Duch wody

Najada · Ellaim · Elquiness — Król Duchów Wody

Najada (greckie Naias, liczba mnoga Naiades, angielskie Naiad) to nimfa slodkowodna (greckie nymphe), ktora zamieszkuje slodka wode (zrodla, rzeki, jeziora, studnie) mitologii greckiej, w postaci pieknej ludzkiej kobiety, ucielesniajaca bostwo slodkowodnego zrodla — decydujaca kanoniczna ikonograficzna postac greckich mitologicznych duchow natury. Etymologia wywodzi sie z greckiego czasownika naein ('plynac'), a w czteroczesciowej klasyfikacji nimf — Najada (slodka woda), Okeanida (Oceanids, ocean), Nereida (Nereids, slone morze) i Driada (Dryads, drzewo) — Najada jest decydujacym kanonem slodkiej wody. Decydujacy kanon tekstowy jest w Teogonii (Theogonia) greckiego poety Hezjoda (Hesiodos), ok. 700 p.n.e. — linie 364-370, kanon 3.000 siostr Okeanid i 3.000 braci Bogow-rzek (Potamoi) urodzonych przez boga-rzeke Okeanosa (Okeanos) i jego siostre Tethys — jest decydujacym kanonem tekstowym Najady, a nimfy rzeczne pojawiaja sie decydujaco w Ksiegach 14 i 20 Iliady i Ksiegach 13 i 17 Odysei Homera (Homeros) z VIII wieku p.n.e. Najada Kastalia ze Zrodla Kastalskiego (Kastalia) przy Swiatyni Apolla w Delfach (Delphoi) w Grecji — kanoniczna inspiracja proroczej poezji — jest najbardziej decydujaca indywidualna Najada, a obraz Hylas i nimfy (Hylas and the Nymphs) z 1896 r. brytyjskiego prerafaelity Johna Williama Waterhouse'a (1849-1917) ustanowil wizualny kanon Najady w wiktorianskiej erze XIX wieku.

Nix · Naias · Undine — Niższy Duch Wody

Nix (staroangielskie nicor, staronordyckie nykr, niemieckie Nix/Nixe, angielskie Nix lub Nixie) to kanoniczna ikonograficzna postac wodnego ducha germanskiego i slowianskiego folkloru zamieszkujaca slodka wode — rzeki, jeziora i studnie — pojawiajaca sie w uwodzicielskiej ludzkiej formie (glownie jako piekne kobiety lub przystojni mezczyzni) i wabiaca ludzi do wody przez muzyke i spiew, a prawdziwa forma to kanoniczna ikonografia rybi ogona, rybiej luski lub zielonej skory. Etymologia wywodzi sie z praindoeuropejskiego *neigw- ('myc, oczyszczac') przez pragermanskie *nikwiz — kanoniczne slownictwo staroangielskiego nicor, staronordyckiego nykr i staro-wysoko-niemieckiego nihhus. Decydujacy kanon tekstowy to linia 422 Ksiegi 1 i linia 1427 Ksiegi 2 staroangielskiej epopei Beowulf (Beowulf) anonimowego autora z VIII-X wieku — potwory wodne 'nicras' w jeziorze, gdzie bohater Beowulf walczy z matka Grendela mieczem Hrunting — decydujace pochodzenie kanonu germanskiego, a kanon bajki 79 Nikse z Mlynskiego Stawu (Die Nixe im Teich) z Kinder- und Hausmaerchen niemieckich braci Grimm (Jakub i Wilhelm) z 1812-1815 r. to decydujacy kanon niemieckiego bajkowego Nixa XIX wieku. Wiersz z 1779 r. Rybak (Der Fischer) niemieckiego poety Johanna Wolfganga von Goethego (1749-1832) i wiersz z 1824 r. Lorelei (Die Loreley) niemieckiego poety Heinricha Heinego (1797-1856) ustanowily niemiecki romantyczny poetycki kanon Nixa XIX wieku, a opera Rusalka czeskiego kompozytora Antonina Dvoraka (1841-1904), prawykonana 31 marca 1901 r. w Teatrze Narodowym w Pradze, to decydujacy muzyczny kanon slowianskiego kanonu Nixa.

