Kusza

Mechaniczna broń dystansowa średniowiecza

Kusza to bron dystansowa, ktora kladzie luk poziomo na lozu, czyli rdzeniu, i trzyma napieta cieciwe, az spust ja zwolni. W odroznieniu od zwyklego luku moze zadac wielka sile po stosunkowo krotkim szkoleniu zamiast praktyki przez cale zycie i dlatego czesto nazywa sie ja bronia zdemokratyzowana. W sredniowiecznej Europie byla szeroko uzywana jako bron piechoty i jako filar obrony murow. Wczesne luki byly kompozytowe, z klejonego drewna, rogu i scegna, lecz od 14 wieku wprowadzono luk stalowy i mocno podniosl sile naciagu i przebicie. Bolec, ktory odpowiada strzale, jest krotszy i ciezszy od zwyklej strzaly i zadawal silne przebicie z bliska.

Ciężka kusza ze stalowym łukiem

Kusza (arbalest) to ciężka kusza późnego średniowiecza, która zamiast dawnego kompozytu z drewna i rogu używała stalowego łęczyska, mając największą przebijalność swojej epoki. Siła naciągu stalowego łęczyska sięgała setek kilogramów — nie do napięcia ręką — więc trzeba ją było napinać mechanicznie korbą (windlass, z bloczkami) lub korbą zębatą (cranequin, z przekładnią). Na zasięgu skutecznym ponad 200 m przebijała nawet zbroję płytową, lecz napinanie trwało tak długo, że szybkostrzelność wynosiła zaledwie jeden–dwa bełty na minutę. By temu zaradzić, łączono ją z noszącym pawęż, za którego wielką tarczą kusznik krył się przy przeładowaniu. Wystrzeliwała krótki bełt (około 30–40 cm) i wymagała niewiele treningu, więc nawet poborowi szybko byli gotowi do walki.