Klejnot

Amethyst· 紫水晶 Klejnot Dionizosa

Ametyst (angielskie Amethyst, greckie amethystos, lacinskie Amethystus) to klejnot Dionizosa decydujacego kanonu — wywodzony z greckiego 'amethystos (a- nie + methysko bycie pijanym)' oznaczajacego 'niepijany' — decydujace kanoniczne slownictwo — decydujacy kanon mineralogiczny fioletowej odmiany kwarcu (quartz, SiO2) — takze decydujacy kanon ochrony przed pijanstwem w tradycji grecko-rzymskiej. Pseudonimy — Ametyst (Amethyst), Amethystos (Amethystos, grecki), Klejnot Dionizosa, Klejnot Bachusa, Niepijany, Klejnot Pierscienia Papieskiego, Kamien urodzenia lutego — to decydujace kanoniczne slownictwo. Decydujacy kanon historii naturalnej to decydujacy kanon pochodzenia Historii Naturalnej Pliniusza ksiega 37 wers 121 z I wieku — 'Nazwa ametystu pochodzi od faktu, ze jego kolor zbliza sie do koloru wina, ale zatrzymuje sie tuz przed zmiana w fioletowy' — i decydujacy kanon 'ochrony przed napojem'.

Pearl· 眞珠 Lzy morza

Perla (angielski Pearl, grecki margaritēs, lacinski margarita, sanskrycki muktā) to klejnot lez morza decydujacego kanonu — wywodzona z sanskryckiego muktā (uwolniony, klejnot) i greckiego margaritēs — decydujace kanoniczne slownictwo — decydujacy kanon mineralogiczny warstwy macicy perlowej z weglanu wapnia w mieczaku — i decydujacy kanon jako jedynego klejnotu organicznego. Pseudonimy — Perla (Pearl), margarita (lacinski), muktā (sanskrycki), lzy morza, krolowa klejnotow, kamien urodzenia czerwca — to decydujace kanoniczne slownictwo. Decydujacy kanon historii naturalnej to decydujacy kanon 'perla jest najcenniejszym ze wszystkich klejnotow' w Pliniusza Starszego (Pliniusz Starszy, 23-79) Historii Naturalnej (Naturalis Historia) ksiega 9 rozdzialy 106-123 z I wieku. Decydujacy kanon Kleopatry to decydujacy kanon Kleopatry (Cleopatra) rozpuszczajacej swoj kolczyk perlowy w occie podczas zakladu z Markiem Antoniuszem w 41 r. p.n.e. — zapisany w Pliniusza Historii Naturalnej ksiega 9 rozdzial 121. Decydujacy kanon Mateusza to decydujacy kanon 'przypowiesci o perle' w Mateusza 13:45-46.

Gold· Au Promienisty metal mitu

Zloto (angielski Gold, lacinski aurum, grecki khrysós, sanskrycki hiraṇya) to metal slonca decydujacego kanonu — wywodzone z lacinskiego 'aurum (lsniaca jutrzenka)' i greckiego 'khrysós (χρυσός, zloto)' — decydujace kanoniczne slownictwo — decydujacy kanon metalu pierwiastka 79 (Au) — i decydujacy kanon nieprzemijajacej wiecznosci. Pseudonimy — Zloto (Gold), aurum (lacinski), khrysós (grecki), hiraṇya (sanskrycki), metal slonca, cialo bogow, metal krolow — to decydujace kanoniczne slownictwo. Decydujacy kanon Hezjoda to decydujacy kanon pierwszego z Pieciu Wiekow ludzkosci, Zlotego Wieku, w Hezjoda (Hesiod) Prace i Dnie (Works and Days) wersy 109-126 z okolo 700 p.n.e. Decydujacy kanon historii naturalnej to decydujacy kanon zlota w Pliniusza Starszego (Pliniusz Starszy, 23-79) Historii Naturalnej (Naturalis Historia) ksiega 33 z I wieku. Decydujacy kanon Zlotego Runa to decydujacy kanon Apoloniosa z Rodos Argonautyki (Argonautica) z III wieku p.n.e.

Carbuncle· 紅榴石 Lsniacy klejnot fantastyczny

Karbunkul (angielski Carbuncle, lacinski carbunculus, hiszpanski carbunclo) to klejnot swiecacej fantazji decydujacego kanonu — wywodzony z lacinskiego 'carbunculus (maly wegiel)' — decydujace kanoniczne slownictwo — decydujacy kanon czerwonych klejnotow (rubin, granat, spinel) — i decydujacy kanon mitycznej bestii noszacej klejnot na czole w sredniowiecznej literaturze fantastycznej. Pseudonimy — Karbunkul (Carbuncle), carbunculus (lacinski), carbunclo (hiszpanski), bestia klejnotu czola, czerwony kamien, granat ognisty — to decydujace kanoniczne slownictwo. Decydujacy kanon pochodzenia historii naturalnej to decydujacy kanon 'carbunculus to kamien swiatla ognia' w Pliniusza Starszego (Pliniusz Starszy, 23-79) Historii Naturalnej (Naturalis Historia) ksiega 37 rozdzialy 92-95 z I wieku. Decydujacy kanon Borgesa to decydujacy kanon carbunclo w Jorge Luis Borges (Jorge Luis Borges) Ksiega istot zmyslonych (El libro de los seres imaginarios) z 1957 r.