Nereida · Ciquel · Endairon — Wyższy Duch Wody

Nereida (greckie Nereis, liczba mnoga Nereides, angielskie Nereid) to kanoniczna ikonograficzna postac piecdziesieciu siostr nimf morskich (nimfa) urodzonych dla boga morza Nereusa (Nereus, 'mokry') i Okeanidy Doris (Doris) z mitologii greckiej. W klasyfikacji nimf — Najada (slodka woda), Okeanida (ocean), Nereida (slone morze), Driada (drzewo), Oreada (gora) — Nereida jest decydujacym kanonem slonego morza, a decydujacy kanon tekstowy to kanon linii 240-264 Teogonii (Theogonia) greckiego poety Hezjoda (Hesiodos) z ok. 700 p.n.e. — nazywajacy wszystkie piecdziesiat Nereid — decydujacy kanon. Najdecydujacy homerycki kanon to kanon linii 35-64 Ksiegi 18 Iliady greckiego poety Homera (Homeros) z VIII wieku p.n.e. — gdy Nereida Tetyda (Thetis), matka bohatera Achillesa, oplakuje smierc przyjaciela swojego syna Patroklesa, trzydziesci trzy siostry Nereidy wynurzaja sie z glebokomorskiej jaskini, aby ja pocieszyc — decydujaca kanoniczna scena greckiej epopei, a najdecydujacy kanon wizualny to obraz z ok. 1512 r. Triumf Galatei (Trionfo di Galatea) wloskiego renesansowego malarza Rafaela (Raffaello Sanzio da Urbino, 1483-1520) — w posiadaniu Villa Farnesina w Rzymie — decydujace kulminacyjne dzielo renesansowego kanonu wizualnego Nereidy.

Undine — Pośredni Duch Wody

Undyna (lacinskie Undina, niemieckie Undine, angielskie Undine) to decydujacy kanoniczny duch wody (Aqua) wsrod czterech duchow-elementow (Elemental Spirits) w posmiertnym lacinskim traktacie z 1566 r. Ksiega Nimf, Sylfow, Pigmeji i Salamander (Liber de Nymphis, Sylphis, Pygmaeis et Salamandris) szwajcarskiego lekarza-alchemika Paracelsusa (Theophrastus Bombastus von Hohenheim, 1493-1541). Etymologia to kanoniczne slownictwo paracelsusowskiego ukucia Undina wywodzace sie z lacinskiego unda ('fala, falowanie'), a decydujaca kanoniczna ikonografia przedstawia ja jako piekna ludzka kobieca postac — zamieszkujaca w slodkiej wodzie, takiej jak wodospady, jeziora i zrodla — pierwotnie bez duszy, ale zdobywajaca ja poprzez malzenstwo z czlowiekiem. Decydujacy kanon literacki to nowela Undyna (Undine) z 1811 r. niemieckiego autora romantycznego Friedricha de la Motte Fouquego (1777-1843) — decydujacy romantyczny tragiczny kanon, w ktorym Undyna, ktora zdobywa dusze poprzez malzenstwo z ludzkim rycerzem Huldbrandem (Huldbrand), dochodzi do smierci przez zdrade swojego meza — a opera Undyna prawykonana w Krolewskim Teatrze w Berlinie 3 sierpnia 1816 r. przez E. T. A. Hoffmanna (E. T. A. Hoffmann, 1776-1822) — z librettem samego Fouquego — to decydujacy kanon niemieckiej romantycznej opery. Balet Undyna niemieckiego kompozytora Hansa Wernera Henzego (1926-2012), prawykonany w Royal Opera House Covent Garden w Londynie 27 pazdziernika 1958 r. (choreografia Frederick Ashton, z Margot Fonteyn jako Undyna), to decydujacy kanon baletu XX wieku.