Miecz długi
Oburęczny miecz średniowiecznej Europy
Dlugi miecz to obosieczny prosty miecz dwureczny, najszerzej uzywany w Europie od 13 do 17 wieku. Z glownia o dlugosci okolo 90 do 130 cm i dluga rekojescia 20 do 30 cm, moze byc wladany jedna reka lub dwiema, i dlatego zwany jest tez mieczem bastardowym lub mieczem poltoraka. Jego cechami sa prosta obosieczna glownia, krzyzowy jelec i ciezka gloweka, a dzieki rownowadze gloweki, ktora umieszcza srodek ciezkosci okolo 10 cm przed jelcem, jego obsluga jest doskonala. Jego calkowita waga to okolo 1,1 do 1,8 kg, znacznie mniej, niz sie powszechnie sadzi. To wszechstronna bron wyposazona w szeroki repertuar technik: ciecia i pchniecia oczywiscie, lecz takze poltechnike miecza, chwytanie glowni do pchniecia, oraz Mordschlag, uderzenie z gory gloweka.
Pochodzenie
Dlugi miecz pojawil sie, gdy w linii jednorecznego miecza rycerskiego, wywodzacego sie z miecza wikinskiego 10 wieku, rekojesc wydluzono okolo konca 13 wieku, by mozna go bylo trzymac takze dwiema rekami, i osiagnal szczyt w 14 i 15 wieku. Sposob wladania ta bronia spisano w systematycznych traktatach szermierczych, Fechtbuecher, ktore przetrwaly do dzis: niemiecka Kunst des Fechtens, sztuka walki, wyrosla z Johannesa Liechtenauera z 14 wieku, a we Wloszech Fiore dei Liberi zostawil Fior di Battaglia, kwiat bitwy, okolo 1409 roku. Te podreczniki staly sie podstawa wspolczesnego odrodzenia Historycznych Europejskich Sztuk Walki (HEMA).
Cechy
- Prosta obosieczna glownia (okolo 90 do 130 cm)
- Dluga rekojesc do uzytku poltoraka lub dwurecznego (20 do 30 cm)
- Krzyzowy jelec i ciezka gloweka
- Calkowita waga okolo 1,1 do 1,8 kg, lzejszy, niz sie sadzi
- Repertuar technik, jak poltechnika miecza i Mordschlag
- Srodek ciezkosci okolo 10 cm od jelca, dla doskonalej obslugi
Opowieści
Dlugi miecz byl glowna bronia rycerzy i zolnierzy, kluczowa bronia nie tylko na polu bitwy, lecz w pojedynkach sadowych i turniejach. Trzymany dwiema rekami, przechodzil swobodnie od ciezkich ciec do precyzyjnych pchniec, a dluga rekojescia zmienial kierunek szybko jak dzwignia i rozwijal rozmaity repertuar technik. Jego prawdziwa wartosc ukazywala sie przede wszystkim wobec opancerzonego wroga: poltechnika miecza, chwytajac glownie jedna reka, by pchnac precyzyjnie w szczeliny zbroi, oraz Mordschlag, trzymajac glownie odwrotnie i machajac ciezka gloweka i jelcem jak mlotem lub kilofem, mogl atakowac nawet plyte, ktorej ostrze nie moglo przeciac. Byla to bron kompletna, wyposazona w ciecie, pchniecie, uderzenie gloweka i zapasy.
Słabość
Slabosc dlugiego miecza rodzi sie z jego dlugiej glowni i dwurecznej obslugi. W ciasnej, zamknietej przestrzeni lub gestym szyku dluga glownia staje sie przeszkoda i trudno rozwinac jego umiejetnosc. Bedac z natury pomyslany do dwoch rak, nie nadaje sie tez do wladania mieczem i tarcza razem jedna reka. W porownaniu z krotkim mieczem jest klopotliwy w obsludze w ciasnym scisku zwarcia, a jego wrodzona wszechstronnosc ozywa tylko wsparta przestrzenia do swobodnego ruchu i znacznym treningiem.
Znaczenie kulturowe
Dlugi miecz to symbol poznosredniowiecznego rycerza i serce europejskiej tradycji szermierczej. Jego ksztalt z krzyzowym jelcem zachodzi na obraz rycerstwa i chrzescijanstwa i stal sie postacia, ktora przychodzi na mysl po dzis dzien przy slowach miecz rycerski. Przede wszystkim dlugi miecz stoi w centrum pisanej tradycji szermierczej: sredniowieczne i renesansowe ksiegi szermiercze, w tym podreczniki Liechtenauera i Fiore, przetrwaly w obfitosci i zostaly wskrzeszone oraz sa faktycznie cwiczone dzis jako Historyczne Europejskie Sztuki Walki (HEMA). To znaczy, dlugi miecz nie jest muzealnym zabytkiem, lecz bronia zywej sztuki walki, wciaz badanej i wymachiwanej dzis.
W popkulturze
Dlugi miecz to bron, ktora najszerzej pojawia sie jako typ miecza rycerskiego w fantastyce i grach. Jest rysowany jako standardowa bron rycerza i wojownika w niezliczonych grach fabularnych i akcji oraz w filmach o sredniowiecznej scenerii, i traktowany jako klasa miecza poltoraka w grach, w tym Dungeons and Dragons. W rzeczywistosci takze jego techniki sa odtwarzane i szeroko znane poprzez turnieje i cwiczenia HEMA. W fikcji jednak dlugi miecz czesto wyolbrzymia sie jako nierealistycznie ciezka i niezgrabna bron, albo rysuje jako tylko tnacy, tak ze precyzyjne i rozmaite rzeczywiste techniki, jak poltechnika miecza i uderzenie gloweka, sa malo pokazywane.
Ciekawostki
- Prawdziwy dlugi miecz jest znacznie lzejszy, niz sie powszechnie sadzi, zwykle tylko okolo 1,1 do 1,8 kg, ze srodkiem ciezkosci zaledwie kilka centymetrow przed jelcem, tak ze byl bronia szybka i precyzyjna, a nie niezgrabna, przy czym ciezka gloweka dziala jako przeciwwaga.
- Dlugi miecz stoi w centrum pisanej europejskiej tradycji szermierczej: ksiegi szermiercze, jak linia Johannesa Liechtenauera z Niemiec 14 wieku i Fior di Battaglia Wlocha Fiore dei Liberi (okolo 1409), przetrwaly w obfitosci i staly sie podstawa wspolczesnego odrodzenia Historycznych Europejskich Sztuk Walki (HEMA).
- Wobec plyty dlugi miecz uzywal specjalnych technik: poltechniki miecza, chwytania glowni jedna reka, by pchnac precyzyjnie w szczeliny zbroi, oraz Mordschlagu, ciosu morderczego, trzymania glowni odwrotnie i machania ciezka gloweka i jelcem jak mlotem, atakujac zbroje, ktorej ostrze nie moglo przeciac, jak bronia obuchowa.