Afrodyta

Pochodzenie

Ikonograficzne pochodzenie to wplyw wschodniej syryjskiej Asztarte (Astarte) i mezopotamskiej Isztar (Ishtar) cywilizacji mykenskiej epoki brazu (okolo 1600-1100 p.n.e.), a decydujacy kanon tekstowy to Teogonia (Theogony) wersy 188-206 Hezjoda (Hesiod) z okolo VIII-VII wieku p.n.e. — decydujacy kanon, w ktorym Kronos (Kronos) sierpem z adamantu (adamant) wykastrowal swojego ojca Uranosa (Ouranos), a rzucone genitalia wpadly do morza, biala piana (aphros) sie uformowala, a Afrodyta sie urodzila i wyladowala na brzegach Pafos (Paphos) w Kypros (Kypros) lub Cyterze (Kythera). Decydujacy kanon, w ktorym w genealogii Homera jest corka Zeusa (Zeus) i Dione (Dione), i obie genealogie wspolistnieja, a okolo VIII wiek p.n.e. Homer Iliada Ksiega 5 wersy 311-430 — decydujacy kanon, w ktorym Diomedes zranil nadgarstek Afrodyty wlocznia w Wojnie Trojanskiej, gdy probowala chronic swojego syna Eneasza — i Ksiega 14 wersy 214-221 — decydujacy kanon, w ktorym Hera pozyczyla 'kestos himas (kestos himas, pas milosci)' Afrodyty, aby uwiesc Zeusa. Odyseja Ksiega 8 wersy 266-366 — decydujacy kanon, w ktorym poprzez piesn Demodokosa (Demodokos), romans Afrodyty i Aresa (Ares) zostal zlapany w niewidzialnej spizowej sieci Hefajstosa (Hephaistos) i wysmiany przez bogow, a fragment 1 Hymn do Afrodyty (Hymn to Aphrodite) greckiej poetki z Lesbos z okolo VII wieku p.n.e. Safony (Sappho, okolo 630-570 p.n.e.) to decydujacy kanon liryczny.

Cechy

• Mloda bogini niezrownanej urody
• Towarzysza jej golebie, wroble, labedzie i delfiny
• Roze, mirt (myrtle) i jablka jako symbole
• Magiczny pas kestos himas (kestos himas), ktory oczarowuje kazdego
• Pafos w Kypros i Cytera jako glowne centra kultu
• Wymuszone malzenstwo z mezem Hefajstosem, romans z Aresem

Opowieści

Wplyw wschodniej Asztarte (Astarte) i Isztar (Ishtar) cywilizacji mykenskiej epoki brazu to decydujace pochodzenie, a decydujacy kanon tekstowy to Hezjod Teogonia wersy 188-206 z okolo VIII-VII wieku p.n.e., Homer Iliada Ksiega 5 wersy 311-430 i Ksiega 14 wersy 214-221, Odyseja Ksiega 8 wersy 266-366 z okolo VIII wieku p.n.e. i Hymny homeryckie Nr 5 Hymn do Afrodyty z okolo VII-VI wieku p.n.e. — decydujacy kanon Anchizesa i Eneasza. Fragment 1 Hymn do Afrodyty Safony (Sappho) z okolo VII wieku p.n.e. i Afrodyta z Knidos (Aphrodite of Knidos) Praksytelesa (Praxiteles) z okolo 360 p.n.e. — okolo 2 m — pierwsza rzezba zenskiego aktu w Grecji — to decydujacy kanon artystyczny, a Wenus z Milo (Venus de Milo) z okolo 130-100 p.n.e. okresu hellenistycznego — okolo 203 cm — Luwr — to decydujacy kanon artystyczny. Kupidyn i Psyche (Cupid and Psyche) w Metamorfozach (Metamorphoses) Ksiegach 4-6 Apulejusza (Apuleius) z okolo 170 r. n.e. — decydujacy kanon, w ktorym Afrodyta okrutnie poddala Psyche (Psyche) probie za plotke, ze jej uroda przewyzszala jej wlasna, a Narodziny Wenus (La Nascita di Venere) z 1485 r. Sandro Botticelliego (Sandro Botticelli, 1445-1510) — okolo 172,5x278,5 cm — Galeria Uffizi — to decydujacy kanon artystyczny Renesansu. Wenus z Urbino (Venus of Urbino) z 1538 r. Tycjana (Tiziano, 1488-1576) — Galeria Uffizi — to decydujacy kanon artystyczny, a Afrodyta z 1980 D&D Deities & Demigods (Deities & Demigods) TSR w USA to decydujacy kanon fantasy RPG. Decydujacy kanon XXI wieku to Afrodyta z filmu Disneya Herkules (Hercules) wydanego w USA 27 czerwca 1997 r., a Afrodyta z serii Percy Jackson i Olimpijczycy Ricka Riordana opublikowanej w USA 1 lutego 2010 r. to decydujacy kanon powiesci dla mlodych doroslych i filmowy XXI wieku.

