1 / 1

Niziołek

Halfling · Mały lud — spokojny lud rolniczy

Niziolek (Halfling) to ogolne D&D-owe miano hobbita J.R.R. Tolkiena, malej humanoidalnej rasy wprowadzonej w 'Hobbicie, czyli tam i z powrotem' (George Allen & Unwin, Londyn, 21 wrzesnia 1937) i 'Wladcy Pierscieni' (1954-55). Samo slowo 'Halfling' to wlasny termin Tolkiena — w Dodatku F do 'Wladcy Pierscieni' podaje on je jako ogolne miano, ktorym Ludzie Srodziemia nazywali hobbitow, pochodzace od staroangielskiego 'half + -ling' ('na poly wyrosly'). Po tym jak Tolkien Enterprises Saula Zaentza zlozyla pozew o znak towarowy przeciwko TSR w lipcu 1977 roku w sprawie uzycia 'Hobbit', 'Ent', 'Balrog', 'Mithril' i 'Nazgûl', Player's Handbook AD&D (1977) zmienil nazwe rasy 'Hobbit' Gygaxa z 1974 roku na 'Halfling', i nazwa ta jest kanoniczna od tego czasu. W Player's Handbook piatej edycji (2014) niziolki mierza od dziewiecdziesieciu do stu piaciu centymetrow wzrostu, waza od osiemnastu do dwudziestu dwoch kilogramow, i nosza kreceny brazowy lub jasny wlos stop na duzych nagich stopach z grubymi skorzanymi podeszwami, okragle twarze, krecene brazowe, jasne lub rude wlosy oraz srednia dlugosc zycia stu piedziesieciu lat. Ich spoleczenstwo opiera sie na pokojowych spolecznosciach rolniczych i pasterskich, domach z kominami w stylu Shire i slynnej skomplikowanej kulturze siedmiu posilkow dziennie (pierwsze sniadanie, drugie sniadanie, jedenastka, lunch, popoludniowa herbata, kolacja, podwieczorek). Cechy rasowe piatej edycji to +2 Zrecznosc, Szczescie (przerzucanie naturalnych 1), Odwazny (przewaga przeciwko strachowi) i Zwinnosc Niziolka (poruszanie sie przez przestrzeni wiekszych istot), z dwiema kanonicznymi podrasami Lekkostopym (+1 Charyzma, przewaga w skradaniu) i Tegim (+1 Kondycja, odpornosc na trucizne). Ta sama ikonografia jest widoczna w hrabstwach niziolkow Warhammer Fantasy (Games Workshop, od 1986) i jest zablokowana w nowoczesnej wyobrazni popularnej przez trylogie 'Wladca Pierscieni' (2001-2003) i 'Hobbit' (2012-2014) Petera Jacksona.

Pochodzenie

Bezposrednim zrodlem jest 'Hobbit' J.R.R. Tolkiena (George Allen & Unwin, Londyn, 21 wrzesnia 1937) i 'Wladca Pierscieni' (1954-55), Dodatek F, ktory ten ostatni wyraznie uzywa 'Halfling' jako ogolne miano, ktorym Ludzie Srodziemia nazywali hobbitow. Sam Tolkien, w wywiadzie dla BBC z 1971 roku i wywiadzie dla magazynu 'Diplomat' z 1968 roku, przyznal, ze hobbici byli inspirowani wiejskimi rolnikami North Midlands jego dziecinstwa w Warwickshire. Oryginalny zestaw TSR Dungeons & Dragons z 1974 roku wprowadzil rase pod nazwa 'Hobbit', ale po tym jak Tolkien Enterprises Saula Zaentza zlozyla pozew o znak towarowy w lipcu 1977 roku w sprawie uzycia 'Hobbit', 'Ent', 'Balrog', 'Mithril' i 'Nazgûl', Player's Handbook AD&D z 1977 roku zmienil nazwe rasy na 'Halfling' (sprawa rozstrzygnieta pozasadowo jako 'Tolkien Estate v. TSR Inc.', lipiec 1977). Zmiana nazwy zostala przeprowadzona bez zmian przez 'Forgotten Realms Adventures' (1989), 'Player's Option: Skills & Powers' (1995) i Player's Handbook piatej edycji (2014); ten ostatni dodaje Niziolka Widmowego (Sword Coast Adventurer's Guide, 2014) i Niziolka z Lotusden (Explorer's Guide to Wildemount, 2020) do kanonicznych podrass Lekkostopego i Tegiego.

