Smaug — zwany tez Zlotym, Wspanialym, Olbrzymim — to chciwy zlota smok ognia z 'Hobbita, czyli tam i z powrotem' J.R.R. Tolkiena (George Allen & Unwin, Londyn, 1937), bezposredni wizualny wzor kazdego nowoczesnego smoka fantasy spiacego na skarbie. Jest wielkim szkarlatnoluskim, ze skrzydlami nietoperza, dwunoznym smokiem ognia (czyli, scisle heraldycznie, wywernem), ktory okolo 2770 roku Trzeciej Ery napadl na krasnoludzkie krolestwo Durinowego Ludu pod Samotna Gora (Erebor), wymordowal rod Thrórа i ulozyl sie na zrabowanym skarbie — wraz z Arcyklejnotem Thráina. Okolo stu siedemdziesieciu lat pozniej, w akcji 'Hobbita', hobbit Bilbo Baggins, trzynastu krasnoludow pod wodza Thorina Debowej Tarczy i czarodziej Gandalf wyruszaja do Gory; rozmowa Bilba ze Smaugiem w rozdziale dwunastym ('Wiadomosci z wnetrza') odkrywa jedyne miejsce pozbawione lusek na lewej piersi Smauga. Drozd przenosi tajemnice do Barda Lucznika z Esgaroth, ktorego dziedziczna Czarna Strzala trafia w to miejsce, a Smaug pada martwy do Dlugiego Jeziora. Jego smierc wyzwala Bitwe Pieciu Armii konczaca powiesc.