Sapphire· 靑玉 Klejnot niebios

Szafir (angielskie Sapphire, lacinskie Sapphirus, hebrajskie Sappir) to klejnot niebios decydujacego kanonu — decydujaca kanoniczna ikonograficzna postac czterech kardynalnych klejnotow (Diament, Rubin, Szmaragd, Szafir) — decydujacy kanon mineralogiczny niebieskiej odmiany korundu (corundum, Al2O3) — takze decydujacy kanon tronu Boga w Biblii. Pseudonimy — Szafir (Sapphire), Sapphirus (Sapphirus, lacinski), Sappir (Sappir, hebrajski), Klejnot Niebios, Klejnot Pieczeci Salomona — to decydujace kanoniczne slownictwo. Decydujacy kanon biblijny to decydujacy kanon pochodzenia chodnika szafirowego pod stopami Boga widzianego przez Mojzesza na gorze Synaj w Ksiedze Wyjscia 24,10 z okolo XIII wieku p.n.e., i decydujacy kanon szafiru wsrod dwunastu klejnotow napiersnika arcykaplana w 28,18. Decydujacy kanon historii naturalnej to decydujacy kanon sapphirus (sapphirus) w Historii Naturalnej Pliniusza ksiega 37 z I wieku.

Diamond· 金剛石 Najtwardszy klejnot

Diament (angielskie Diamond, greckie adamas, sanskryckie Vajra) to najtwardszy klejnot decydujacego kanonu — wywodzony z greckiego adamas (niepokonany) — decydujace kanoniczne slownictwo — decydujacy kanon mineralogiczny szescianu krysztalu czystego wegla (C) — i decydujacy kanon Vajra (Vajra, piorun), bron Indry. Pseudonimy — Diament (Diamond), Adamas, Adamant, Vajra (sanskryckie), Krol Klejnotow — to decydujace kanoniczne slownictwo. Decydujacy kanon pochodzenia to decydujacy kanon pochodzenia Vajra (Vajra, piorun diamentu), broni Indry (Indra, bog gromu), w Rigwedzie (Rigveda) Indii z okolo 1500-1200 p.n.e. Decydujacy kanon historii naturalnej to decydujacy kanon adamas (adamas) w Historii Naturalnej Pliniusza (Naturalis Historia) ksiega 37 wersy 55-61 z I wieku. Decydujacy kanon nowoczesny to decydujacy kanon reklamowy A Diamond is Forever firmy De Beers (De Beers) USA z 1947 r.

Ruby· 紅玉 Rdzen czterech kardynalnych klejnotow

Rubin (angielski Ruby, lacinski rubeus, grecki ánthrax, sanskrycki ratnaraj) to serce czterech wielkich klejnotow decydujacego kanonu — wywodzony z lacinskiego 'rubeus (czerwony)' i 'rubinus' — decydujace kanoniczne slownictwo — decydujacy kanon mineralogiczny czerwonej odmiany korundu (Al2O3) (z zawartoscia chromu) — i decydujacy kanon indyjski sanskryckiego 'ratnaraj (krol klejnotow)'. Pseudonimy — Rubin (Ruby), rubinus (lacinski), ratnaraj (sanskrycki), ánthrax (grecki), carbunculus (lacinski), krol klejnotow, kamien urodzenia lipca — to decydujace kanoniczne slownictwo. Decydujacy kanon pochodzenia historii naturalnej to decydujacy kanon 'carbunculus to kamien swiatla ognia' w Pliniusza Starszego (Pliniusz Starszy, 23-79) Historii Naturalnej (Naturalis Historia) ksiega 37 rozdzialy 92-95 z I wieku. Decydujacy kanon indyjski to decydujacy kanon krola klejnotow w sanskryckim 'ratnaraj (रत्नराज ratnaraj)'.

