw Kasandry (Cassandra) niewiarygodnymi i kanon zdrady Coronis (Coronis) — decydujacy kanon; (2) smierc ambicji — okolo VIII wiek p.n.e. Homer Iliada Ksiega 1 wersy 43-52 — kanon strzaly zarazy — decydujacy kanon — Apollo jest takze obawiany jako bog zarazy — decydujacy kanon; (3) okrucienstwo sporow dumy — okolo I wiek p.n.e. Pseudo-Apollodor Biblioteka (Bibliotheke) Ksiega 1 rozdzial 4 punkt 2 — decydujacy okrutny kanon obdarcia ze skory Marsjasza (Marsyas) w konkursie muzycznym; (4) masakra dzieci Niobe (Niobe) — okolo VIII wiek p.n.e. Homer Iliada Ksiega 24 wersy 602-617 — decydujacy kanon mitologiczny, w ktorym gdy Niobe znieważa Leto, Apollo i Artemida zabijaja wszystkie 14 dzieci Niobe; (5) upadek Troi — decydujacy kanon, w ktorym w kanonie Homer Iliada Apollo byl po stronie trojanskiej, ale Troja upadla; (6) autorytet Zeusa — Apollo jest pod autorytetem Zeusa — decydujacy kanon; (7) zaleznosc od Muz — jako Musagetes (przywodca Muz), zalezy od Muz — decydujacy kanon; (8) wiazanie swietego obszaru — decydujacy kanon. Decydujacy kanoniczny final to kanon 9-dniowej zarazy Homer Iliada Ksiega 1 wersy 43-52 z okolo VIII wieku p.n.e.
Znaczenie kulturowe
Apollo nie jest po prostu ikona boga slonca, lecz kanoniczna ikonograficzna postacia decydujacego grecko-rzymskiego kanonu, ktora przekracza okolo VIII wiek p.n.e. Homer Iliada i Odyseja, okolo VIII-VII wiek p.n.e. Hezjod Teogonia, okolo VII-VI wiek p.n.e. Hymny Homeryckie Nr 3, okolo V wiek p.n.e. Pindar Ody pytyjskie, okolo I wiek p.n.e. Wergiliusz Eneida, okolo I wiek n.e. Owidiusz Metamorfozy, okolo IV wiek p.n.e. grecka rzezba Apollo Belvedere, okolo 1510 r. Rafael Parnassus i 1969 r. NASA Apollo 11. Anatolijsko-malo-azjatyckie czczenie slonca przed cywilizacja mykenska epoki brazu (okolo 1600-1100 p.n.e.) ustanowilo sie jako decydujacy kanon w Iliadzie (Iliad) Homera (Homer) z okolo VIII wieku p.n.e. Decydujacy kanon mitologiczny to okolo VIII-VII wiek p.n.e. Hezjod Teogonia wersy 918-920 — dzieci Zeusa i Leto — decydujacy kanon blizniaczego urodzenia Apolla i Artemidy — i okolo VII-VI wiek p.n.e. Hymn Homerycki Nr 3 Hymn do Apolla — decydujacy kanon, w ktorym Leto, przesladowana przez Here, rodzi na wyspie Delos. Decydujacy kanon, w ktorym mlody Apollo zabija gigantycznego weza Pythona z Delf swoim lukiem i ustanawia wyrocznie — Igrzyska pytyjskie (Pythian Games) odbywajace sie w Delfach co cztery lata — decydujacy kanon. 16 lipca 1969 r. NASA Apollo 11 (Apollo 11) — Neil Armstrong (Neil Armstrong, 1930-2012), Buzz Aldrin (Buzz Aldrin, ur. 1930), Michael Collins (Michael Collins, 1930-2021) — pierwsze ludzkie ladowanie na Ksiezycu 20 lipca ('That's one small step for [a] man, one giant leap for mankind') — to decydujacy globalny kanon naukowy i kulturowy XXI wieku, a seria Percy Jackson & the Olympians amerykanskiego autora Ricka Riordana z 2005-2009 r. to decydujacy kanon powiesci dla mlodych doroslych XXI wieku.
W popkulturze
Homer Iliada Ksiega 1 wersy 43-52 (okolo VIII wieku p.n.e.) — decydujacy kanon pochodzeniaHezjod Teogonia wersy 918-920 (okolo VIII-VII wieku p.n.e.) — decydujacy kanon urodzeniaHymny Homeryckie Nr 3 Hymn do Apolla (okolo VII-VI wieku p.n.e.) — decydujacy kanon religijnyGrecka rzezba Apollo Belvedere (okolo IV wieku p.n.e.) — decydujacy kanon artystycznyOwidiusz Metamorfozy Ksiega 1 Daphne, Ksiega 10 Hyacinthus (okolo I wieku n.e.) — decydujacy lacinski kanonRafael Parnassus (okolo 1510) — decydujacy kanon RenesansuNASA Apollo 11 ladowanie na Ksiezycu (1969) — decydujacy kanon naukowy i kulturowyRick Riordan Percy Jackson & the Olympians (2005-2009) — decydujacy kanon powiesci dla mlodych doroslych XXI wiekuTSR D&D Deities & Demigods, Apollo (1980) — decydujacy kanon fantasy RPG