Cechy

Dziewiecdziesiat do stu piaciu centymetrow wzrostu, osiemnascie do dwudziestu dwoch kilogramow
Kreceny wlos stop na duzych nagich stopach z grubymi skorzanymi podeszwami — nigdy nie nosi butow
Okragla twarz, krecene brazowe, jasne lub rude wlosy, srednia dlugosc zycia sto piedziesiat lat
Pokojowe spolecznosci rolnicze i pasterskie, domy z kominami w stylu Shire
Piata edycja +2 Zrecznosc, Szczescie, Odwazny i Zwinnosc Niziolka
Dwie kanoniczne podrasy — Lekkostopy (+1 Charyzma, skradanie) i Tegi (+1 Kondycja, odpornosc na trucizne)

Opowieści

Kanoniczna rasa dla klas postaci lotrzyka, barda i specjalisty przetrwania w grach fabularnych RPG, gdzie ich pokojowa filozofia czyni z nich podrecznikowy przedmiot bohaterskiego luku 'najmniejszy niesie wielki ciezar' — wyprawa Bilba do Samotnej Gory, misja Froda jako noszacego Pierscien. Ta sama ikonografia jest reciklowana w hrabstwach niziolkow Warhammer Fantasy (Games Workshop, od 1986), w wizualnie rozbieznej rasie Gnoma z 'World of Warcraft' Blizzard (od 2004), i najpotezniej w trylogiach 'Wladca Pierscieni' (2001-2003) i 'Hobbit' (2012-2014) Petera Jacksona, w ktorych Elijah Wood, Sean Astin, Ian Holm i Martin Freeman nadali wspolczesnemu Niziolkowi jego wizualny kanon.

Słabość

Maly wzrost i skromna sila pozostawiaja niziolki w niekorzystnej sytuacji w otwartej walce wrecz przeciwko wiekszym rasom, a ich nastawienie kochajace komfort — 'instynkt hobbita' opierajacy sie przygodzie i zmianie — oznacza, ze potrzebuja czasu, zanim wystapia w kryzysie. Zasady piatej edycji nie naklada kary sily, ale profil rasowy zaklada srednia sile osiem do dwunastu. Pierwsza przygoda Bilba w wieku piecdziesieciu lat w 'Hobbicie' i Froda w wieku piecdziesieciu lat we 'Wladcy Pierscieni' sa emblematyczne dla tego poznego przebudzenia.

Znaczenie kulturowe

Postac jest tolkienowska idealizacja wiejskiego rolnika North Midlands z jego dziecinstwa w Warwickshire — milosci do pokojowego rolnictwa, bogatej kultury kulinarnej i przytulnego domu — ktora poprzez D&D stala sie archetypem 'malego zwyklego bohatera' w anglojezycznej fantasy. Ikonografia XXI wieku jest ustalona przez dwie trylogie Petera Jacksona; kostium, wlos stop i sylwetka Froda i Bilba staly sie uniwersalnym wizualnym kanonem.

W popkulturze

Bilbo Baggins w 'Hobbicie' J.R.R. Tolkiena (1937), Frodo, Sam, Merry i Pippin we 'Wladcy Pierscieni' (1954-55), wprowadzenie 'Halfling' w Player's Handbook AD&D (1977), 'Forgotten Realms Adventures' (1989), Player's Handbook piatej edycji (2014), Niziolek Widmowy z Sword Coast Adventurer's Guide (2014), Niziolek z Lotusden z Explorer's Guide to Wildemount (2020), hrabstwa niziolkow Warhammer Fantasy (Games Workshop, od 1986) oraz trylogie 'Wladca Pierscieni' (2001-2003) i 'Hobbit' (2012-2014) Petera Jacksona.