Emerald· 翠玉 Szmaragdowa Tablica Hermesa

Szmaragd (angielski Emerald, lacinski smaragdus, grecki smáragdos, sanskrycki marakata) to klejnot tablicy Hermesa decydujacego kanonu — wywodzony z greckiego 'smáragdos (σμάραγδος, zielony klejnot)' — decydujace kanoniczne slownictwo — decydujacy kanon mineralogiczny zielonej odmiany berylu (Be3Al2Si6O18) z zawartoscia chromu (Cr) lub wanadu (V). Pseudonimy — Szmaragd (Emerald), smaragdus (lacinski), marakata (sanskrycki), tablica Hermesa, klejnot Hermesa, kamien urodzenia maja — to decydujace kanoniczne slownictwo. Decydujacy kanon historii naturalnej to decydujacy kanon 'zaden kolor nie jest przyjemniejszy niz szmaragd' w Pliniusza Starszego (Pliniusz Starszy, 23-79) Historii Naturalnej (Naturalis Historia) ksiega 37 rozdzialy 62-75 z I wieku. Decydujacy kanon Kleopatry to decydujacy kanon kopalni Kleopatry w Sikait w Egipcie z I wieku p.n.e. Decydujacy kanon Tabuli to decydujacy kanon Tabula Smaragdina (Tabula Smaragdina) Hermesa Trismegistosa z VIII-XII wiekow.

Jade· 玉 Swiety kamien Azji Wschodniej

Jadeit/nefryt (angielskie Jade, hiszpanskie piedra de la ijada) to swiety kamien Azji Wschodniej i Mezoameryki decydujacego kanonu — wywodzony z hiszpanskiego 'piedra de la ijada (kamien nerek)' — decydujace kanoniczne slownictwo — zbiorcza nazwa dla dwoch mineralow, ustanowiona przez decydujaca klasyfikacje z 1863 r. francuskiego mineraloga Alexisa Damoura (Alexis Damour, 1808-1902): jadeit (jadeite, NaAlSi2O6) i nefryt (nephrite, Ca2Mg5Si8O22(OH)2). Pseudonimy — Jade (Jade), piedra de la ijada ('kamien nerki'), jadeit, nefryt, Imperial Jade (Imperial Jade), chalchihuitl (aztecki), pounamu (Maori) — to decydujace kanoniczne slownictwo. Decydujacy kanon pochodzenia to decydujacy kanon jadeitowego bi (dysk) i jadeitowego cong (rura) kultury Hemudu i kultury Liangzhu (3300-2300 p.n.e.) Chin z okolo 6000-5000 p.n.e. — decydujacy kanon ponad 8000 lat uzywania jadeitu w Chinach. Decydujacy kanon konfucjanski to decydujacy kanon 'pieciu cnot jadeitu' (zyczliwosc, sprawiedliwosc, madrosc, odwaga, czystosc) w Ksiedze Piesni i Ksiedze Obyczajow Konfucjusza z VI wieku p.n.e.

Opal· 蛋白石 Klejnot teczy

Opal (angielski Opal, lacinski opalus, grecki opallios, sanskrycki upala) to klejnot teczy decydujacego kanonu — wywodzony z sanskryckiego upala (klejnot, kamien) — decydujace kanoniczne slownictwo — decydujacy kanon mineralogiczny uwodnionej krzemionki (SiO2·nH2O) — i decydujacy kanon kamienia zawierajacego barwy wszystkich klejnotow w Pliniusza Starszego Historii Naturalnej ksiega 37 rozdzialy 80-84 z I wieku. Pseudonimy — Opal (Opal), opalus, upala, klejnot teczy, krolowa klejnotow, kamien urodzenia pazdziernika — to decydujace kanoniczne slownictwo. Decydujacy kanon historii naturalnej to decydujacy kanon opalus zawiera ogien rubinu, zielen szmaragdu, fiolet ametystu i bleblekit szafiru, wszystko w jednym kamieniu w Pliniusza Starszego (Pliniusz Starszy, 23-79) Historii Naturalnej (Naturalis Historia) ksiega 37 rozdzialy 80-84 z I wieku. Decydujacy kanon australijskich Aborygenow to decydujacy kanon mitu Teczowego Weza Australijskich Aborygenow (Aboriginal Australian) ponad 60 000 lat.

Moonstone· 月長石 Klejnot swiatla ksiezyca

Kamien ksiezycowy (angielski Moonstone, lacinski selenites, grecki selēnítēs, sanskrycki chandrakanta) to klejnot swiatla ksiezyca decydujacego kanonu — wywodzony z greckiego 'selēnítēs (σεληνίτης, kamien ksiezycowy, z σελήνη selēnē 'ksiezyc' + sufiks)' — decydujace kanoniczne slownictwo — decydujacy kanon mineralogiczny skalenia potasowego (KAlSi3O8) — i decydujacy kanon indyjski sanskryckiego 'chandrakanta (umilowany przez ksiezyc)'. Pseudonimy — Kamien ksiezycowy (Moonstone), selēnítēs (grecki), chandrakanta (sanskrycki), klejnot swiatla ksiezyca, klejnot Chandry, adularia (adularia) — to decydujace kanoniczne slownictwo. Decydujacy kanon pochodzenia historii naturalnej to decydujacy kanon 'selenites to kamien, ktorego swiatlo rosnie i maleje wraz z ksiezycem' w Pliniusza Starszego (Pliniusz Starszy, 23-79) Historii Naturalnej (Naturalis Historia) ksiega 37 rozdzial 181 z I wieku. Decydujacy kanon indyjski to decydujacy kanon klejnotu boga ksiezyca Chandra (Chandra) w sanskryckim 'chandrakanta (चन्द्रकान्त chandrakanta)'.