Słabość

Slabosci Afrodyty to: (1) duma ze swojej urody — decydujaca kanoniczna slabosc — decydujacy kanon okolo 170 r. n.e. Apulejusz Metamorfozy Ksiegi 4-6, w ktorym byla rozsierdzone plotka, ze Psyche (Psyche) przewyzszala jej wlasna urode, i okrutnie ja poddala probie; (2) wlocznia Diomedesa — decydujacy kanon okolo VIII wieku p.n.e. Homer Iliada Ksiega 5 wersy 311-430, w ktorym Diomedes zranil nadgarstek Afrodyty wlocznia w Wojnie Trojanskiej, gdy probowala chronic swojego syna Eneasza, i uciekla; (3) romans z Aresem — decydujacy kanon okolo VIII wieku p.n.e. Homer Odyseja Ksiega 8 wersy 266-366, w ktorym zostala zlapana w spizowej sieci Hefajstosa; (4) wymuszone malzenstwo — decydujacy kanon wymuszonego malzenstwa z kulawym Hefajstosem; (5) Sad Parysa — decydujacy kanon okolo VII wieku p.n.e. Kypria (Cypria), w ktorym o zlotym jablku 'najpiekniejszej' rywalizowala z Hera i Atena, a Parys wybral Afrodyte, co stalo sie przyczyna Wojny Trojanskiej; (6) ciezar obietnicy — decydujacy kanon obiecania Heleny (Helen) Parysowi; (7) wiazanie swietego obszaru — decydujacy kanon; (8) wiazanie Anchizesa — decydujacy kanon romansu ze smiertelnym Anchizesem. Decydujacy kanoniczny final to decydujacy kanon mitologiczny malzenstwa Kupidyna (Cupid) i Psyche (Psyche) w Ksiedze 6 okolo 170 r. n.e. Apulejusz Metamorfozy.

Znaczenie kulturowe

Afrodyta nie jest po prostu ikona bogini milosci, lecz kanoniczna ikonograficzna postacia decydujacego greckiego kanonu, ktora przekracza okolo VIII-VII wiek p.n.e. Hezjod Teogonia wersy 188-206, okolo VIII wiek p.n.e. Homer Iliada Ksiegi 5 i 14, Odyseja Ksiega 8, okolo VII wiek p.n.e. Safona Hymn do Afrodyty, okolo VII-VI wiek p.n.e. Hymny homeryckie Nr 5, okolo 360 p.n.e. Praksyteles Afrodyta z Knidos, okolo 130-100 p.n.e. Wenus z Milo, okolo 170 r. n.e. Apulejusz Kupidyn i Psyche, 1485 Botticelli Narodziny Wenus, 1538 Tycjan Wenus z Urbino i 1980 D&D Deities & Demigods. Wplyw wschodniej syryjskiej Asztarte (Astarte) i mezopotamskiej Isztar (Ishtar) cywilizacji mykenskiej epoki brazu (okolo 1600-1100 p.n.e.) ustanowil sie jako decydujacy kanon w wersach 188-206 z okolo VIII-VII wieku p.n.e. Hezjod Teogonia — decydujacy kanon, w ktorym Kronos wykastrowal Uranosa, a rzucone genitalia wpadly do morza, biala piana (aphros) sie uformowala, a Afrodyta sie urodzila i wyladowala na brzegach Pafos w Kypros lub Cyterze. Decydujacy kanon artystyczny to Afrodyta z Knidos (Aphrodite of Knidos) z okolo 360 p.n.e. greckiego Praksytelesa (Praxiteles) — okolo 2 m — pierwsza rzezba zenskiego aktu w Grecji — i Wenus z Milo (Venus de Milo) z okolo 130-100 p.n.e. okresu hellenistycznego — okolo 203 cm — znaleziona na wyspie Milos (Milos) w Grecji w 1820 r. — Luwr — i Narodziny Wenus (La Nascita di Venere) z 1485 r. Sandro Botticelliego (Sandro Botticelli) — okolo 172,5x278,5 cm — Florencja Galeria Uffizi — i Wenus z Urbino (Venus of Urbino) z 1538 r. Tycjana (Tiziano) — okolo 119x165 cm — Galeria Uffizi — to decydujacy kanon artystyczny. Decydujacy kanon XXI wieku to Afrodyta z filmu Disneya Herkules (Hercules) wydanego w USA 27 czerwca 1997 r., i seria Percy Jackson i Olimpijczycy Ricka Riordana opublikowana w USA 1 lutego 2010 r., i Afrodyta z dokumentu Netflix Imperium Rzymskie z 2018 r. to decydujacy kanon video XXI wieku.

W popkulturze

Hezjod Teogonia wersy 188-206 narodziny z piany (okolo VIII-VII wieku p.n.e.) — decydujacy kanon pochodzeniaHomer Iliada Ksiega 5 wersy 311-430 wlocznia Diomedesa (okolo VIII wieku p.n.e.) — decydujacy kanon heroiczno-epickiHomer Iliada Ksiega 14 wersy 214-221 kestos himas (okolo VIII wieku p.n.e.) — decydujacy kanon epickiHomer Odyseja Ksiega 8 wersy 266-366 romans z Aresem (okolo VIII wieku p.n.e.) — decydujacy kanon epickiSafona fragment 1 Hymn do Afrodyty (okolo VII wieku p.n.e.) — decydujacy kanon lirycznyHymny homeryckie Nr 5 Hymn do Afrodyty Anchizes (okolo VII-VI wieku p.n.e.) — decydujacy kanon poetyckiPraksyteles Afrodyta z Knidos (okolo 360 p.n.e.) — decydujacy kanon artystycznyWenus z Milo (okolo 130-100 p.n.e.) — decydujacy kanon artystyczny hellenistycznyApulejusz Kupidyn i Psyche (okolo 170 r. n.e.) — decydujacy kanon lacinskiBotticelli Narodziny Wenus (1485) — decydujacy kanon artystyczny RenesansuTycjan Wenus z Urbino (1538) — decydujacy kanon artystyczny