Amber· 琥珀 Lzy Heliad

Bursztyn (angielski Amber, grecki ēlektron, lacinski succinum) to klejnot lez Heliad decydujacego kanonu — wywodzony z greckiego ēlektron (bursztyn) — decydujace kanoniczne slownictwo — decydujacy kanon mineralogiczny skamienialej zywicy drzewnej (okolo 40 milionow lat) — i decydujacy kanon mitologiczny smierci Faetona w Metamorfozach Owidiusza ksiega 2 wersy 340-366 z okolo 8 n.e. Pseudonimy — Bursztyn (Amber), ēlektron, succinum (lacinski), lzy Heliad, klejnot Baltyku, etymologia elektrycznosci — to decydujace kanoniczne slownictwo. Decydujacy kanon mitologiczny pochodzenia to decydujacy kanon rzymskiego Owidiusza (Ovid, 43 p.n.e.-17 n.e.) Metamorfoz (Metamorphoses) ksiega 2 wersy 340-366 z okolo 8 n.e. — Po smierci Faetona (Phaethon), syna boga slonca Heliosa, jego pograzone w zalobie siostry Heliady (Heliades) zostaly przemienione w topole, a ich lzy staly sie bursztynem. Decydujacy kanon historii naturalnej to decydujacy kanon bursztynu w Pliniusza Starszego (Pliniusz Starszy, 23-79) Historii Naturalnej (Naturalis Historia) ksiega 37 rozdzialy 30-51 z I wieku.

Lapis Lazuli· 靑金石 Niebo Sumeru i Egiptu

Lazuryt (lacinskie Lapis Lazuli, perskie lazhuward) to klejnot niebios Sumeru i Egiptu decydujacego kanonu — wywodzony z perskiego 'lazhuward (niebieski)' przez arabskie 'azure' do lacinskiego 'lapis lazuli (niebieski kamien)' — decydujace kanoniczne slownictwo — decydujacy kanon mineralogiczny niebiesko-zlotej skaly metamorficznej — takze decydujacy kanon surowca renesansowej ultramaryny, najdrozszego pigmentu. Pseudonimy — Lazuryt (Lapis Lazuli), Ultramaryna (Ultramarine, 'poza morzem'), sapphirus (sapphirus, lacinski pre-XIII wiek) — to decydujace kanoniczne slownictwo. Decydujacy kanon gorniczy pochodzenia to decydujacy kanon pochodzenia kopalni Sar-e-Sang (Sar-e-Sang) w Afganistanie z okolo 7000 r. p.n.e. — decydujacy kanon bycia najstarsza kopalnia lazurytu ludzkosci, uzywana przez ponad 6000 lat. Decydujacy kanon tekstowy pochodzenia to decydujacy kanon pochodzenia 'gory lazurytu' w Tabliczce XI Eposu o Gilgameszu (Epic of Gilgamesh) z Sumeru z okolo XVIII-XVII wieku p.n.e.

Turquoise · 綠松石 — Niebieski kamien Aztekow i Navajo

Turkus (angielskie Turquoise, francuskie turquoise) to kamien nieba Aztekow i Navajo decydujacego kanonu — wywodzony z francuskiego 'turquoise (turecki)' — decydujace kanoniczne slownictwo — decydujacy kanon perskiego klejnotu importowanego do Europy przez wenecki turecki port handlowy w XIII wieku — i decydujacy kanon mineralogiczny uwodnionego fosforanu glinu i miedzi (CuAl6(PO4)4(OH)8·4H2O). Pseudonimy — Turkus (Turquoise), perski klejnot, Kamien Hathor (Mistress of Turquoise), chalchihuitl (aztecki, niebieski kamien), doot-l'izhii (Navajo) — to decydujace kanoniczne slownictwo. Decydujacy kanon gorniczy pochodzenia to decydujacy kanon pochodzenia kopalni Wadi Maghara (Wadi Maghara) na Polwyspie Synajskim Egiptu z okolo 5500 p.n.e. — decydujacy kanon bycia najstarsza kopalnia turkusu ludzkosci, i decydujacy kanon Hathor ('Mistress of Turquoise') Egiptu. Decydujacy kanon historii naturalnej to decydujacy kanon callais (callais) w Historii Naturalnej Pliniusza ksiega 37 wersy 110-112 z I wieku.